SCBX Quantum Outlook 2026 ชวนธุรกิจไทยประเมินประโยชน์ของควอนตัมจากโจทย์ใช้งานจริง ควบคู่กับการปกป้องข้อมูลที่ต้องรักษาความลับระยะยาว พร้อมพัฒนาคนและความร่วมมือก่อนเทคโนโลยีพร้อมใช้งานในวงกว้าง
SCBX เปิดตัวผลการศึกษา SCBX Quantum Outlook 2026: The Unfiltered Truth of Quantum สำรวจโอกาสนำควอนตัมคอมพิวเตอร์มาใช้ในภาคธุรกิจ ควบคู่กับการรับมือความเสี่ยงต่อข้อมูล โดย กวีวุฒิ เต็มภูวภัทร Chief Innovation Officer, SCBX และ Chief Executive Officer, SCB 10X มองว่า องค์กรต้องเริ่มสร้างความพร้อมทั้งด้านการวิจัย ความร่วมมือ และบุคลากร เพราะความเสี่ยงสำคัญคือวันที่เทคโนโลยีก้าวหน้าไปแล้ว แต่ธุรกิจยังขาดความรู้และความสามารถที่จะนำมาใช้ประโยชน์
การศึกษาครั้งนี้จัดทำโดย SCBX R&D ร่วมกับนักวิจัยจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย QTFT และ SCB DataX ต่อเนื่องจากฉบับก่อนที่เน้นการปกป้องข้อมูลจากภัยควอนตัม โดยขยายมาสู่การสร้างมูลค่าทางธุรกิจ ครอบคลุมทั้งพัฒนาการของเครื่องและวิธีคำนวณ การลงทุน และความพร้อมของประเทศไทย เนื้อหาจึงช่วยให้องค์กรมองเห็นทั้งงานที่เริ่มทำได้แล้วกับโอกาสที่ยังต้องศึกษาต่อ ก่อนตัดสินใจลงทุนหรือเลือกโครงการทดลอง
ประเด็นที่ธุรกิจต้องแยกให้ออกคือ ความสำเร็จในการทดลอง ยังไม่ได้หมายความว่าจะนำมาใช้งานได้คุ้มค่าเสมอไป แม้ควอนตัมจะมีศักยภาพช่วยคำนวณงานบางประเภท แต่การใช้งานจำนวนมากยังต้องพัฒนาและทดสอบ ขณะที่การปกป้องข้อมูลจำเป็นต้องเริ่มวางแผนล่วงหน้า เพราะข้อมูลที่ถูกขโมยในปัจจุบันอาจถูกเก็บไว้เพื่อรอถอดรหัสในอนาคต องค์กรจึงต้องเตรียมตัวตามลักษณะของงาน ทั้งศึกษาประโยชน์จากเทคโนโลยีใหม่และลดความเสี่ยงของระบบที่ใช้อยู่
โอกาสควอนตัมต้องพิสูจน์กับโจทย์ธุรกิจ
ควอนตัมคอมพิวเตอร์เหมาะกับการคำนวณเฉพาะประเภท และไม่ได้ทำให้งานทุกอย่างเร็วขึ้น การประเมินประโยชน์ จึงต้องเริ่มจากปัญหาที่ธุรกิจต้องการแก้ เช่น ต้องการคำนวณความเสี่ยงให้ทันต่อสถานการณ์ จัดสรรสินทรัพย์ภายใต้ข้อจำกัดจำนวนมาก หรือจำลองโมเลกุลให้แม่นยำขึ้น จากนั้นจึงทดสอบว่าวิธีควอนตัมช่วยให้งานนั้นเร็วขึ้น ลดต้นทุน หรือให้คำตอบที่ดีกว่าวิธีประมวลผลแบบดั้งเดิมที่ดีที่สุดหรือไม่ การทดลองกับปัญหาขนาดเล็กเพียงอย่างเดียว ยังไม่เพียงพอจะยืนยันความได้เปรียบในการใช้งานจริง
ภาคการเงินได้รับความสนใจ เพราะมีงานที่ต้องใช้แบบจำลองและการคำนวณซับซ้อน ทั้งการประเมินความเสี่ยง การกำหนดราคาอนุพันธ์ การตรวจจับการทุจริต และการจัดพอร์ตลงทุน อย่างไรก็ตาม แต่ละงานมีข้อจำกัดต่างกัน บางแนวทางต้องใช้เครื่องที่มีขนาดใหญ่ และทำงานได้แม่นยำกว่าปัจจุบัน ส่วนงานวิเคราะห์ข้อมูลจำนวนมาก อาจเสียเวลาในการนำข้อมูลเข้าสู่ระบบควอนตัม จนประโยชน์ด้านความเร็วลดลง การวัดผลจึงต้องครอบคลุมตั้งแต่การเตรียมข้อมูลจนได้คำตอบที่นำไปใช้ได้
ตัวเลขโอกาสทางเศรษฐกิจ ก็ต้องพิจารณาภายใต้เงื่อนไขเหล่านี้ ผลการศึกษาของ SCBX อ้างอิงการประเมินของ McKinsey ว่า บริการทางการเงินอาจมีศักยภาพสร้างมูลค่า 400,000–600,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐภายในปี 2035 โดยขึ้นอยู่กับความก้าวหน้าของเทคโนโลยีและความพร้อมในการนำมาใช้ ตัวเลขนี้หมายถึงประโยชน์ที่อาจเกิดกับธุรกิจ เช่น รายได้ที่เพิ่มขึ้น ต้นทุนที่ลดลง หรือการบริหารความเสี่ยงที่ดีขึ้น จึงต้องแยกจากเงินลงทุนในอุตสาหกรรมควอนตัม และรายได้ของผู้ขายเทคโนโลยี ซึ่งเป็นตัวเลขคนละประเภทและไม่ควรนำมารวมกัน
ในระยะแรก การใช้งานจำนวนมาก มีแนวโน้มเป็นการทำงานร่วมกันระหว่างคอมพิวเตอร์ทั่วไปกับระบบควอนตัม โดยให้ระบบเดิมประมวลผลงานส่วนใหญ่ และแบ่งงานเฉพาะบางส่วนให้ควอนตัมทำ การเริ่มต้นที่เหมาะสมจึงเป็นการเลือกปัญหาที่มีความสำคัญต่อธุรกิจ มาทดลองในขอบเขตที่จัดการได้ แล้วเปรียบเทียบกับวิธีที่ใช้อยู่ ผลจากการทดลองจะช่วยให้องค์กรรู้ว่าประโยชน์เกิดขึ้นตรงไหน ยังติดข้อจำกัดอะไร และควรพัฒนาต่ออย่างไรเมื่อเครื่องมีขีดความสามารถเพิ่มขึ้น
ข้อมูลระยะยาวต้องเริ่มปกป้องวันนี้
ความเสี่ยงต่อข้อมูล มีเหตุผลให้ต้องเริ่มเตรียมตัวก่อนที่ควอนตัมคอมพิวเตอร์จะพร้อมถอดรหัสได้จริง เพราะผู้โจมตีอาจขโมยข้อมูลที่เข้ารหัสแล้วเก็บไว้ เพื่อรอถอดรหัสในอนาคต หรือที่เรียกว่า Harvest now, decrypt later ข้อมูลที่ต้องรักษาความลับอีกนาน จึงเป็นสิ่งที่องค์กรต้องให้ความสำคัญ การวางแผนควรพิจารณาร่วมกัน ทั้งระยะเวลาที่ข้อมูลต้องปลอดภัย ความสำคัญของบริการ และเวลาที่ต้องใช้เปลี่ยนระบบ แทนการรอให้ทราบแน่ชัดว่าเทคโนโลยีจะสร้างภัยได้ในปีใด
สำหรับองค์กรขนาดใหญ่ ระบบเข้ารหัสกระจายอยู่ในบริการหลายส่วน ทั้งเว็บไซต์ ใบรับรองดิจิทัล ระบบยืนยันตัวตน การเชื่อมต่อ และบริการชำระเงิน รวมถึงผลิตภัณฑ์จากผู้ให้บริการภายนอก ขั้นแรกจึงต้องสำรวจว่าใช้การเข้ารหัสอยู่ที่ใด ใครรับผิดชอบ และมีบริการใดเกี่ยวข้อง ก่อนจัดลำดับงานและวางแผนทดสอบ การเปลี่ยนผ่านยังต้องตรวจสอบว่าระบบทั้งหมดทำงานร่วมกันได้ โดยรักษาประสิทธิภาพและความต่อเนื่องของบริการ การประกาศความพร้อมของผู้ให้บริการ จึงต้องมีรายละเอียดรองรับถึงผลิตภัณฑ์และรุ่นที่องค์กรใช้อยู่จริง
ธุรกิจไทยเริ่มจากคนและปัญหาที่ต้องการแก้
องค์กรสามารถเริ่มศึกษาควอนตัมได้ โดยไม่ต้องเป็นเจ้าของเครื่องเอง เนื่องจากมีผู้พัฒนาฮาร์ดแวร์ ซอฟต์แวร์ และผู้ให้บริการเข้าถึงระบบผ่านคลาวด์อยู่ในอุตสาหกรรม สิ่งที่ต้องสร้างภายในองค์กรคือคนที่เข้าใจปัญหาธุรกิจและประเมินเทคโนโลยีได้ รวมถึงข้อมูลที่พร้อมใช้และวิธีทำงานร่วมกับระบบเดิม การพัฒนาทักษะของวิศวกรและนักวิทยาศาสตร์ข้อมูล พร้อมเชื่อมความร่วมมือกับนักวิจัยและผู้ให้บริการ จึงเป็นพื้นฐานที่ช่วยให้การทดลองมีเป้าหมาย และนำผลมาใช้ตัดสินใจได้
ในระดับประเทศ ไทยมีโอกาสพัฒนาความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ทั้งการออกแบบวิธีคำนวณและการเชื่อมซอฟต์แวร์ควอนตัมเข้ากับงานของอุตสาหกรรม โดยอาศัยความร่วมมือระหว่างมหาวิทยาลัย ภาคธุรกิจ และเครือข่ายต่างประเทศ ภาคเอกชนมีบทบาทสำคัญในการนำปัญหาและข้อมูลจริงมาร่วมศึกษา เพื่อให้งานวิจัยเชื่อมกับความต้องการใช้งาน จุดเริ่มต้นของธุรกิจจึงอยู่ที่การเลือกปัญหาที่วิธีปัจจุบันยังตอบได้ไม่ดีพอ สำรวจความเสี่ยงของข้อมูลสำคัญ และสร้างทีมที่ติดตามความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ตัดสินใจได้ว่าเมื่อใดควรทดลองต่อ ขยายผล หรือปรับแนวทางตามหลักฐานที่ได้รับ
ดาวน์โหลด SCBX Quantum Outlook 2026: The Unfiltered Truth of Quantum ฉบับเต็มได้ ที่นี่
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
Panduit ชี้ AI เปลี่ยนโจทย์ดาต้าเซ็นเตอร์ ทั้งเครือข่ายและระบบไฟฟ้า
ครม. เห็นชอบมาตรฐาน Data Center คุมน้ำ–ไฟ ชูประโยชน์ต่อไทย
