บริษัท สวนใหญ่ เฮ้าส์ จำกัด เผยผลวิจัยล่าสุดชี้ “หุ่นยนต์สัตว์เลี้ยง” ก้าวข้ามขีดจำกัดของเล่นไฮเทคสู่เครื่องมือบำบัดทางการแพทย์ที่มีประสิทธิภาพ (Non-pharmacological Intervention) พบช่วยลดระยะเวลาการนอนโรงพยาบาลในผู้ป่วยสมองเสื่อม และลดความวิตกกังวลในเด็กออทิสติกขณะรับการรักษาฟัน พร้อมคาดการณ์มูลค่าตลาดโลกพุ่งแตะ 1,240 ล้านดอลลาร์ภายในปี 2578
เทรนด์ตลาดโลกสดใส เติบโตต่อเนื่อง 10.9% ต่อปี
รายงานของ Spherical Insights ชี้ว่าตลาดหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงเพื่อนคู่ใจ (Pet Companion Robot Market) มีมูลค่า 480 ล้านดอลลาร์สหรัฐในปี 2568 และคาดว่าจะเติบโตเป็น 1,240 ล้านดอลลาร์ภายในปี 2578 โดยมีอัตราการเติบโตเฉลี่ยต่อปี10.9% การเติบโตนี้มาจากประชากรสูงอายุที่เพิ่มขึ้นทั่วโลก และความต้องการโซลูชันด้านสุขภาพใจที่ไม่ต้องดูแลมาก ซึ่งช่วยลดภาระให้ครอบครัวและสถาบันการแพทย์
สำหรับปี 2568 ผลการวิจัยที่เกี่ยวกับหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงบำบัดนั้นมีทั้งงานวิจัยสำหรับผู้สูงอายุและเด็ก ในส่วนผู้สูงวัยนั้น งานวิจัยจำนวนมากยังคงยืนยันประสิทธิภาพของหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงในการช่วยผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีภาวะสมองเสื่อม (dementia) และภาวะซึมเศร้า สอดคล้องกับงานวิจัยปีก่อนหน้าที่พบว่าหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงช่วยปรับปรุงพฤติกรรมและผลลัพธ์ทางจิตวิทยาได้ดี เช่น ลดความก้าวร้าว ความวิตกกังวล และอาการหงุดหงิดในผู้ป่วยสมองเสื่อมระยะกลางถึงปลาย
งานวิจัยยันผลลัพธ์ทางการแพทย์เชิงบวก
การทดลองทางคลินิกแบบสุ่มที่โรงพยาบาล Sarasota Memorial รัฐฟลอริดา สหรัฐอเมริกา ปี 2568-2569 (ระยะเวลา 1 ปี) กับผู้ป่วยสูงอายุสมองเสื่อมระดับเบา-ปานกลาง พบว่า กลุ่มที่ได้รับหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงทั้งรูปแมวหรือสุนัข ที่ตอบสนองต่อการสัมผัสด้วยเสียงและการเคลื่อนไหว นั้นมีผลลัพธ์ดีกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับอย่างชัดเจน ได้แก่ ความดันโลหิตและอัตราการเต้นหัวใจคงที่มากขึ้น ลดความเสี่ยงเสี่ยงล้ม ระยะเวลาการนอนโรงพยาบาลสั้นลง และมีโอกาสกลับบ้านได้สูงกว่ากลุ่มที่ไม่ได้รับ โดยหุ่นยนต์ช่วยลดความสับสนและสร้างความสุขระหว่างการรักษาในโรงพยาบาล
ความสัมพันธ์ดีขึ้น ผู้ดูแลได้พักผ่อน
นอกจากนี้ ยังมีการศึกษาที่พบว่าหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงช่วยเพิ่มอารมณ์เชิงบวกในผู้สูงอายุที่ได้รับการดูแลจากครอบครัว และยังกระตุ้นการสนทนาระหว่างผู้ป่วยกับผู้ดูแล ทำให้ความสัมพันธ์ดีขึ้น เช่นการศึกษาจาก Old Dominion University และ University of Plymouth ยืนยันว่าหุ่นยนต์ช่วยลดความเหงาและภาวะซึมเศร้า ลดการใช้ยาระงับประสาท และช่วยผู้ดูแลได้พักผ่อน เพราะผู้ป่วย “พอใจ” อยู่กับหุ่นยนต์ได้ด้วยตัวเอง
ข้อดีหลักที่ถูกเน้นซ้ำบ่อยครั้งในหลายงานวิจัย คือการดูแลที่น้อยมากของหุ่น โดยหุ่นยนต์ Joy for All ไม่ต้องให้อาหาร ไม่ต้องอาบน้ำ ไม่ต้องพาไปหาสัตว์แพทย์ ไม่มีปัญหาแพ้ขนสัตว์ จึงเหมาะกับผู้สูงอายุที่อาศัยอยู่คนเดียวหรือในบ้านพักคนชรา ซึ่งการเลี้ยงสัตว์จริงอาจเป็นภาระในทางปฏิบัติ
ในส่วนผลการวิจัยสำหรับเด็ก แม้จะมีงานวิจัยน้อยกว่ากลุ่มผู้สูงอายุ แต่แนวโน้มการใช้งานกำลังขยายไปยังผู้มีอายุน้อย โดยเฉพาะการบำบัดทางพฤติกรรมและการแพทย์
การศึกษาแบบสำรวจเชิงลึกปี 2568 ในเด็กออทิสติกสเปกตรัม (ASD) อายุ 5-10 ปี (10 คน) ที่คลินิกทันตกรรมเฉพาะทางในสวีเดน พบว่าหุ่นยนต์แมว Joy for All ช่วยลดความวิตกกังวลและความไวทางประสาทในเด็ก 6 ใน 10 คน โดยทำหน้าที่เป็น“เพื่อนปลอบโยน” ช่วยให้เด็กฝึกนั่งเก้าอี้ทันตกรรมและรับการรักษาได้ดีขึ้น เช่น ปล่อยให้แพทย์ทำความสะอาดฟันโดยไม่ต่อต้าน โดยเด็กบางคนใช้หุ่นยนต์เป็นเครื่องมือผ่อนคลายหรือรางวัล อย่างไรก็ตาม ผลลัพธ์การใช้งานหุ่นยนต์นั้นขึ้นกับบุคคล เด็กบางรายอาจถูกหุ่นยนต์เบี่ยงเบนความสนใจจากขั้นตอนการรักษา แต่การสำรวจพบว่าผู้ปกครองส่วนใหญ่ในกลุ่มตัวอย่างต้องการให้ใช้ต่อเนื่อง เพราะช่วยสร้างบรรยากาศเชิงบวกและฝึกทักษะที่บ้านได้ด้วย โดยหุ่นยนต์ช่วยกระตุ้นการเรียนรู้และพัฒนาทักษะทางสังคมโดยไม่ต้องรับผิดชอบการเลี้ยงดู
ตลาดไทยตอบรับดี
ก้องเกียรติ สกุลจันทร์ กรรมการผู้จัดการ บริษัท สวนใหญ่ เฮ้าส์ จำกัด ตัวแทนจำหน่าย Joy for All ในประเทศไทย เปิดเผยว่าแม้หุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงเพื่อการดูแลอารมณ์จะยังถือเป็นแนวคิดใหม่ในประเทศไทย แต่ในช่วงที่ผ่านมาเริ่มได้รับการตอบรับที่ดีอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในกลุ่มเนอร์สซิ่งโฮม ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ และบุคลากรทางการแพทย์ ที่เริ่มนำไปใช้เป็นส่วนหนึ่งของการดูแลผู้ป่วยมากขึ้น
“สิ่งที่เราเห็นชัดคือ เมื่อผู้ใช้งานได้สัมผัสจริง จะเข้าใจทันทีว่านี่ไม่ใช่แค่สินค้า แต่เป็นตัวช่วยด้านอารมณ์ที่สามารถสร้างความผ่อนคลายและลดความรู้สึกโดดเดี่ยวได้จริง ทำให้หลายองค์กรเริ่มเปิดรับและนำไปใช้ในเชิงระบบมากขึ้น”
นอกจากนี้ ยังพบศักยภาพในการขยายไปสู่กลุ่มเด็กไทย โดยเฉพาะเด็กที่ต้องเข้ารับการรักษาเป็นระยะเวลานาน เช่น ผู้ป่วยมะเร็ง ซึ่งมักเผชิญกับความเครียดและความเหงา โดยหุ่นยนต์สัตว์เลี้ยงสามารถช่วยสร้างความรู้สึกอบอุ่นและเป็นเพื่อนในช่วงเวลาที่ท้าทายได้
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
AIS ผนึก ReelShort รุกตลาดซีรีส์สั้นแนวตั้ง เพียง 39 บาท/เดือน
ASMT ผนึกจิตวิทยา จุฬาฯ ดัน HR Tech สยบ Presenteeism
