คณะรัฐมนตรีเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมธุรกิจสตาร์ตอัป หรือ Startup Act เตรียมแก้ข้อจำกัดทางกฎหมายที่เป็นอุปสรรคต่อการระดมทุนและการเติบโตของสตาร์ตอัปไทย ตั้งแต่การเปิดทางให้ออกหุ้นกู้แปลงสภาพเป็นหุ้นสามัญ การให้บริษัทจำกัดถือหุ้นของตนเองเพื่อนำไปจัดสรรเป็นหุ้นจูงใจแก่พนักงานหรือกรรมการ ไปจนถึงการเปลี่ยนหนี้สินเป็นทุนจดทะเบียน พร้อมกำหนดให้สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA เป็นหน่วยงานหลักดูแลและเชื่อมการสนับสนุนสตาร์ตอัปไว้ในระบบเดียว
ศ.ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์วิจัยและนวัตกรรม (อว.) เปิดเผยว่า คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมธุรกิจสตาร์ตอัป เพื่อขับเคลื่อนระบบนิเวศนวัตกรรมและปลดล็อกข้อจำกัดด้านกฎหมาย โดยร่างกฎหมายจะเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรต่อไป
ร่างกฎหมายดังกล่าวดำเนินการโดยสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา มีสาระสำคัญอยู่ที่การแก้ข้อจำกัดในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ที่เดิมไม่เอื้อต่อรูปแบบการทำธุรกิจของสตาร์ตอัป และเป็นอุปสรรคต่อการระดมทุนมาอย่างยาวนาน ท่ามกลางสถานการณ์ที่ภาคเอกชนเคยชี้ถึงช่องว่างทางการเงินและแนวโน้มเงินทุนไทยไหลไปยังตลาดต่างประเทศ
Startup Act เปิดทางหุ้นกู้แปลงสภาพ–Treasury Stock
การเปลี่ยนแปลงสำคัญของ Startup Act คือการทำให้กฎหมายรองรับเครื่องมือทางการเงินและรูปแบบการบริหารทุนที่สอดคล้องกับธุรกิจสตาร์ตอัปมากขึ้น โดยเปิดทางให้มีการออกหุ้นกู้ที่สามารถแปลงสภาพเป็นหุ้นสามัญ ซึ่งเป็นเครื่องมือระดมทุนที่ได้รับความนิยมในธุรกิจสตาร์ตอัประดับโลก
อีกประเด็น คือการอนุญาตให้บริษัทจำกัดสามารถถือหุ้นของตนเอง หรือ Treasury Stock เพื่อนำหุ้นมาจัดสรรเป็นแรงจูงใจแก่พนักงานหรือกรรมการ ช่วยดึงดูดบุคลากรที่มีความสามารถเข้ามาร่วมงาน รวมถึงรองรับการเปลี่ยนหนี้สินเป็นทุนจดทะเบียน เพื่อเพิ่มความยืดหยุ่นในการบริหารโครงสร้างทางการเงินของบริษัท
การเปลี่ยนแปลงเหล่านี้จึงมุ่งแก้ข้อจำกัดที่เกี่ยวข้องกับวงจรการเติบโตของสตาร์ตอัปโดยตรง เพราะธุรกิจประเภทนี้ต้องอาศัยทั้งเงินทุน เครื่องมือทางการเงินที่ยืดหยุ่น และความสามารถในการดึงบุคลากรเข้ามาร่วมสร้างธุรกิจ
NIA รับบท One-Stop Service ดูแลสตาร์ตอัป
อีกกลไกสำคัญของร่างกฎหมายคือการกำหนดให้ NIA เป็นหน่วยงานหลักในการบริหารจัดการ ทำหน้าที่เป็นศูนย์บริการเบ็ดเสร็จ หรือ One-Stop Service Center ทั้งด้านการรับรอง การสนับสนุน และการประสานงาน เพื่อเชื่อมการทำงานระหว่างหน่วยงานกำกับดูแล ลดอุปสรรคจากระบบราชการ และเพิ่มช่องทางสนับสนุนสำหรับสตาร์ตอัปและนักลงทุน
พร้อมกันนี้จะมีคณะกรรมการส่งเสริมธุรกิจสตาร์ตอัป ซึ่งมีผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้านเข้ามามีบทบาทในการกำหนดนโยบาย ยุทธศาสตร์ และแผนส่งเสริมและพัฒนาธุรกิจสตาร์ตอัป รวมถึงระบบนิเวศของธุรกิจสตาร์ตอัปให้สอดคล้องกับนโยบายและยุทธศาสตร์ด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของประเทศ
สตาร์ตอัปที่ผ่านการรับรองจะได้รับสิทธิและประโยชน์ตามที่กำหนดเป็นระยะเวลา 5 ปี ส่วนธุรกิจที่อยู่ในกลุ่มเทคโนโลยีเชิงลึก หรือ Deep Tech คณะกรรมการสามารถพิจารณาขยายระยะเวลาได้ โดยรวมแล้วสูงสุดไม่เกิน 10 ปี
รวมข้อมูลโครงการและแหล่งเงินทุนไว้ที่ NIA
ดร.กริชผกา บุญเฟื่อง ผู้อำนวยการ สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) กล่าวว่า เมื่อกฎหมายมีผลบังคับใช้ NIA เตรียมยกระดับบทบาทเป็นหน่วยงานหลักในการบูรณาการและเชื่อมโยงธุรกิจสตาร์ตอัปกับหน่วยงานภาครัฐและภาคเอกชนที่มีบทบาทในการพัฒนาและส่งเสริมสตาร์ตอัป
NIA จะเป็นศูนย์กลางให้บริการข้อมูลเกี่ยวกับโครงการและแหล่งเงินทุนสนับสนุน พร้อมทำหน้าที่รับและตรวจสอบการยื่นคำขอรับรอง ก่อนประกาศรายชื่อธุรกิจสตาร์ตอัปที่จะได้รับสิทธิและประโยชน์ตามกฎหมาย ทำให้ผู้ประกอบการมีข้อมูลกลางสำหรับค้นหาโครงการสนับสนุนและแหล่งเงินทุน ซึ่งจะช่วยเพิ่มโอกาสการลงทุนและสนับสนุนการเติบโตของสตาร์ตอัปไทย สอดคล้องกับนโยบายรัฐบาลที่ต้องการสร้างสตาร์ตอัประดับยูนิคอร์นและเพิ่มความสามารถในการแข่งขัน
หนุนภาษี Talent ทรัพย์สินทางปัญญาและตลาดภาครัฐ
Startup Act ยังครอบคลุมมาตรการภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับการเติบโตของสตาร์ตอัปในหลายด้าน ทั้งการให้สิทธิลดหย่อนและสิทธิประโยชน์ทางภาษี การสนับสนุนผู้เชี่ยวชาญต่างชาติและบุคลากรทักษะสูงภายใต้กฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมืองและการบริหารจัดการการทำงานของคนต่างด้าว ตลอดจนการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาและการนำผลงานวิจัยและนวัตกรรมไปใช้ประโยชน์
อีกด้านหนึ่งคือการเปิดโอกาสให้สตาร์ตอัปเข้าถึงตลาดภาครัฐและสิทธิประโยชน์ตามมาตรการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ทำให้ขอบเขตของร่างกฎหมายไม่ได้อยู่เพียงการแก้ปัญหาการระดมทุน แต่ครอบคลุมตั้งแต่โครงสร้างทางการเงิน บุคลากร ทรัพย์สินทางปัญญา ไปจนถึงโอกาสทางตลาด ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่เกี่ยวข้องกับการเติบโตของธุรกิจสตาร์ตอัป
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
