คณะรัฐมนตรีเห็นชอบในหลักการนโยบายกำกับกิจการ Data Center กำหนดมาตรฐานขั้นต่ำด้านสิ่งแวดล้อม การใช้น้ำและไฟฟ้า ผังเมือง และความปลอดภัย พร้อมวางแนวทางให้โครงการเดิมที่ดำเนินการถูกต้องเดินหน้าต่อได้ โดยให้เวลาปรับตัวตามข้อกำหนดด้านสิ่งแวดล้อมประมาณ 1 ปี ส่วนโครงการใหม่ต้องผ่านการกลั่นกรองทั้งความพร้อมในการลงทุน การใช้ทรัพยากร และประโยชน์ที่จะสร้างให้ประเทศไทย ทั้งการจ้างงาน การพัฒนาทักษะคนไทย และโอกาสของธุรกิจไทยในห่วงโซ่อุปทาน
ดร.เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะประธานคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการ Data Center เปิดเผยว่า นโยบายนี้มีเป้าหมายสร้างความมั่นใจให้ประชาชนและชุมชนผ่านกติกาที่ชัดเจน สร้างความแน่นอนให้ผู้ลงทุนที่ดำเนินการถูกต้อง และส่งเสริมให้การลงทุนในอนาคตสร้างมูลค่าเพิ่มให้ประเทศ เนื่องจาก Data Center เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของ AI และเศรษฐกิจดิจิทัล แต่ขณะเดียวกันก็ใช้ทรัพยากรทั้งไฟฟ้าและน้ำ จึงต้องมีมาตรฐานกำกับการดำเนินงานควบคู่กัน
กำกับ Data Center ตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์
ดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการ Data Center ชี้แจงว่า กิจการที่อยู่ภายใต้การกำกับเริ่มตั้งแต่ขนาดใช้กำลังไฟฟ้า 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป โดยแบ่งขนาดทั้งหมดเป็น 7 ระดับ ได้แก่ ระดับ 1 ต่ำกว่า 0.5 เมกะวัตต์ ระดับ 2 ตั้งแต่ 0.5 ถึงต่ำกว่า 5 เมกะวัตต์ ระดับ 3 ตั้งแต่ 5 ถึงต่ำกว่า 10 เมกะวัตต์ ระดับ 4 ตั้งแต่ 10 ถึงต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์ ระดับ 5 ตั้งแต่ 20 ถึงต่ำกว่า 50 เมกะวัตต์ ระดับ 6 ตั้งแต่ 50 ถึงต่ำกว่า 200 เมกะวัตต์ และระดับ 7 ตั้งแต่ 200 เมกะวัตต์ขึ้นไป
การกำกับจะเข้มข้นขึ้นสำหรับกิจการขนาดตั้งแต่ 20 เมกะวัตต์ขึ้นไป โดยกำหนดให้ตั้งอยู่ในพื้นที่อุตสาหกรรม ส่วนกิจการที่มีขนาดต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์ยังสามารถตั้งอยู่ในพื้นที่พาณิชยกรรมได้ แต่ต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะแนวปฏิบัติด้านสิ่งแวดล้อม หรือ Code of Practice ซึ่งครอบคลุมเสียง อุณหภูมิ และประสิทธิภาพการใช้น้ำและไฟฟ้า ทั้งนี้ รายละเอียดของข้อกำหนดบางส่วนยังต้องเปิดรับฟังความคิดเห็นเพิ่มเติม เพื่อพิจารณาความเหมาะสมก่อนดำเนินการต่อไป
วางมาตรฐาน เสียง ความร้อน และน้ำทิ้ง
มาตรฐานด้านสิ่งแวดล้อมที่อธิบายในการแถลงครอบคลุมผลกระทบจากการดำเนินงานของ Data Center เช่น เสียงจากการเดินเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองในช่วงไฟฟ้าดับ ซึ่งกำหนดระดับเสียงบริเวณริมรั้วโครงการไม่เกิน 70 เดซิเบลเอ รวมถึงการควบคุมความร้อนที่เกิดขึ้นจากการทำงานของอุปกรณ์ และการตรวจวัดคุณภาพน้ำจากระบบหล่อเย็นก่อนปล่อยออก โดยมีการอธิบายว่าระบบหล่อเย็นใช้น้ำหมุนเวียน และเมื่อถึงช่วงที่ต้องระบายน้ำออกก็ต้องตรวจสอบคุณภาพให้เป็นไปตามข้อกำหนด
การกำกับ Data Center ใช้แนวปฏิบัติด้านสิ่งแวดล้อมตามรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) โดยกิจการไม่ต้องจัดทำ EIA เป็นการเฉพาะ ขณะที่โครงการในนิคมอุตสาหกรรมต้องปฏิบัติตามข้อกำหนดด้าน EIA ของนิคมอุตสาหกรรมนั้นด้วย สารสำคัญของแนวทางนี้จึงอยู่ที่การกำหนดมาตรฐานควบคุมผลกระทบต่อชุมชนให้ชัดเจน โดย ดร.เอกนิติย้ำว่า ผู้ประกอบการต้องปฏิบัติตามกติกาด้านสิ่งแวดล้อม ความปลอดภัย และผังเมือง จึงจะดำเนินการต่อได้
โครงการเดิมปรับข้อกำหนดสิ่งแวดล้อมประมาณ 1 ปี
สำหรับช่วงเปลี่ยนผ่าน ดนุชา ระบุว่า จะใช้วันที่ 14 สิงหาคมเป็นจุดอ้างอิง โดยผู้ประกอบการที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างก่อนวันดังกล่าว หรือได้รับอนุมัติส่งเสริมการลงทุนจาก BOI ก่อนแล้วและอยู่ระหว่างขออนุญาตก่อสร้าง สามารถเดินหน้าต่อได้ ภายใต้การตรวจสอบว่าการอนุญาตที่เกี่ยวข้องดำเนินการถูกต้อง พร้อมให้เวลาปรับตัวตาม Code of Practice ด้านสิ่งแวดล้อมประมาณ 1 ปี เพื่อให้ผู้ประกอบการที่ดำเนินการตามกติกาเดิมสามารถปรับเข้าสู่ข้อกำหนดที่กำหนดขึ้นใหม่
ส่วนโครงการที่ได้รับใบอนุญาตก่อสร้างหรือยื่นขออนุญาตหลังวันที่ 14 สิงหาคม ต้องเข้าสู่กระบวนการพิจารณาตามเงื่อนไขของกลุ่มโครงการ ซึ่งรวมถึงการกลั่นกรองความคุ้มค่าและประโยชน์ทางเศรษฐกิจ ขณะที่โครงการใหม่ซึ่งยังไม่ได้ดำเนินการจะต้องผ่านกระบวนการกลั่นกรองเช่นกัน ดนุชาอธิบายว่า การจัดการช่วงเปลี่ยนผ่านต้องคำนึงถึงความเป็นธรรม เพราะกติกาออกมาภายหลังจากที่ผู้ประกอบการบางส่วนได้ลงทุนและดำเนินการไปแล้ว จึงต้องจัดกระบวนการให้เหมาะสมกับสถานะของแต่ละโครงการ
นฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) เปิดเผยว่า โครงการ Data Center ที่ได้รับอนุมัติส่งเสริมการลงทุนจนถึงเดือนเมษายนมี 57 โครงการ ในจำนวนนี้เปิดดำเนินการแล้วประมาณ 17 โครงการ ส่วนอีก 40 โครงการมีประมาณครึ่งหนึ่งได้รับอนุญาตก่อสร้างแล้ว และที่เหลืออยู่ระหว่างเตรียมการลงทุน โดยจะนำโครงการเหล่านี้เข้าสู่การพิจารณาที่ One Stop Service ตามแนวทางที่กำหนด สำหรับโครงการที่ได้รับอนุมัติแล้วจะพิจารณาให้มั่นใจว่าไม่สร้างปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม ส่วนโครงการใหม่จะพิจารณาทั้งสิ่งแวดล้อม ประสิทธิภาพการใช้น้ำและไฟฟ้า และประโยชน์ทางเศรษฐกิจ
ตั้ง One Stop Service เชื่อมข้อมูลและการอนุญาต
คณะรัฐมนตรีมอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมจัดทำ Data Center Dashboard เพื่อรวบรวมข้อมูลและที่ตั้งของ Data Center ทั่วประเทศ พร้อมจัดตั้ง Data Center One Stop Service เพื่อเชื่อมการพิจารณาของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เนื่องจากที่ผ่านมา การขอรับส่งเสริมการลงทุน การขอใช้น้ำและไฟฟ้า และการขออนุญาตก่อสร้างดำเนินการกระจายอยู่หลายหน่วยงาน ทำให้ข้อมูลแยกส่วนและไม่สามารถมองเห็นภาพรวมของกิจการได้ครบถ้วน
ภายใต้แนวทางนี้ โครงการใหม่จะต้องผ่านคณะกรรมการกลั่นกรอง ก่อนที่หน่วยงานด้านการลงทุน ไฟฟ้า น้ำ และการก่อสร้างจะดำเนินการอนุญาตตามกระบวนการที่เกี่ยวข้อง ส่วนโครงการเดิมในช่วงเปลี่ยนผ่านจะมีกระบวนการพิจารณาที่แตกต่างออกไป เพื่อช่วยให้ผู้ที่ดำเนินการถูกต้องเดินหน้าต่อได้ ดร.เอกนิติระบุว่า การมอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมรับผิดชอบมีความเชื่อมโยงกับการพิจารณาทิศทางโครงสร้างเศรษฐกิจดิจิทัลของประเทศ โดยรายละเอียดโครงสร้างและองค์ประกอบของ One Stop Service ยังต้องกำหนดเพิ่มเติม
คัดกรองการจองไฟให้ตรงกับการลงทุนจริง
อีกปัญหาที่กระบวนการกลั่นกรองต้องเข้ามาจัดการคือ การจองน้ำและไฟฟ้าไว้ก่อนโดยอาจไม่ได้ดำเนินโครงการจริง รวมถึงการจองไฟฟ้าเพื่อนำไปเสนอขายต่อ ขณะเดียวกัน คำขอใช้ไฟฟ้าบางส่วนอาจมาจากผู้รับเหมาหลายรายที่ต่างเตรียมความพร้อมเพื่อแข่งขันรับงานจากเจ้าของแพลตฟอร์มรายเดียวกัน ทำให้ยอดจองไฟฟ้ารวมสูงกว่าความต้องการของโครงการที่จะเกิดขึ้นจริง จึงต้องพิจารณาข้อมูลของผู้ยื่นคำขอร่วมกัน เพื่อประเมินความต้องการใช้ทรัพยากรให้ชัดเจน
หากโครงการหนึ่งต้องการใช้ไฟฟ้า 100 เมกะวัตต์ แต่มีผู้รับเหมา 4 รายต่างยื่นขอใช้ไฟฟ้าเพื่อเตรียมรับงานเดียวกัน ยอดจองไฟฟ้ารวมอาจสูงถึง 400 เมกะวัตต์ กระบวนการกลั่นกรองจึงต้องตรวจสอบทั้งความพร้อมของผู้ลงทุนและความต้องการใช้ทรัพยากรของแต่ละโครงการ พร้อมคัดกรองกลุ่มนายหน้าที่จองไฟฟ้าไว้เพื่อขายต่อ โดยผู้ประกอบการที่ดำเนินการถูกต้องต้องสามารถเดินหน้าต่อได้ ขณะที่กลุ่มจองไฟฟ้าเพื่อเสนอขายต่อจะต้องถูกคัดออก เพื่อให้การจัดสรรทรัพยากรสอดคล้องกับโครงการที่พร้อมดำเนินการ
โครงการใหม่ต้องสร้างงานและโอกาสธุรกิจไทย
นอกเหนือจากการปฏิบัติตามมาตรฐานขั้นต่ำ การพิจารณาโครงการ Data Center ในอนาคตจะให้ความสำคัญกับประโยชน์ที่ประเทศไทยได้รับ ดร.เอกนิติ กล่าวว่า จะพิจารณาทั้งการจ้างงาน การพัฒนาทักษะ การสร้างรายได้ให้คนไทย การสร้างธุรกิจและอุตสาหกรรมต่อเนื่อง ตลอดจนการเปิดโอกาสให้ธุรกิจไทยเข้าไปอยู่ในห่วงโซ่อุปทาน โดยผู้ลงทุนต้องเสนอว่าจะสร้างประโยชน์ให้ประเทศอย่างไร พร้อมให้ความสำคัญกับการลงทุนที่คำนึงถึงสิ่งแวดล้อม หรือ Green และอธิปไตยข้อมูลประกอบกันด้วย
แนวทางดังกล่าวเชื่อมการลงทุนในโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลเข้ากับการพัฒนาคนและธุรกิจ เนื่องจาก Data Center เป็นส่วนหนึ่งของเศรษฐกิจที่ใช้ AI และเทคโนโลยี รัฐบาลจึงต้องการให้การลงทุนส่งต่อประโยชน์ถึงคนไทยอย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม รายละเอียดของเงื่อนไขและกระบวนการพิจารณาโครงการในอนาคตยังต้องกำหนดเพิ่มเติมและรับฟังความคิดเห็นต่อไป มติครั้งนี้จึงเป็นการวางหลักการกำกับทั้งมาตรฐานการดำเนินงาน การใช้ทรัพยากร และประโยชน์ทางเศรษฐกิจ พร้อมจัดแนวทางให้โครงการเดิมที่ดำเนินการถูกต้องสามารถเดินหน้าควบคู่กับการปรับตัวได้
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
ธปท. ใช้ข้อมูลธุรกรรมช่วยเหยื่อสแกม ก่อนรู้ตัวโดนหลอก
ทีทีบี คาดเศรษฐกิจไทยปี 2570 โต 3% AI หนุนแต่ฟื้นไม่ทั่วถึง
