สถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ สทน. จัดงานเฉลิมฉลองครบรอบ 20 ปีแห่งการก่อตั้ง พร้อมเปิดการประชุมวิชาการนานาชาติด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนิวเคลียร์ ประจำปี 2569 (INST2026) ภายใต้แนวคิด “Nuclear Technology for the Sustainable Future” เพื่อส่งเสริมให้ไทยเป็นศูนย์กลางความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนิวเคลียร์ในภูมิภาค แลกเปลี่ยนนวัตกรรมระดับสากล และพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานเพื่อเพิ่มขีดความสามารถการแข่งขันของประเทศ
การจัดงานในครั้งนี้ ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจาก สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินทรงเป็นประธานในพิธีเปิดงาน ซึ่งสะท้อนถึงความสำคัญของการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนิวเคลียร์ของประเทศไทยให้ก้าวทันมาตรฐานสากล
รศ.ดร.ธวัชชัย อ่อนจันทร์ ผู้อำนวยการสถาบันเทคโนโลยีนิวเคลียร์แห่งชาติ (สทน.) กล่าวว่า ตลอด 20 ปีที่ผ่านมา สทน. ได้พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานสำคัญอย่างต่อเนื่อง เช่น การดำเนินงานเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์วิจัย การพัฒนาเทคโนโลยี และการให้บริการฉายรังสีแก่ภาคอุตสาหกรรม การแพทย์ และการเกษตร พร้อมมีแผนขยายศูนย์บริการสู่ภูมิภาคเพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการในพื้นที่
สำหรับยุทธศาสตร์ในระยะต่อไป สทน. มุ่งขับเคลื่อนประเทศผ่าน 3 ด้านหลัก ได้แก่:
- การแพทย์: ยกระดับเทคโนโลยีนิวเคลียร์ทางการแพทย์เพื่อรองรับสังคมสูงวัย
- การเกษตรและอาหาร: เพิ่มมูลค่าและมาตรฐานสินค้าเกษตร อาหาร และสมุนไพรไทยด้วยการฉายรังสี
- พลังงานสะอาด: เตรียมความพร้อมเทคโนโลยีนิวเคลียร์เพื่อรองรับความต้องการพลังงานที่เพิ่มขึ้นจากเศรษฐกิจดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI)
ไฮไลต์นิทรรศการนวัตกรรมนิวเคลียร์ 8 โซน (พื้นที่ 450 ตารางเมตร)
ภายในงานมีการจัดแสดงนวัตกรรมที่สะท้อนการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีนิวเคลียร์ ประกอบด้วย:
- นิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ถ่ายทอดพระมหากรุณาธิคุณด้านการส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีนิวเคลียร์ ผ่านพระราชกรณียกิจสำคัญ
- 20 Years of Nuclear Innovation for Sustainable Future ถ่ายทอดเส้นทางการพัฒนาและความสำเร็จตลอด 20 ปีของ สทน. ในการวางรากฐานโครงสร้างพื้นฐานและระบบนิเวศด้านเทคโนโลยีนิวเคลียร์ของประเทศ
- Smart Agri-Food Solutions นำเสนอการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีการฉายรังสีเพื่อยกระดับมาตรฐานความปลอดภัย คุณภาพ และมูลค่าเพิ่มของสินค้าเกษตร อาหาร ผลไม้ส่งออก และสมุนไพรไทย ให้เป็นไปตามมาตรฐานสากล
- Clean Energy Frontier ถ่ายทอดวิสัยทัศน์ของ สทน. ในการเตรียมความพร้อมด้านเทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์นิวเคลียร์ขนาดเล็ก (SMR) การเสริมสร้างมาตรฐานความปลอดภัยทางนิวเคลียร์ และการบริหารจัดการกากกัมมันตรังสีอย่างยั่งยืน เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่พลังงานสะอาดในอนาคต
- Engineering Excellence for Nuclear Safety จัดแสดงเทคโนโลยีหุ่นยนต์อัจฉริยะ (AI) สำหรับการตรวจวัดและทำแผนที่รังสีแบบเรียลไทม์ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานและลดความเสี่ยงจากการสัมผัสรังสีของบุคลากร
- Advanced Health Innovation นำเสนอนวัตกรรมการผลิตสารกัมมันตรังสีทางการแพทย์ โดยมีไฮไลต์คือ
177Lu-PSMA I&T สำหรับการรักษามะเร็งต่อมลูกหมากระยะแพร่กระจาย ที่ช่วยเพิ่มความแม่นยำและประสิทธิภาพในการรักษาผู้ป่วย - Sustainable Eco-System จัดแสดงนวัตกรรมเครื่องฟอกอากาศไฟฟ้าสถิต-พลาสมา DustZero ที่พัฒนาโดยนักวิจัยไทย สามารถกำจัดฝุ่น PM2.5 และ PM10 ได้มากกว่า 95% ตอบโจทย์การยกระดับคุณภาพอากาศและสิ่งแวดล้อม
- Nuclear Knowledge & Talent Hub นำเสนอบทบาทของศูนย์พัฒนาบุคลากรด้านนิวเคลียร์ พร้อมเปิดตัวการเตรียมความพร้อมของเยาวชนไทยสู่การแข่งขันโอลิมปิกวิชาการวิทยาศาสตร์นิวเคลียร์ระดับนานาชาติ ประจำปี 2569
งานประชุมวิชาการนานาชาติ INST2026
งานประชุมครั้งนี้เป็นเวทีรวมนักวิจัย ผู้เชี่ยวชาญ และผู้แทนจากองค์กรระหว่างประเทศมาร่วมแลกเปลี่ยนงานวิจัยเพื่อต่อยอดเชิงเศรษฐกิจและสังคม โดยมีหัวข้อการบรรยายพิเศษที่น่าสนใจ เช่น:
- วิทยาศาสตร์การแพทย์และสุขภาพ (MED): ความก้าวหน้าของการใช้เทคโนโลยีนิวเคลียร์และรังสีในการวินิจฉัย รักษาโรค และการวิจัยด้านชีวการแพทย์
- สิ่งแวดล้อมและอุทกวิทยา (ENV): การใช้เทคนิคนิวเคลียร์และไอโซโทปเพื่อบริหารจัดการน้ำ ติดตามการเปลี่ยนแปลงทางสิ่งแวดล้อม และรับมือสภาพภูมิอากาศแปรปรวน
งานครบรอบ 20 ปี สทน. และการประชุมวิชาการนานาชาติ INST2026 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 13 – 14 กรกฎาคม 2569 ณ ห้องวิภาวดี บอลรูม โรงแรมเซ็นทาราแกรนด์ แอท เซ็นทรัลพลาซ่า ลาดพร้าว ผู้สนใจสามารถติดตามรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์ www.tint.or.th/th
