บริษัท ซินเจนทา ครอป โปรเทคชั่น จำกัด ร่วมกับ องค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมัน (GIZ) ประจำประเทศไทย เดินหน้าโครงการ “เพาะดี กินดี – ข้าว” เพื่อส่งเสริมการผลิตข้าวอย่างยั่งยืนในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ โดยมุ่งพัฒนาศักยภาพชาวนามากกว่า 150 คน ใน 3 จังหวัด ได้แก่ ร้อยเอ็ด อุบลราชธานี และสุรินทร์ ผ่านการเรียนรู้จากแปลงสาธิต 6 แปลง แปลงละ 8 กรรมวิธีทดลอง ภายใต้แนวคิด “ปลูกข้าวเท่าทันภูมิอากาศ” (Climate-Smart Rice Farming)
โครงการดังกล่าวต่อยอดจากโครงการ “Grow Well, Eat Well” หรือ “เพาะดี กินดี” ในภาคเหนือ เพื่อแก้ปัญหาความท้าทายของชาวนาภาคอีสาน ทั้งความแปรปรวนของสภาพภูมิอากาศ แรงกดดันด้านผลผลิต และข้อจำกัดในการเข้าถึงเทคโนโลยีการเกษตร โดยเน้นการพัฒนาทักษะให้เกษตรกรสามารถวิเคราะห์และตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูลให้สอดคล้องกับสภาพพื้นที่
นวัตกรรมและเทคโนโลยี 8 กรรมวิธีในแปลงสาธิต
ในกิจกรรมเยี่ยมชมแปลงสาธิต ณ ตำบลทุ่งหลวง อำเภอสุวรรณภูมิ จังหวัดร้อยเอ็ด มีการนำเสนอแนวทางการจัดการแปลงนา 8 กรรมวิธี (Treatments) ตั้งแต่วิธีปฏิบัติเดิมไปจนถึงการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ครอบคลุม 3 แกนหลัก ได้แก่:
- การจัดการธาตุอาหารตามผลวิเคราะห์ดิน: กำหนดชนิดและปริมาณปุ๋ยให้สอดคล้องกับความต้องการของข้าวและระดับธาตุอาหารในดิน ช่วยลดการใช้ปุ๋ยเกินจำเป็น ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกจากการใช้ปุ๋ยไนโตรเจน รวมถึงลดจำนวนครั้งในการฉีดพ่นเพื่อลดการใช้เชื้อเพลิง
- การใช้สารกระตุ้นทางชีวภาพ (Bio stimulant): เสริมสร้างความแข็งแรง กระตุ้นระบบการทำงานของพืช และสนับสนุนการดูดซึมธาตุอาหารอย่างมีประสิทธิภาพ เพื่อให้ต้นข้าวแสดงศักยภาพทางพันธุกรรมได้เต็มที่
- การจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (Integrated Pest Management: IPM): พัฒนาทักษะการติดตามสถานการณ์ศัตรูพืชและประเมินความเสี่ยง โดยเลือกใช้วิธีเขตกรรม วิธีทางชีวภาพ และสารอารักขาพืชอย่างถูกต้องเพื่อลดการใช้สารเคมีเกินความจำเป็น
ดร.อรรถวิชช์ วัชรงพงศ์ชัย หัวหน้าศูนย์นวัตกรรมเพื่อการฟื้นฟูเกษตรกรรม ฝ่ายบริการระหว่างประเทศ ประจำภูมิภาค (เอเชีย 7) กล่าวว่า “การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบเกษตรกรรมที่ยั่งยืนจำเป็นต้องเริ่มจากการเสริมสร้างความรู้และศักยภาพให้เกษตรกรสามารถนำแนวทางต่าง ๆ ไปปรับใช้ได้จริง ความร่วมมือกับซินเจนทาในครั้งนี้จึงให้ความสำคัญกับการเรียนรู้จากพื้นที่จริงผ่านแปลงสาธิต การทดลองเปรียบเทียบ และการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ โดย GIZ ได้นำองค์ความรู้และเทคโนโลยี 10 รายการมาประยุกต์ใช้ เช่น การหว่านหรือหยอดข้าวแห้ง การจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน และการใส่ปุ๋ยตามค่าวิเคราะห์ดิน เพื่อให้เกษตรกรเข้าใจถึงทางเลือกในการจัดการแปลงนาและสามารถตัดสินใจได้อย่างเหมาะสมกับบริบทของตนเอง เราเชื่อว่าการสร้างความรู้และความมั่นใจให้กับเกษตรกร จะเป็นกุญแจสำคัญที่จะนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการเพาะปลูก และช่วยสนับสนุนการผลิตข้าวที่สามารถรับมือกับความท้าทายด้านสภาพภูมิอากาศ สร้างความยั่งยืนให้กับภาคเกษตรในระยะยาวได้”
กล้วยไม้ นุชนิยม กรรมการผู้จัดการ บริษัท ซินเจนทา ครอป โปรเทคชั่น ประเทศไทย กล่าวว่า “ซินเจนทาเชื่อว่าการสร้างความเปลี่ยนแปลงในภาคเกษตรกรรมต้องเริ่มจากการทำงานร่วมกับเกษตรกร เราจึงมุ่งมั่นที่จะเป็นส่วนหนึ่งในการถ่ายทอดความรู้และประสบการณ์ที่เกษตรกรสามารถนำไปปรับใช้ได้จริง โดยต่อยอดจากประสบการณ์การทำงานร่วมกับเกษตรกรผู้ปลูกผักในภาคเหนือผ่านโครงการเพาะดีกินดี สู่การทำงานร่วมกับเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ซึ่งมีความท้าทายทั้งด้านผลผลิตและสิ่งแวดล้อม”
“เราต้องการให้เกษตรกรได้เรียนรู้และลงมือปฏิบัติจริงผ่านแปลงสาธิต ตั้งแต่การจัดการดินและธาตุอาหารอย่างเหมาะสม ไปจนถึงการจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (IPM) ควบคู่ไปกับการใช้สารกระตุ้นชีวภาพเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ช่วยให้พืชเติบโตได้เต็มศักยภาพ ให้ได้ผลผลิตที่สูงขึ้นควบคู่ไปกับการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม (Higher Yields, Lower Impact) เราเชื่อว่าการมีความรู้และทักษะที่เหมาะสมจะช่วยให้เกษตรกรพัฒนาการจัดการแปลงนาได้ด้วยตนเอง มีความเป็นมืออาชีพ และสร้างความมั่นคงในอาชีพได้ในระยะยาว ที่สำคัญ เรายังมุ่งหวังที่จะร่วมยกระดับคุณภาพและศักยภาพการผลิตข้าวไทย ให้เกษตรกรไทยสามารถแข่งขันและเข้าถึงตลาดโลกได้มากขึ้น พร้อมเป็นส่วนหนึ่งในการผลักดันให้ประเทศไทยกลับมาเป็นผู้นำด้านการส่งออกข้าวของโลกอีกครั้ง”
หยาด จันทร์คูเมือง เกษตรกรผู้ปลูกข้าว ต.ทุ่งหลวง อ.สุวรรณภูมิ จ.ร้อยเอ็ด กล่าวว่า “ก่อนเข้าร่วมโครงการ เราส่วนใหญ่ทำเกษตรตามประสบการณ์และวิธีการที่เคยทำมา แต่เมื่อได้เข้าร่วมอบรมและเรียนรู้จากแปลงสาธิต ทำให้เข้าใจมากขึ้นว่าการจัดการดิน การใส่ปุ๋ย และการดูแลศัตรูพืชมีความสำคัญต่อผลผลิตอย่างไร โดยเฉพาะการได้เห็นความแตกต่างของแต่ละวิธีในแปลงจริง ทำให้เรามีความรู้และมีทางเลือกมากขึ้น สามารถนำสิ่งที่เรียนรู้ไปปรับใช้กับนาของตัวเองได้อย่างเหมาะสม ไม่จำเป็นต้องทำตามทุกอย่างเหมือนกัน แต่เลือกวิธีที่เหมาะกับพื้นที่ของเรา อยากให้เกษตรกรคนอื่น ๆ ได้มีโอกาสเรียนรู้และนำความรู้เหล่านี้ไปพัฒนาการทำนาของตัวเองเช่นกัน”
ทั้งนี้ โครงการ “เพาะดี กินดี – ข้าว” มีระยะเวลาดำเนินงานระหว่างเดือนเมษายน 2569 ถึงเมษายน 2570 เพื่อส่งเสริมการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ อนุรักษ์คุณภาพดินและความหลากหลายทางชีวภาพ รวมถึงขับเคลื่อนระบบการผลิตข้าวของไทย ให้เติบโตควบคู่กับการดูแลสิ่งแวดล้อมในระยะยาว
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
เลอโนโว เตรียมจัด Tech World @ CES 2027 ชู Hybrid AI ขับเคลื่อนยุค Human + AI
10 เทคโนโลยีเด่นสวทช. ปี 2569–2570 กับโอกาสของไทย
