2 ทีมเยาวชนไทยภายใต้การสนับสนุนของ สวทช. และพันธมิตรเอกชน ประสบความสำเร็จในโครงการ Asian Try Zero-G 2025 โดยแนวคิด “ฮาร์มอนิกสปริง” และ “สะพานของเหลว” ได้รับการคัดเลือกให้ขึ้นไปทดลองจริงบนสถานีอวกาศนานาชาติ (ISS) โดยมีนักบินอวกาศจาก NASA เป็นผู้ทำการทดลองร่วมกับผลงานของเยาวชนอีก 8 ชาติในภูมิภาคเอเชีย-แปซิฟิก
ดร.วรวรงค์ รักเรืองเดช รองผู้อำนวยการ สวทช. กล่าวว่า สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ร่วมกับองค์การสำรวจอวกาศญี่ปุ่น (JAXA) บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน) และสายการบินไทยแอร์เอเชีย เอ็กซ์ นำเยาวชนไทย 6 คน เข้าร่วมโครงการ Asian Try Zero-G ณ ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งปีนี้ก้าวสู่ปีที่ 11 เปิดโอกาสให้เยาวชนเสนอหัวข้อทดลองในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ (Microgravity) เพื่อค้นหาองค์ความรู้ใหม่ โดยมี ดร.คริสโตเฟอร์ แอล. วิลเลียมส์ นักบินอวกาศจาก NASA เป็นผู้ปฏิบัติการทดลองบน ISS
เจาะลึก 2 ไอเดียจากรั้วโรงเรียนและมหาวิทยาลัย
สำหรับหัวข้อการทดลองที่ได้รับคัดเลือก ได้แก่:
- การศึกษาการสั่นแบบฮาร์มอนิกอย่างง่ายของสปริงและเชือก: นำเสนอโดย ธนกฤต โพธิปักขิย์, ยศพนธ์ สุขสว่าง และกฤติน เกตานนท์ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนดาราสมุทร ศรีราชา
- การศึกษาพฤติกรรมของสะพานของเหลว: นำเสนอโดย ชนกันต์ เฉยสอาด และ พิพัฒน์พล สิริโพธิกุล นิสิตชั้นปีที่ 1 คณะวิทยาศาสตร์ สาขาฟิสิกส์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และ ณัฐดนัย พึ่งแสงจันทร์ นิสิตชั้นปีที่ 1 คณะมนุษยศาสตร์ สาขาภาษาญี่ปุ่นธุรกิจ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
ตัวแทนเยาวชนไทยได้ร่วมชมการถ่ายทอดสดการทดลองจากห้องบังคับการ (Mission Control Room) ณ ศูนย์อวกาศสึกุบะ ประเทศญี่ปุ่น เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2569 โดยได้ร่วมพูดคุยและนำเสนอแนวคิดกับนักบินอวกาศโดยตรง ถือเป็นประสบการณ์ที่หาได้ยากและเป็นแรงบันดาลใจสำคัญในการต่อยอดเทคโนโลยีอวกาศเพื่อพัฒนาประเทศในอนาคต
ผลการทดลอง: คลื่นในเส้นเชือกและพฤติกรรมสะพานของเหลว
ทีมฮาร์มอนิกสปริง – คุณธนกฤต ตัวแทนทีมเสนอไอเดียการศึกษาการสั่นแบบฮาร์มอนิกอย่างง่ายของสปริงและเชือกในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ กล่าวว่า การได้เข้าร่วมกิจกรรมครั้งนี้ถือเป็นความภูมิใจของตนและเพื่อน ๆ ในทีมอย่างมาก ที่ได้นำแนวคิดการทดลองวิทยาศาสตร์มาร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับนักบินอวกาศทั้งจาก NASA และ JAXA รวมถึงเพื่อน ๆ จากนานาชาติ
“การทดลองที่ทีมเรานำเสนอเป็นการผูกเส้นเชือกไว้ที่กึ่งกลางของสปริงที่ตั้งในแนวตั้ง โดยนักบินอวกาศจะใช้มือข้างหนึ่งจับเส้นเชือกแบบหลวม ๆ ให้มีลักษณะเหยียดตรงออกไปในแนวขนานกับพื้น ขณะเดียวกันก็ใช้มืออีกข้างหนึ่งดึงสปริงให้ยืดขึ้นแล้วปล่อยลง เพื่อดูว่าแรงสั่นของสปริงจะส่งต่อไปยังเส้นเชือกอย่างไรบ้าง โดยทีมตั้งสมมติฐานว่า ในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำแรงสั่นจากสปริงจะทำให้เกิดคลื่นในเส้นเชือกที่ปรากฏแนวคลื่นให้เห็นชัดเจนกว่าบนโลก ซึ่งผลที่ได้เป็นไปตามที่คาดการณ์ไว้ อย่างไรก็ตามยังมีอีกหนึ่งผลลัพธ์ที่เหนือความคาดหมาย คือ เส้นเชือกมีการเคลื่อนกลับเข้าหาสปริง ซึ่งเป็นสิ่งที่จะต้องนำผลลัพธ์ไปวิเคราะห์ผล ก่อนนำเสนอผลการทดลองต่อคณะกรรมการในเดือนพฤษภาคมนี้”
ทีมสะพานของเหลว: – ด้าน คุณชนกันต์ ตัวแทนทีมเสนอไอเดียการศึกษาพฤติกรรมของสะพานของเหลวภายใต้สภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำ กล่าวว่า การได้รับชมการทดลองหัวข้อทางวิทยาศาสตร์ และสื่อสารกับนักบินอวกาศแบบเรียลไทม์ร่วมกับเพื่อน ๆ อีก 10 ทีม ถือเป็นประสบการณ์ที่มีคุณค่าอย่างมาก อีกทั้งการได้เห็นสิ่งที่เกิดขึ้นจากการทดลองในสภาวะแรงโน้มถ่วงต่ำอย่างใกล้ชิด ช่วยให้เกิดความเข้าใจเชิงลึก และเปิดมุมมองใหม่ ๆ ในการเรียนรู้ด้านเทคโนโลยีอวกาศ ซึ่งสามารถนำไปใช้ต่อยอดการทำงานในอุตสาหกรรมอวกาศในอนาคต
“สำหรับหัวข้อการทดลองที่ทีมนำเสนอ เป็นการหยดน้ำลงบนวัตถุชิ้นหนึ่ง จากนั้นนำวัตถุอีกชิ้นมาแตะที่ด้านบนของหยดน้ำ แล้วค่อย ๆ ยกขึ้น เพื่อสังเกตว่าหยดน้ำจะสามารถยืดตัวโดยไม่ขาดจากกันได้ไกลเพียงใด ทั้งนี้มีการแบ่งการทดลองออกเป็น 2 ครั้ง ครั้งแรกใช้วัตถุทั้งสองชิ้นเป็นอะลูมิเนียม ส่วนครั้งที่สองใช้การหยดน้ำลงบนวัตถุที่เป็นอะลูมิเนียม แล้วใช้วัตถุที่เป็นไม้ในการแตะหยดน้ำเพื่อทดสอบการยืดตัว ผลจากการทดลองทั้งสองครั้งพบว่าหยดน้ำสามารถยืดตัวได้มากกว่าบนพื้นโลก แต่ยังไม่มากเท่ากับที่คำนวณและตั้งสมมติฐานไว้ ทั้งนี้ทีมจะนำผลไปวิเคราะห์ถึงปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดผลลัพธ์ดังกล่าว เพื่อสรุปผลต่อไป”
เปิดโลกทัศน์อุตสาหกรรมอวกาศ ณ Space Dome และ ispace
นอกจากการทดลอง เยาวชนไทยยังได้เข้าชม Space Dome ของ JAXA และเยี่ยมชมบริษัท ispace จำกัด (มหาชน) เพื่อติดตามความก้าวหน้าของอุตสาหกรรมอวกาศญี่ปุ่น รวมถึงร่วมแลกเปลี่ยนกับบุคลากรไทยที่ทำงานในระดับโลก ช่วยสร้างมุมมองต่อเส้นทางอาชีพด้านเทคโนโลยีอวกาศให้ชัดเจนยิ่งขึ้น
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
ภาคเหนือวิกฤติฝุ่น PM 2.5 ตัวการ ‘มะเร็งปอด’ พุ่ง มช. ชูนวัตกรรมตรวจไว-ผ่าตัดส่องกล้องเพิ่มโอกาสรอด
‘กระทิง เรืองโรจน์’ อำลาประธาน KBTG ดัน ‘วรนุช เดชะไกศยะ’ รับไม้ต่อ
