จากการสำรวจระบบเข้ารหัส สู่การวิจัยพอร์ตลงทุนและตรวจจับทุจริตร่วมกับจุฬาฯ SCBX เริ่มสร้างความรู้จากปัญหาของธุรกิจ เพื่อให้พร้อมใช้ประโยชน์เมื่อเทคโนโลยีควอนตัมมีขีดความสามารถเพียงพอ
หากวันพรุ่งนี้มีควอนตัมคอมพิวเตอร์พร้อมให้ธุรกิจใช้งานผ่านคลาวด์ องค์กรจะนำไปแก้ปัญหาอะไร คำถามนี้ชวนให้คิดต่อจากการติดตามความก้าวหน้าของเทคโนโลยีไปสู่ความพร้อมของผู้ใช้ เพราะการเข้าถึงเครื่องได้ยังต้องมีคนที่เข้าใจปัญหา รู้ว่าจะใช้เทคโนโลยีกับงานส่วนไหน และมีวิธีคำนวณที่เหมาะสมรองรับ การเตรียมสิ่งเหล่านี้ต้องใช้เวลาศึกษาและทดลอง จึงเป็นเหตุผลที่ SCBX เริ่มลงมือ แม้ยังไม่รู้ว่าควอนตัมจะพร้อมใช้งานเต็มศักยภาพเมื่อไร
กวีวุฒิ เต็มภูวภัทร Chief Innovation Officer, SCBX และ Chief Executive Officer, SCB 10X กล่าวใน Keynote งานเปิดตัว SCBX Quantum Outlook 2026 ว่า การเปลี่ยนแปลงที่ยังระบุเวลาไม่ได้เป็นโจทย์ที่ผู้บริหารต้องเตรียมรับมือ เขามองแผนพัฒนาของบริษัทเทคโนโลยีชั้นนำและเงินลงทุนที่เข้าสู่อุตสาหกรรมควอนตัมเป็นสัญญาณที่ธุรกิจต้องติดตามใกล้ชิด เมื่อเป้าหมายการพัฒนาเริ่มขยับเข้ามาใกล้ช่วงเวลาวางกลยุทธ์ขององค์กร การทำความเข้าใจผลกระทบล่วงหน้าจึงมีความสำคัญ ส่วนแผนที่วางไว้สามารถปรับตามความก้าวหน้าและข้อมูลใหม่ได้
SCBX เลือกเริ่มจากงานที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจโดยตรง ด้านความปลอดภัยคือการสำรวจระบบเข้ารหัสเพื่อเตรียมปกป้องข้อมูลลูกค้า ส่วนด้านโอกาสคือการนำปัญหาการจัดพอร์ตลงทุนและการตรวจจับทุจริตไปทำวิจัยร่วมกับผู้เชี่ยวชาญ แนวทางนี้ช่วยให้การศึกษาควอนตัมมีโจทย์ชัดเจน และทำให้องค์กรเริ่มสะสมความรู้จากงานของตัวเอง ทั้งการทำความเข้าใจข้อจำกัดของเทคโนโลยี การพัฒนาคน และการสร้างความร่วมมือที่จำเป็นต่อการใช้งานในอนาคต
สำรวจระบบเข้ารหัส ก่อนเปลี่ยนผ่านความปลอดภัย
ความเสี่ยงด้านข้อมูลเป็นเรื่องที่ SCBX ให้ความสำคัญ เพราะควอนตัมคอมพิวเตอร์ที่มีขีดความสามารถเพียงพอในอนาคต อาจกระทบการเข้ารหัสแบบกุญแจสาธารณะที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน กวีวุฒิอธิบายผ่านภาพของแม่กุญแจที่ใช้ปกป้องทรัพย์สินสำคัญขององค์กร พร้อมยกความเสี่ยงจากการขโมยข้อมูลที่เข้ารหัสแล้วเก็บไว้ เพื่อรอถอดรหัสเมื่อเทคโนโลยีพัฒนาไปถึง หรือที่เรียกว่า Harvest now, decrypt later ข้อมูลที่ต้องรักษาความลับระยะยาวจึงเป็นสิ่งที่ต้องเตรียมปกป้องตั้งแต่วันนี้ เพราะการเปลี่ยนระบบความปลอดภัยทั้งองค์กรต้องใช้เวลา
งานที่เริ่มทำ คือการสำรวจว่าองค์กรใช้ระบบเข้ารหัสอยู่ที่ใดบ้าง แต่ละระบบมีลักษณะอย่างไร และส่วนใดมีความเสี่ยง เปรียบได้กับการตรวจสอบว่ามีแม่กุญแจอยู่กี่ชุดและแต่ละชุดปกป้องอะไร ข้อมูลเหล่านี้จะช่วยกำหนดขอบเขตของงาน ก่อนเลือกส่วนที่จะนำมาทดสอบและวางแผนเปลี่ยนผ่านร่วมกับพันธมิตร การเตรียมพร้อมจึงมีขั้นตอนที่ลงมือทำได้แล้ว โดยเริ่มจากทำความเข้าใจระบบที่ใช้อยู่ให้ชัด เพื่อให้องค์กรจัดลำดับงานและเดินหน้าต่อได้อย่างเหมาะสม
วิจัยพอร์ตลงทุนและเส้นทางเงินหมุนวน
ด้านโอกาสทางธุรกิจ การจัดพอร์ตลงทุนเป็นตัวอย่างที่ช่วยให้เห็นความซับซ้อนของโจทย์ ผู้ลงทุนแต่ละรายมีความต้องการด้านผลตอบแทน ความเสี่ยง และเงื่อนไขการลงทุนแตกต่างกัน ขณะที่สินทรัพย์มีให้เลือกจำนวนมาก การกำหนดสัดส่วนลงทุนให้สอดคล้องกับข้อกำหนดทั้งหมดจึงยากขึ้นเมื่อความต้องการมีรายละเอียดมากขึ้น SCBX สนใจศึกษาว่าควอนตัมจะช่วยค้นหาคำตอบภายใต้เงื่อนไขเหล่านี้ได้อย่างไร เพื่อสำรวจความเป็นไปได้ในการให้บริการที่ตอบโจทย์ผู้ลงทุนเฉพาะรายมากขึ้น
อีกโจทย์คือ การตรวจจับการทุจริต ซึ่งต้องค้นหารูปแบบผิดปกติจากธุรกรรมและพฤติกรรมทางการเงินที่หลากหลาย งานที่นำเสนอใน Keynote มุ่งศึกษาการค้นหาเส้นทางเงินที่หมุนเวียนเป็นวง เพื่อช่วยวิเคราะห์พฤติกรรมที่อาจเกี่ยวข้องกับการฟอกเงิน การนำปัญหานี้มาศึกษาต้องอาศัยทั้งความเข้าใจงานทางการเงินและความรู้ด้านควอนตัม เพื่อออกแบบวิธีคำนวณให้เหมาะกับสิ่งที่ต้องการค้นหา จึงเป็นเหตุผลที่ภาคธุรกิจและนักวิจัยต้องทำงานร่วมกันตั้งแต่เริ่มกำหนดโจทย์
SCBX ร่วมมือกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยและศูนย์สยามควอนตัมสแควร์ (Siam Quantum Square) (SQ²) ครอบคลุมการวิจัย การทดลองโครงการขนาดเล็ก การแลกเปลี่ยนบุคลากร การสร้างชุมชน และการแบ่งปันความรู้ สำหรับงานจัดพอร์ตลงทุนที่มีบริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน ไทยพาณิชย์ จำกัด หรือ SCBAM ร่วมด้วย ได้ส่งบทความให้วารสารพิจารณาแล้ว โดยศึกษาการออกแบบวิธีคำนวณให้อยู่ภายใต้ข้อจำกัดที่กำหนด ส่วนงานตรวจจับเส้นทางเงินหมุนวนยังอยู่ระหว่างดำเนินการ และตั้งเป้าจัดทำบทความช่วงกลางปี 2027
ความคืบหน้าเหล่านี้ยังเป็นงานวิจัย และยังไม่ได้พิสูจน์ว่าควอนตัมคอมพิวเตอร์ทำงานเหนือกว่าคอมพิวเตอร์ทั่วไป สิ่งที่เกิดขึ้นแล้วคือการนำปัญหาของธุรกิจการเงินมาออกแบบเป็นโจทย์ควอนตัมโดยนักวิจัยไทย สำหรับ SCBX การเริ่มทำงานช่วยให้มีความรู้เกี่ยวกับปัญหาของตัวเอง มีทีมและพันธมิตรที่เรียนรู้ร่วมกัน รวมถึงมีวิธีการที่สามารถพัฒนาต่อเมื่อเทคโนโลยีมีขีดความสามารถมากขึ้น ประสบการณ์จากการวิจัยจึงเป็นพื้นฐานสำคัญของการเตรียมใช้โอกาสในอนาคต
ธุรกิจไทยต้องร่วมเป็นผู้ใช้และผู้พัฒนา
ประเด็นที่ขยายจากการทำงานของ SCBX ไปถึงประเทศไทยคือ ความจำเป็นที่จะต้องมีธุรกิจนำปัญหามาร่วมศึกษา แม้ไทยมีมหาวิทยาลัย นักวิจัย และองค์กรที่เริ่มทำงานด้านควอนตัมแล้ว แต่ยังต้องการการลงทุนและลูกค้าที่ช่วยให้งานพัฒนาดำเนินต่อได้ การเข้ามาของภาคธุรกิจเปิดโอกาสให้นักวิจัยเข้าใจความต้องการของอุตสาหกรรม ขณะเดียวกัน บริษัทก็ได้เรียนรู้ว่าเทคโนโลยีมีข้อจำกัดอย่างไร และจะนำมาปรับใช้กับงานของตัวเองได้ตรงไหน ความร่วมมือจึงช่วยสร้างทั้งความรู้และโอกาสใช้งานไปพร้อมกัน
ข้อเสนอถึงแต่ละภาคส่วนจึงเชื่อมโยงกัน ธุรกิจควรนำปัญหาที่ยากมาร่วมค้นหาคำตอบ มหาวิทยาลัยควรเปิดโอกาสให้บุคลากรทำงานกับโจทย์อุตสาหกรรมและพัฒนาความเชี่ยวชาญในประเทศ ส่วนผู้กำหนดนโยบายควรสนับสนุนโอกาสจากควอนตัมควบคู่กับการรับมือความเสี่ยง สำหรับ SCBX เป้าหมายของการลงมือวันนี้คือ เมื่อเทคโนโลยีพร้อมใช้งาน องค์กรจะมีคนที่เข้าใจ มีพันธมิตรที่ช่วยให้เข้าถึงเทคโนโลยี และมีวิธีการที่เริ่มพัฒนาจากปัญหาของตัวเองแล้ว จึงสามารถเดินหน้าต่อจากความรู้ที่สะสมไว้ได้โดยไม่ต้องเริ่มจากศูนย์
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
SCBX เปิดผลศึกษาควอนตัม สำรวจโอกาสธุรกิจและความเสี่ยงข้อมูล
เมื่อปัญญาประดิษฐ์ครองสำนักงาน – ผ่ากับดักทักษะล้าสมัยของแรงงานไทย 2570-2572
