การส่งเสริมการท่องเที่ยวของไทยกำลังให้ความสำคัญกับประสบการณ์ที่นักท่องเที่ยวได้รับจากการเดินทางมากกว่าการนำเสนอจุดหมายเพียงอย่างเดียว ขณะที่การทำคอนเทนต์ท่องเที่ยวก็เปลี่ยนไปตามพฤติกรรมของผู้รับสาร ซึ่งสามารถค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ได้ด้วยตัวเอง และต้องการรู้ประสบการณ์ที่ครีเอเตอร์ได้รับจากการเดินทางมากขึ้น
นิธี สีแพร รองผู้ว่าการด้านสื่อสารการตลาด การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.) กล่าวว่า แคมเปญหลักของ ททท.คือ “สุขทันทีที่เที่ยวไทย” จากมุมมองที่ว่าคนไทยอาจคิดว่าเมืองไทยอยู่ใกล้และสามารถไปเที่ยวเมื่อไรก็ได้ แต่สถานที่แต่ละแห่งมีช่วงเวลาและประสบการณ์ที่แตกต่างกัน ททท.จึงต้องการชวนให้คนออกไปใช้เวลาที่มีความสุขกับตัวเอง ครอบครัว และเพื่อน
ททท. ไม่ได้มุ่งนำเสนอเฉพาะ Destination แต่ต้องการนำเสนอ “ประสบการณ์ที่มีคุณค่า” ซึ่งคุณค่าและความหมายของแต่ละคนไม่เหมือนกัน การเดินทางกับเพื่อน พ่อแม่ หรือคนรักให้ความรู้สึกต่างกัน เช่นเดียวกับการเดินทางในฤดูร้อนหรือการไปดูดาวที่ให้ประสบการณ์แตกต่างกัน
จากจุดหมายสู่ประสบการณ์ที่มีคุณค่า
แนวคิดนี้เชื่อมกับ “Value Over Volume” หรือคุณค่ามากกว่าปริมาณ เพราะการท่องเที่ยวไม่ได้สร้างเฉพาะผลทางเศรษฐกิจ แต่ยังส่งมอบความสุข ประสบการณ์ที่มีคุณค่า และช่วงเวลาดี ๆ ให้กับผู้เดินทาง เมื่อเกิดการจับจ่ายใช้สอย คนในชุมชนก็มีรายได้ และสามารถนำไปสู่การสร้างประสบการณ์ที่ดีให้กับผู้คนต่อไป
คุณค่าของการเดินทางยังรวมถึงการใช้เวลาร่วมกับคนในครอบครัว ลูกมีช่วงเวลาที่อยู่กับพ่อแม่ก่อนเติบโต ขณะที่คนวัยทำงานอาจมีเวลาดูแลพ่อแม่น้อยลง การหาโอกาสพาพ่อแม่ไปมีความสุขจึงเป็นคุณค่ารูปแบบหนึ่งของการเดินทาง ส่วนคนที่ทำงานภายใต้ความเครียดและความกดดัน การท่องเที่ยวก็สามารถเป็นช่วงเวลาที่ช่วยให้ได้พัก ก่อนกลับมามีแรงและพลังในการทำงานต่อ
สถานที่เดิมต่างเวลาต่างประสบการณ์
กันตพัฒน์ พฤฒิธรรมกูล (กอล์ฟ) Content Creator เจ้าของช่อง“กอล์ฟมาเยือน” มองว่า การเดินทางมีหลายอย่างที่รอไม่ได้ เพราะสถานที่เปลี่ยนแปลงไปตามช่วงเวลาและฤดูกาล สถานที่ที่เคยเดินทางไปแล้วสามารถกลับไปซ้ำในอีกฤดูและได้รับประสบการณ์ที่แตกต่างออกไป เช่น การเดินป่าในฤดูหนาวกับช่วงปลายฝนต้นหนาว ซึ่งมีอากาศและความสวยงามต่างกัน
ในด้านการทำคอนเทนต์ แม้สถานที่หนึ่งกำลังเป็นกระแสและมีคนเดินทางไปจำนวนมาก ครีเอเตอร์ก็สามารถเติมเรื่องราวของตัวเองลงไปได้ เพราะแต่ละคนพบเรื่องราวและได้รับประสบการณ์จากสถานที่เดียวกันต่างกัน
ตัวอย่างคือการเดินทางไปถ้ำนาคา ซึ่งมีการเตรียมข้อมูลทั้งด้านวิทยาศาสตร์ ธรณีวิทยา และความเชื่อของผู้คน ทำให้สามารถมองสถานที่ผ่านหลายด้าน และการทำการบ้านก่อนเดินทางก็ทำให้การเดินทางสนุกขึ้น
ประสบการณ์ที่ครีเอเตอร์เติบโตมาก็มีผลต่อวิธีนำเสนอ แต่ละคนมีเรื่องราวที่ทำให้เป็นตัวเองในวันนี้ บางคนชอบถ่ายภาพ บางคนชอบประวัติศาสตร์ และนำสิ่งที่ตัวเองถนัดมาใช้ในการนำเสนอจนกลายเป็นเอกลักษณ์ของแต่ละช่อง
“ต้องหาเอกลักษณ์ตัวเองให้เจอครับ”
ททท. จากผู้สร้างข้อมูล สู่การทำงานกับครีเอเตอร์
ในอดีต ททท. เป็นผู้สร้างเนื้อหาหลักของอุตสาหกรรมท่องเที่ยว ทำหน้าที่ให้ข้อมูลแก่นักท่องเที่ยวผ่านสื่อต่าง ๆ ก่อนที่จะทำงานร่วมกับครีเอเตอร์และอินฟลูเอนเซอร์เพิ่มขึ้น
ปัจจุบันครีเอเตอร์สามารถสร้างเนื้อหาด้วยตัวเอง ขณะที่ผู้บริโภคก็สามารถเป็นครีเอเตอร์ได้เช่นกัน ททท.จึงทำงานร่วมกับครีเอเตอร์ ทั้งการถ่ายทอดแนวคิดและนโยบายในแต่ละปี รวมถึงการทำคอนเทนต์ร่วมกัน
การเลือกครีเอเตอร์ยังสัมพันธ์กับความสนใจของนักท่องเที่ยวที่เปลี่ยนไป ทั้งเรื่องสุขภาพ กีฬา การวิ่ง Wellness และกลุ่มความสนใจเฉพาะ ททท.จึงต้องมองหาครีเอเตอร์ที่ตรงกับความสนใจของนักท่องเที่ยวมากขึ้น สำหรับแคมเปญขนาดใหญ่ ททท.ยังทำงานกับอินฟลูเอนเซอร์หรือบุคคลที่มีชื่อเสียง และใช้ครีเอเตอร์กับอินฟลูเอนเซอร์ช่วยขยายแนวคิดให้ลงไปตรงกับพฤติกรรมของผู้บริโภคที่มีไลฟ์สไตล์แตกต่างกัน
คอนเทนต์ต้องพาคนออกเดินทางจริง
ตัวอย่างหนึ่งคือการทำงานกับ “ลิซ่า” ซึ่งนิธีระบุว่า เป็นแคมเปญที่ประสบความสำเร็จเมื่อเทียบกับงบประมาณที่ใช้ โดยแคมเปญได้รับความสนใจ มี Reach และ Impression มากกว่า 400 ล้าน ส่วน TVC มียอดชมระดับหลักสิบล้าน และมี Engagement ที่ ททท.ประเมินว่าเกิดมูลค่าสื่อหลายเท่าของงบประมาณที่ใช้
แต่สิ่งที่ ททท. ต้องการคือ เมื่อมีคอนเทนต์ออกไปแล้วต้องทำให้เกิดการเดินทางจริง โดยหลังแคมเปญออกไปประมาณ 2-3 เดือน จังหวัดอุดรธานีมีตัวเลขรายได้เพิ่มขึ้นถึง 200% และพื้นที่อื่นมีรายได้เพิ่มขึ้นตามลำดับ เมื่อมีคอนเทนต์อื่นเกิดขึ้นตามมา ททท.ก็นำกระแสเหล่านั้นมาต่อยอดเพื่อให้เกิดการเดินทางของนักท่องเที่ยวทั้งในและต่างประเทศ
คนดูเปลี่ยนคอนเทนต์ท่องเที่ยวต้องเปลี่ยนตาม
กอล์ฟทำช่องของตัวเองมาประมาณ 10 ปี โดยช่วงแรกเน้นการถ่ายภาพ ก่อนจะเดินทางท่องเที่ยวมากขึ้นในช่วงประมาณ 3 ปีที่ผ่านมา เริ่มจากการเดินทางเพื่อถ่ายภาพและเขียนบรรยายตั้งแต่ยุค Pantip และทำงานร่วมกับ ททท.มานานประมาณ 10 ปี
ตลอดช่วงเวลานั้น การทำคอนเทนต์ท่องเที่ยวเปลี่ยนไปมากตามผู้รับสาร คนดูต้องการเนื้อหาที่ย่อยง่ายและเร็วขึ้น แต่ก็ต้องการข้อมูลที่ละเอียดขึ้น ข้อมูลบางอย่างสามารถค้นหาได้ด้วยตัวเอง สิ่งที่คนดูต้องการจึงรวมถึงความรู้สึกและประสบการณ์ที่ครีเอเตอร์ได้รับจากการเดินทาง รวมถึงการสรุปข้อมูลให้เข้าใจได้เร็ว
รูปแบบของคอนเทนต์ก็เปลี่ยนตามไปด้วย Short Form ต้องสั้น ขณะที่ Long Form สามารถยาวขึ้น เมื่อประมาณ 5 ปีก่อน Long Form อาจมีความยาวประมาณ 6-8 นาที แต่ปัจจุบันสามารถยาวเกิน 30 นาทีได้ โดยครีเอเตอร์ต้องพิจารณาว่ามีเรื่องอะไรที่สามารถเล่าใน Long Form แล้วคนดูได้รับประโยชน์
สำหรับการทำงานกับลูกค้า เมื่อลูกค้าเลือกจ้างครีเอเตอร์คนหนึ่ง หมายความว่าครีเอเตอร์คนนั้นต้องมีจุดที่แตกต่างจากคนอื่น สำหรับกอล์ฟยังคงใช้การถ่ายภาพซึ่งเป็นจุดแข็งและพยายามต่อยอดไปยังช่องทางอื่น โดยมองว่าครีเอเตอร์ควรมีจุดที่ชัดเจน เพื่อให้ลูกค้าเห็นแล้วนึกถึงได้ แม้ปัจจุบันทุกคนสามารถเป็นครีเอเตอร์และการสร้างชื่อให้คนจดจำต้องใช้เวลา แต่การเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วก็ยังมีโอกาสใหม่เกิดขึ้นเสมอ
Character Marketing สร้างภาพจำการท่องเที่ยว
ททท. ยังนำ Character มาใช้ในการสื่อสาร โดย “สุขใจ” เป็น Character ที่เกิดขึ้นมาแล้วประมาณ 20 ปี และถูกนำกลับมาใช้ในหลายพื้นที่ พร้อมกับ “รักยิ้ม” ท่ามกลางกระแส Mascot และ Character ที่กลับมาได้รับความสนใจ
Character ถูกวางให้เป็นสื่อกลางในการเชื่อมโยงนักท่องเที่ยวกับการท่องเที่ยว โดย ททท.ต้องการพัฒนาบุคลิกของ Character ทั้งสองให้ชัดเจนขึ้น และนำไปใช้ในกิจกรรมต่าง ๆ รวมถึงแหล่งท่องเที่ยว
ในมุมของครีเอเตอร์ การใช้ Character เป็นแนวโน้มที่พบมากขึ้น ทั้งดาราและอินฟลูเอนเซอร์ที่เริ่มสร้าง Character ของตัวเอง ตัวอย่างจากประสบการณ์ที่เคยทำงานกับ “หมีเนย” ทำให้เห็นผลของ Character ต่อภาพจำ รวมถึงความนิยมจากชาวต่างชาติ โดยเฉพาะชาวจีน
ก่อนพาคนไป ต้องรู้ว่าพื้นที่พร้อมแค่ไหน
การทำคอนเทนต์ท่องเที่ยวไม่ควรเอาตัวเองเป็นหลักเพียงอย่างเดียว แต่ต้องศึกษาว่าพื้นที่พร้อมรับนักท่องเที่ยวในรูปแบบใด สามารถรับได้มากน้อยแค่ไหน มีการจัดการพร้อมหรือไม่ และมีข้อจำกัดอะไรในการนำเสนอคอนเทนต์
“บางครั้งก็คือเราต้องศึกษาพื้นที่ว่าตรงนี้เขาพร้อมที่จะรับนักท่องเที่ยวในรูปแบบไหน รับได้เยอะแค่ไหน มีการจัดการที่ดีแล้วพร้อมจะรับหรือเปล่า หรือว่าตรงนี้มีข้อจำกัดยังไงในการผลักดัน Content บ้าง”
ข้อมูลที่นำเสนอยังต้องบอกนักท่องเที่ยวว่ามีเรื่องใดที่ต้องระวังและต้องเตรียมตัวอะไรเพิ่มเติม ซึ่งกอล์ฟมองว่าจะช่วยให้การท่องเที่ยวมีความยั่งยืน โดยชุมชน ครีเอเตอร์ และคนที่เดินทางตามสามารถมีความสุขร่วมกัน
สำหรับการทำงานแต่ละครั้ง เขาใช้เวลาเตรียมข้อมูลประมาณหนึ่งเดือน เริ่มจากค้นหาว่ามีสถานที่ใดและมีคอนเทนต์อะไรที่สามารถทำได้ จากนั้นทีมจะตรวจสอบเงื่อนไข ข้อจำกัด และความพร้อมของพื้นที่ เมื่อทำงานมานานขึ้น การหาข้อมูลและความรับผิดชอบต่อพื้นที่ก็มากขึ้นตามไปด้วย ซึ่งเป็นสิ่งที่เขาฝากถึงครีเอเตอร์รุ่นใหม่
Travel Storytelling ต้องเร็วถูกต้องและตรงกลุ่มเป้าหมาย
สำหรับทิศทางต่อไป ททท. ยังต้องทำงานร่วมกับครีเอเตอร์หลายแขนง เพราะปัจจุบันมีกลุ่มความสนใจเฉพาะจำนวนมากที่สามารถเชื่อมโยงไปสู่การท่องเที่ยวได้ คอนเทนต์ต้องรวดเร็วตามแนวโน้มและกระแสสังคม เพื่อให้สามารถตอบสนองต่อกลุ่มเป้าหมายได้ในเวลาที่เหมาะสม
ความรวดเร็วต้องมาพร้อมกับความถูกต้อง มีการตรวจสอบข้อมูล และตรงกับกลุ่มเป้าหมายทั้งในด้านเจเนอเรชันและไลฟ์สไตล์ รวมถึงต้องมีความรับผิดชอบต่อเรื่องข่าวปลอม การกลั่นแกล้ง และความเท่าเทียม โดยนิธีกล่าวถึงหลัก “5F” และระบุถึง Fast, Fact, Fit และ Fair ส่วน F อีกหนึ่งตัวไม่ได้ปรากฏชัดเจนใน transcript จึงไม่ได้นำมาเติม
สำหรับครีเอเตอร์รุ่นใหม่ กอล์ฟแนะนำให้เริ่มจากการหาตัวเองว่าเป็นคนอย่างไร และใช้ความเป็นตัวเองในการนำเสนอ เพราะความจริงใจและความเป็นตัวเองทำให้สามารถทำงานต่อเนื่องได้ และทำให้ผู้ติดตามรู้จักว่าครีเอเตอร์คนนั้นเป็นคนอย่างไร
ตัวตนของครีเอเตอร์ยังสามารถเชื่อมโยงกับความสนใจและรูปแบบการท่องเที่ยวที่แตกต่างกัน ไม่ว่าจะเป็นสุขภาพ การผจญภัย เดินป่า ความยั่งยืน หรือการเข้าชุมชน ขณะที่ข้อมูลที่ถูกต้องและการศึกษาข้อมูลก่อนเดินทางยังเป็นสิ่งสำคัญ โดย ททท. มีข้อมูลเกี่ยวกับพื้นที่ต่าง ๆ และเปิดให้ครีเอเตอร์ติดต่อขอข้อมูลได้ แม้จะไม่ได้เดินทางหรือทำงานร่วมกับ ททท. โดยตรง
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
60 ปี อาเซียน: เมื่อการไม่เลือกข้าง คือยุทธศาสตร์ความอยู่รอด
ศุภาลัย-AIS กางบทเรียนฝ่าวิกฤติเศรษฐกิจที่ไม่มีวันเหมือนเดิม
คาแรกเตอร์ไทย จากของแถมสู่ป๊อปสตาร์ดวงใหม่ บนเวที Character Fest Thailand 2026
