TH | EN
TH | EN
หน้าแรก Technology “ละว้าโมเดล” รับมือโรคพยาธิใบไม้ตับ เอเชียอาคเนย์ ผ่านการเรียนรู้รูปแบบออนไลน์

“ละว้าโมเดล” รับมือโรคพยาธิใบไม้ตับ เอเชียอาคเนย์ ผ่านการเรียนรู้รูปแบบออนไลน์

ประชากรไทยกว่าร้อยละ 9.4 หรือประมาณ 6 ล้านคนทั่วประเทศมีการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับโดยเฉพาะในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หลักฐานทางระบาดวิทยาและการศึกษาทดลองสนับสนุนว่าการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดมะเร็งท่อน้ำดี นอกจากนี้มะเร็งตับและท่อน้ำดียังเป็นชนิดมะเร็งที่เป็นสาเหตุการตายสูงสุดในบรรดามะเร็งชนิดต่าง ๆ สูงกว่า มะเร็งเต้านม หรือมะเร็งปากมดลูก

ในแต่ละปีมีคนไทยเสียชีวิตจากมะเร็งตับและท่อน้ำดีกว่า 26,000  คน หรือประมาณ 70 คน ต่อวัน คิดเป็นเกือบร้อยละ 5 ของผู้ป่วยที่เสียชีวิตจากมะเร็งตับทั่วโลกที่มีประมาณปีละ 600,000 คน นับเป็นสัดส่วนที่สูงมาก โดยผู้ป่วยส่วนใหญ่เป็นผู้มีฐานะยากจนในชนบทของภาคอีสานและภาคเหนือ  นอกจากนั้นยังประมาณการณ์ว่ามีผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับกว่า 12 ล้านคนในประเทศในลุ่มน้ำโขง โรคติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับจึงนับเป็นปัญหาสำคัญทางสาธารณสุขของประเทศไทยและของภูมิภาค

สู้พยาธิใบไม้ตับด้วย “ละว้าโมเดล”

ชุมชนบ้านละว้า เป็นหมู่บ้านที่อยู่ติดกับแก่งละว้าซึ่งเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ประมาณ 7,000 ไร่ ในจังหวัดขอนแก่น มีความอุดมสมบูรณ์ เป็นที่เพาะพันธุ์ปลาน้ำจืดมากมาย ประชาชนในพื้นที่นี้จึงมีวิถีชีวิตที่ผูกพันกับการหาปลาจากแก่งละว้าเพื่อนำไปขายและบริโภค อย่างไรก็ดีความนิยมในการบริโภคปลาน้ำจืดแบบดิบ ๆ ซึ่งอาจมีตัวอ่อนพยาธิใบไม้ในตับในระยะติดต่ออาศัยอยู่ ส่งผลให้ในอดีตพื้นที่นี้มีอัตราการติดเชื้อพยาธิใบไม้ตับสูงมาก

ในปี พ.ศ. 2550 ศูนย์วิจัยโรคเขตร้อน มหาวิทยาลัยขอนแก่น (Tropical Disease Research Center at Khon Kaen University: TDRC) จึงได้บุกเบิกการควบคุมป้องกันโรคพยาธิใบไม้ตับแบบบูรณาการวิถีนิเวศสุขภาพ (EcoHealth/One Health) ณ ชุมชนรอบแก่งละว้า ซึ่งอาศัยการมีส่วนร่วมของชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในพื้นที่ มาทำงานรวมกันในหลายมิติ อาทิ กระบวนการควบคุมโรคประกอบด้วยการถ่ายพยาธิทุกคนที่ติดเชื้อ การให้ความรู้แก่ชุมชนและโรงเรียนอย่างเข้มข้นเพื่อให้ตระหนักถึงพิษภัยโรคพยาธิใบไม้ตับและปรับเปลี่ยนพฤติกรรมการการบริโภคปลาดิบ การตรวจและรักษาพยาธิใบไม้ตับในสัตว์รังโรค (สุนัขและแมว) รวมถึงการสำรวจสัตว์พาหะตัวกลาง โดยดำเนินงานอย่างต่อเนื่องมากว่า 15 ปี จนประสบความสำเร็จสามารถลดอัตราผู้ติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับเหลือต่ำกว่า 10% และจำนวนปลาในแก่งละว้าที่มีตัวอ่อนพยาธิใบไม้ในตับจาก 70% เหลือน้อยกว่า 0.1%

พจนีย์ ศรีสด นักวิชาการสาธารณสุข โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพเมืองเพีย กล่าวว่า จากการสืบค้นข้อมูลในปี 2551 พบว่ามีประชากรที่ติดพยาธิใบไม้ตับ 70% ซึ่งถือว่าเยอะมากเมื่อเทียบกับพื้นที่อื่น ๆ และหลังจากที่เริ่มดำเนินโครงการมาจำนวนประชากรที่ติดเชื้อได้ลดลง โดยในปี 2563 เหลือผู้ติดพยาธิเพียง 9% สะท้อนให้เห็นว่าโครงการทำให้เห็นผลอย่างชัดเจน ประชาชนเริ่มซึมซับและเข้าใจว่าการกินปลาดิบสามารถส่งผลต่อการเกิดมะเร็งท่อน้ำดี ทางโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลเองได้พยายามให้ข้อมูลแก่ชาวบ้าน และทางโครงการได้ผลักดันในการช่วยค้นหาผู้ที่ติดพยาธิและรักษา ทำให้ความเสี่ยงในการเกิดมะเร็งท่อน้ำดีลดลงได้อย่างรวดเร็วจะเห็นได้ว่าโครงการได้ช่วยตอบโจทย์ในการแก้ไขปัญหาระยะยาวได้เป็นอย่างดี

องค์ความรู้ที่เกิดขึ้นจากการดำเนินงานได้นำไปสู่ “ละว้าโมเดล” ต้นแบบความสำเร็จในการควบคุมป้องกันโรคพยาธิไม้ในตับ ที่ได้รับการยอมรับทั้งในระดับชาติและนานาชาติ หมู่บ้านละว้าและโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านละว้าได้กลายเป็นสถานที่ดูงานด้านการควบคุมโรคพยาธิใบไม้ตับแบบบูรณาการของเจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการ อาสาสมัครสาธารณสุขหมู่บ้าน (อสม.) ผู้นำชุมชน ทั้งจากภาครัฐและเอกชนจากทั่วประเทศและต่างประเทศเป็นประจำทุกปีหลักการของ“ละว้าโมเดล/สุขภาพหนึ่งเดียว” ได้ถูกนำไปใช้เป็นคำแนะนำ (Recommendation) ในการควบคุมป้องกันโรคพยาธิใบไม้จากอาหาร ขององค์การอนามัยโลก ภาคพื้นเอเชียและแปซิฟิก สำหรับใช้ในประเทศที่มีการระบาดของพยาธิใบไม้ในภูมิภาคนี้ โดยปัจจุบันหลักการ “ละว้าโมเดล” ยังได้รับการนำไปใช้ในพื้นที่ต่าง ๆ ในประเทศอนุภูมิภาคลุ่มน้ำโขงอีกด้วย

ส่งต่อองค์ความรู้สู่ภูมิภาคด้วย “ละว้าโมเดลออนไลน์”

โครงการ “สร้างเสริมองค์ความรู้สุขภาพหนึ่งเดียวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้” (Strengthening One Health Education in Southeast Asia) ซึ่งเป็นความร่วมมือระหว่างเชฟรอนและเครือข่ายมหาวิทยาลัยเพื่อสุขภาพหนึ่งเดียวแห่งภูมิภาคตะวันออกเฉียงใต้ หรือ ซีโอฮุน (Southeast Asia One Health University Network: SEAOHUN) ได้ร่วมมือกับศูนย์วิจัยโรคเขตร้อน มหาวิทยาลัยขอนแก่น เพื่อเผยแพร่เรื่องราวความสำเร็จของ “ละว้าโมเดล” ให้กับบุคลากรสาธารณสุข ปศุสัตว์ สัตว์ป่า และสิ่งแวดล้อม ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ โดยมุ่งหวังให้เกิดการนำเอาแนวความคิดแบบละว้าโมเดล ไปปรับใช้ในการทำงานเพื่อแก้ไขปัญหาสุขภาพ และโรคระบาดต่าง ๆ ในชุมชนและประเทศของตน

โดยเมื่อเร็ว ๆ นี้ ทั้งสามหน่วยงานได้เปิดตัวโครงการ “ละว้าโมเดลออนไลน์” ที่ได้พัฒนาองค์ความรู้ของละว้าโมเดลเป็นบทเรียนออนไลน์ที่มีเนื้อหาเหมาะกับเจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติการรุ่นใหม่ ทั้งในประเทศและต่างประเทศให้เข้าถึงได้ง่ายบนช่องทางออนไลน์

ศ.ดร. บรรจบ ศรีภา ผู้อำนวยการ ศูนย์วิจัยโรคเขตร้อน มหาวิทยาลัยขอนแก่น กล่าวว่า ตลอด 15 ปี ที่ผ่านมา ละว้าโมเดลสามารถควบคุมและป้องกันการติดเชื้อพยาธิใบไม้ในตับได้อย่างมีประสิทธิภาพ จนได้รับการยอมรับจากองค์การอนามัยโลก จึงควรมีการเผยแพร่แนวทางของละว้าโมเดลไปยังพื้นที่อื่น ๆ โดยเฉพาะประเทศในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์ ซึ่งในหลายพื้นที่มีโรคพยาธิใบไม้ในตับเป็นปัญหาสุขภาพที่สำคัญ ศูนย์วิจัยโรคเขตร้อน มหาวิทยาลัยขอนแก่น จึงได้ร่วมมือกับเชฟรอนและซีโอฮุน ในการพัฒนาหลักสูตรละว้าโมเดลออนไลน์ เพื่อให้บุคลากรในสาขาที่เกี่ยวข้องในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้เข้ามาเรียนรู้และรับการอบรมผ่านระบบออนไลน์ และเมื่อสถานการณ์ของโรคโควิด-19 คลี่คลาย ก็จะให้ผู้เข้าอบรมจากประเทศต่าง ๆ ได้มาศึกษาดูงานที่บ้านละว้าอีกครั้ง เพื่อส่งต่อองค์ความรู้ของละว้าโมเดลและสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับบุคลากรของหน่วยงานต่าง ๆ ของประเทศเพื่อนบ้าน

 ดร.วิพัฒน์ คุรุจิตรธรรม ผู้อำนวยการบริหารเครือข่ายมหาวิทยาลัยเพื่อสุขภาพหนึ่งเดียวแห่งภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ กล่าวว่า ชุมชนบ้านละว้าเป็นแบบอย่างที่ดีในการแก้ไขปัญหาชุมชนอย่างเป็นระบบ และได้รับความร่วมมือจากทุกภาคส่วนช่วยกันพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน จนเป็นที่ยอมรับในระดับประเทศและนานาชาติ ซีโอฮุนมีความยินดีเป็นอย่างยิ่งที่ได้ร่วมมือกับศูนย์วิจัยโรคเขตร้อน มหาวิทยาลัยขอนแก่น และเชฟรอน เพื่อพัฒนาหลักสูตรละว้าโมเดลออนไลน์ เพื่อเผยแพร่ความรู้ละว้าโมเดลและการประยุกต์ใช้แนวทางสุขภาพหนึ่งเดียวให้กับ 8 ประเทศสมาชิกได้แก่ ไทย กัมพูชา ลาว มาเลเซีย พม่า ฟิลิปปินส์ เวียดนาม และอินโดนีเซีย และบุคลากรต่าง ๆ ที่สนใจ เพื่อไปประยุกต์ใช้ในการแก้ปัญหาสุขภาพชุมชนของตนอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนต่อไป

บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

“แจ็คกี้ หวาง” กับพันธกิจและบทบาทของ Google Thailand

ม.มหิดล เผยผู้บริโภคไทยคนรุ่นใหม่ ยืนหนึ่งปลื้ม “การอวดแบบถ่อมตน”

STAY CONNECTED

0แฟนคลับชอบ
0ผู้ติดตามติดตาม

Lastest News

โซนี่เปิดตัวหูฟังไร้สาย WH-1000XM5 และ LinkBuds S จัดเต็มด้วยเทคโนโลยีเสียงครบครัน และระบบตัดเสียงรบกวน

บริษัท โซนี่ ไทย จำกัด ยกระดับประสบการณ์ใหม่ของการฟังเพลงคุณภาพสูง เปิดตัว WH-1000XM5 หูฟัง hi-res audio ไร้สายแบบครอบหูเจนเนอเรชัน 5 ในตระกูล 1000X Series ที่ได้รับรางวัลและการยอมรับว่าเป็นหูฟังที่ตัดเสียงรบกวนที่ดีที่สุด

Traveloka จัดมหกรรมการท่องเที่ยวระหว่างประเทศ มอบส่วนลดสูงสุด 60% เมื่อจองบริการผ่านแอปฯ 25-31 พฤษภาคมนี้

ทราเวลโลก้า เปิดตัวมหกรรมการท่องเที่ยวระหว่างประเทศ - International Travel Fair แคมเปญกระตุ้นการท่องเที่ยวระหว่างประเทศ ที่จัดขึ้นเป็นครั้งแรกและเป็นครั้งที่ใหญ่ที่สุดนับตั้งแต่มีการเปิดประเทศ ด้วยการมอบข้อเสนอและส่วนลดพิเศษสูงสุดถึง 60%

WHAUP คว้าดีลติดตั้ง Solar Rooftop ศูนย์การค้าเมกาบางนา ขนาด 10 MW จ่อเซ็นสัญญาเพิ่ม 3 โครงการ 15 MW ภายใน Q2/65

บมจ. ดับบลิวเอชเอ ยูทิลิตี้ส์ แอนด์ พาวเวอร์ (WHAUP) ประกาศเดินเกมรุกตามแผน เร่งขยายพอร์ตพลังงานหมุนเวียนผ่านการผลิตไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์บนหลังคาต่อเนื่อง ล่าสุดคว้าดีลติดตั้ง Solar Rooftop โครงการ Megabangna จำนวน 13 อาคาร พื้นที่หลังคารวม 62,000 ตารางเมตร

SAPPE เปิดแผนยุทธศาสตร์ ย้ำภาพ Global Brand ตั้งเป้าเติบโต 3 เท่า ทำรายได้แตะ 10,000 ล้านบาทภายใน 5 ปี

‘บมจ. เซ็ปเป้’ หรือ SAPPE เปิดแผนยุทธศาสตร์ครั้งสำคัญย้ำภาพ Global Brand ตั้งเป้ารายได้ Triple Growth แตะ 10,000 ล้านบาท ภายใน 5 ปีข้างหน้า จากธุรกิจ 4 ส่วน ได้แก่ ตลาดต่างประเทศ ตลาดในประเทศ ออลโคโค่ และการทำ M&A

แฟลช ผลิตถุงคลุมกระเป๋าระบุตัวเลขจำกัดความเร็วรถแจกโรงเรียน หวังช่วยลดอุบัติเหตุบนท้องถนนให้แก่เด็กและเยาวชน

แฟลช เอ็กซ์เพรส ร่วมส่งเสริมความปลอดภัยรอบรั้วโรงเรียน ริเริ่มโครงการ “Flash Safety Bag, Safety Zone” ภายใต้แนวคิด “ร่วมสร้างความปลอดภัย ส่งต่อความห่วงใยสู่เยาวชน” ผลิตถุงคลุมกระเป๋านักเรียนระบุตัวเลขจำกัดความเร็วรถวิ่ง 30 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

บำรุงราษฎร์ขึ้นแท่น รพ.ที่ดีที่สุดในไทย 2 ปีซ้อน – ติดอันดับ 146 รพ.ที่ดีที่สุดในโลก ย้ำศักยภาพการแพทย์ไทยไม่แพ้ชาติใดในโลก

โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ได้รับการจัดอันดับเป็นโรงพยาบาลที่ดีที่สุดในประเทศไทย (World's Best Hospitals 2022 - Thailand) ด้วยคะแนน 94.79% ซึ่งนับเป็นปีที่ 2 ติดต่อกัน รวมถึงยังได้รับการจัดอันดับว่าเป็นโรงพยาบาลเพียงแห่งเดียวในไทยที่ติดอันดับ 146 จาก 150 ของโรงพยาบาลที่ดีที่สุดในโลกปี 2565

ทีเอพี กรุ๊ป จับมือ Blueleaf Energy นำพลังงานแสงอาทิตย์มาใช้ในการผลิตเครื่องดื่มไฮเนเก้น

ไทยเอเชีย แปซิฟิค บริวเวอรี่ (ทีเอพี กรุ๊ป) เดินหน้าสู่เป้าหมายแนวทางการผลิตอย่างยั่งยืน ติดตั้งโซลาร์ฟาร์ม พร้อมเปิดใช้งาน ภายใต้โครงการ “TAP’s Brewed by the Sun” มุ่งเน้นการใช้พลังงานสะอาดจากแสงอาทิตย์ เพื่อแปลงเป็นพลังงานไฟฟ้าทดแทน

แฟนคลับออเจ้าพร้อม! Kubix เปิดจองซื้อ ‘DESTINY TOKEN’ แล้ววันนี้ ชูจุดเด่นราคาไม่ผันผวน พร้อมผลตอบแทนเริ่มต้น 2.99% ต่อปี

Kubix เปิดจองซื้อ DESTINY TOKEN จากภาพยนตร์บุพเพสันนิวาส ๒ ตั้งแต่วันนี้ (23 พฤษภาคม) ถึงวันที่ 20 มิถุนายนนี้ ผ่านแอปฯ Kubix โดยเสนอขายจำนวนจำกัดเพียง 16,087 โทเคน ผ่านการจัดสรรแบบ First Come First Served

เสียวหมี่ ใช้สมาร์ทโฟน Xiaomi 12 Series ร่วมถ่ายทอดความเป็นไทยสู่สายตาคนทั่วโลกผ่านภาพยนตร์สั้น “The Warrior”

เสียวหมี่ สานต่อความสำเร็จ Xiaomi Studios ผ่านโปรเจกต์พิเศษ PrimeTime Mini Series ที่ในปีนี้ได้รวบรวมครีเอเตอร์มือดีจาก 6 ประเทศมาสร้างสรรค์ผลงาน ซึ่งประเทศไทยได้ร่วมเป็นส่วนหนึ่งของโปรเจกต์ PrimeTime Mini Series นี้ด้วย

บิทคับ จับมือ DITP สนับสนุนผู้ประกอบการ สู่การเป็นผู้ประกอบการในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล

บิทคับ แคปปิตอล กรุ๊ป โฮลดิ้งส์ ร่วมลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือกับกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ (DITP) เสริมสร้างศักยภาพ สนับสนุนผู้ประกอบการนิติบุคคล และผู้ประกอบการรุ่นใหม่ เพื่อเตรียมพร้อมสู่การเป็นผู้ประกอบการในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล

MUST READ

เอ็นซีซีจัดทัพใหม่ ปรับโครงสร้างพร้อมรีแบรนด์ รับการเปิดศูนย์ฯ สิริกิติ์ โฉมใหม่เดือนกันยายนนี้

บริษัท เอ็น.ซี.ซี. แมนเนจเม้นท์ แอนด์ ดิเวลลอปเม้นท์ จำกัด ผู้บริหารศูนย์การประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ ประกาศปรับโครงสร้างบริษัท รวมธุรกิจในเครือ พร้อมรีแบรนด์ให้ทันสมัย สากล สอดคล้องกับยุคดิจิทัล

เอสซีบี อบาคัส ชู “สินเชื่อออนไลน์ถูกกฎหมาย” ตั้งเป้าพลิกชีวิตการเงินคนไทยกู้ยาก 2.5 ล้านคนภายในปี 67

เอสซีบี อบาคัส ผู้ให้บริการแอปพลิเคชัน “เงินทันเด้อ” บริการสินเชื่อออนไลน์ เจาะกลุ่มคนทำอาชีพอิสระ คนเครดิตน้อย เพื่อช่วยแก้หนี้นอกระบบ ตั้งเป้าพลิกคุณภาพการเงินให้กับคนไทยกู้ยาก 10% ภายในปี 2567

แปลงขยะอินทรีย์วัสดุเหลือใช้การเกษตรเป็น ‘พลาสติกชีวภาพ’ รับเทรนด์ ESG

ตลาดพลาสติกชีวภาพโลกยังเติบโตได้อีกมาก โดยมีปัจจัยสนับสนุนที่สำคัญ อาทิ การบังคับใช้กฎหมายห้ามใช้พลาสติกแบบใช้ครั้งเดียวทิ้ง (Single-use Plastics) ความตื่นตัวของผู้บริโภคที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อมและดูแลสุขภาพ

d-DATA: บล็อกเชน ดาต้า และเอไอ ขับเคลื่อนการพัฒนาประเทศ

ปฏิเสธไม่ได้ว่าธุรกิจต้องขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีและข้อมูล ประเทศชาติก็เช่นกัน การพัฒนาประเทศจำเป็นต้องมีและใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีดิจิทัล

แฟลช ผลิตถุงคลุมกระเป๋าระบุตัวเลขจำกัดความเร็วรถแจกโรงเรียน หวังช่วยลดอุบัติเหตุบนท้องถนนให้แก่เด็กและเยาวชน

แฟลช เอ็กซ์เพรส ร่วมส่งเสริมความปลอดภัยรอบรั้วโรงเรียน ริเริ่มโครงการ “Flash Safety Bag, Safety Zone” ภายใต้แนวคิด “ร่วมสร้างความปลอดภัย ส่งต่อความห่วงใยสู่เยาวชน” ผลิตถุงคลุมกระเป๋านักเรียนระบุตัวเลขจำกัดความเร็วรถวิ่ง 30 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
Newsletter

สนใจรับข่าวสารจาก The Story Thailand อัพเดตก่อนใคร สมัคร Newsletter กับเราเพียงกรอกอีเมลเท่านั้น