เศรษฐกิจไทยปี 2570 มีแนวโน้มเติบโตดีขึ้นจากอุตสาหกรรมที่เกี่ยวข้องกับปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI แต่ประโยชน์ยังกระจุกตัวและไม่ได้ส่งถึงธุรกิจทุกกลุ่ม ศูนย์วิเคราะห์เศรษฐกิจ ทีทีบี หรือ ttb analytics คาดว่า GDP ไทยจะขยายตัว 3.0% ต่อเนื่องจาก 2.7% ในปี 2569 ขณะที่เอสเอ็มอียังเผชิญการแข่งขันและข้อจำกัดทางการเงิน อีกด้านหนึ่ง แรงกดดันเงินเฟ้อและส่วนต่างผลตอบแทนพันธบัตรกับสหรัฐฯ อาจทำให้คณะกรรมการนโยบายการเงิน (กนง.) ปรับขึ้นดอกเบี้ยนโยบายสู่ระดับ 1.50–1.75% ณ สิ้นปี 2570
นริศ สถาผลเดชา ประธานกลุ่ม Data และ Analytics ทีทีบี เปิดเผยว่า ไทยได้รับประโยชน์จากการลงทุนและการผลิตในห่วงโซ่อุปทาน AI มากขึ้น แต่การเติบโตของอิเล็กทรอนิกส์ยังแตกต่างจากอุตสาหกรรมอื่นอย่างชัดเจน จึงเป็นเหตุผลที่ตัวเลขเศรษฐกิจดีขึ้นแต่ผู้ประกอบการและประชาชนจำนวนหนึ่งยังไม่รู้สึกถึงการฟื้นตัว โจทย์สำคัญจึงอยู่ที่การทำให้ธุรกิจไทยเข้าไปมีส่วนร่วมกับการลงทุนใหม่ ทั้งการผลิตชิ้นส่วน การให้บริการ และการจ้างงาน ควบคู่กับการพัฒนาอุตสาหกรรมที่ไทยมีศักยภาพ เพื่อให้เศรษฐกิจเติบโตได้ต่อเนื่องและกระจายประโยชน์ได้มากขึ้น
AI หนุนการผลิต แต่ประโยชน์ยังกระจุกตัว
กระแส AI เป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของการค้าและการลงทุนโลก โดยเฉพาะสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องกับการประมวลผลและศูนย์ข้อมูล ไทยมีฐานการผลิตที่เชื่อมโยงกับอุตสาหกรรมเหล่านี้ ทั้งแผงวงจรพิมพ์ ชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ และอุปกรณ์ที่ใช้ในศูนย์ข้อมูล จึงได้รับประโยชน์จากความต้องการที่เพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมอื่นไม่ได้เติบโตตามในระดับเดียวกัน ขณะที่เอสเอ็มอีจำนวนมากยังเข้าไม่ถึงโอกาสดังกล่าว ทำให้การขยายตัวของเศรษฐกิจยังไม่กระจายไปถึงรายได้และกำลังซื้ออย่างทั่วถึง
ไทยสามารถดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศได้ แต่ไม่ควรใช้เม็ดเงินลงทุนเป็นเป้าหมายเพียงอย่างเดียว ต้องพิจารณาด้วยว่าการลงทุนนั้นสร้างการจ้างงาน ใช้ชิ้นส่วนและวัตถุดิบในประเทศ พัฒนาทักษะแรงงาน และถ่ายทอดเทคโนโลยีมากเพียงใด โดยเฉพาะการลงทุนศูนย์ข้อมูลที่ใช้พลังงานสูง ขณะที่ไทยมีการนำเข้าพลังงานสุทธิราว 7% ของ GDP จึงต้องคำนึงถึงทั้งความเสี่ยงด้านพลังงานและประโยชน์ที่ธุรกิจไทยจะได้รับจากการลงทุนเหล่านี้
ปรับ MPI ให้สะท้อนเศรษฐกิจจริงมากขึ้น
การปรับปรุงดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม (Manufacturing Production Index หรือ MPI) จะช่วยให้ภาพการผลิตของไทยสอดคล้องกับโครงสร้างอุตสาหกรรมที่เปลี่ยนไปมากขึ้น โดยสำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม (สศอ.) เพิ่มผลิตภัณฑ์เทคโนโลยี 3 กลุ่ม ได้แก่ เครื่องคอมพิวเตอร์พกพา อุปกรณ์รับส่งสัญญาณแสง และเครื่องสำรองไฟฟ้าสำหรับเซิร์ฟเวอร์ รวมถึงเพิ่มข้อมูลโรงงานเปิดใหม่ในกลุ่มวงจรรวมและชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์อื่น ๆ พร้อมปรับวิธีคำนวณให้เปลี่ยนน้ำหนักสินค้าได้ทุกปี แทนการใช้น้ำหนักคงที่ตามปีฐาน เพื่อให้ดัชนีสะท้อนกิจกรรมการผลิตในปัจจุบันได้ครบถ้วนขึ้น
การปรับเครื่องชี้ช่วยให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นแล้วถูกนับได้ครบขึ้น จึงมีผลต่อการประเมินภาพการเติบโต แต่ไม่ได้หมายความว่ารายได้หรือภาวะธุรกิจทุกกลุ่มจะดีขึ้นทันที ส่วนการเติบโตต่อจากนั้นต้องอาศัยแรงส่งจากการลงทุนและการพัฒนาอุตสาหกรรมจริง การพิจารณาตัวเลขเศรษฐกิจจึงต้องดูทั้งผลจากการปรับปรุงข้อมูลและการเปลี่ยนแปลงของกิจกรรมทางเศรษฐกิจ โดยไม่มองข้ามความแตกต่างระหว่างอุตสาหกรรมที่เติบโตกับธุรกิจที่ยังเผชิญปัญหา
ความไม่สอดคล้องระหว่างการส่งออกที่เติบโตสูงกับ MPI ที่หดตัวต่อเนื่องยังเป็นประเด็นด้านการค้า โดย ttb analytics ระบุว่า ภาพดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งที่ทำให้สหรัฐฯ เพ่งเล็งไทยเรื่องการเป็นทางผ่านถ่ายโอนสินค้าไปยังประเทศที่ 3 และกล่าวถึงการสอบสวนภายใต้มาตรา 301 หรือ Section 301 เกี่ยวกับกำลังการผลิตส่วนเกินเชิงโครงสร้าง การปรับ MPI จึงช่วยให้มีข้อมูลอธิบายโครงสร้างการผลิตได้ชัดขึ้น อย่างไรก็ตาม การสอบสวนและความเสี่ยงจากมาตรการกีดกันทางการค้าเป็นเรื่องที่ต้องติดตามต่อ ไม่ใช่ข้อสรุปว่าไทยมีการกระทำผิด
เงินเฟ้อเพิ่มแรงกดดัน คาดดอกเบี้ยขึ้นปี 2570
เมื่อภาพเศรษฐกิจมีแนวโน้มดีขึ้น ความจำเป็นในการคงนโยบายการเงินผ่อนคลายในระดับปัจจุบันจะลดลง ขณะที่เงินเฟ้อมีแนวโน้มอยู่ในระดับสูงอย่างน้อยในช่วงต้นปี 2570 ตามราคาพลังงานและการปรับขึ้นราคาสินค้าและบริการที่เริ่มกระจายไปหลายหมวด ทั้งอาหาร การขนส่ง และการรักษาพยาบาล ประกอบกับกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงมีข้อจำกัดในการช่วยพยุงราคามากขึ้น การดูแลต้นทุนพลังงานจึงควรเจาะจงกลุ่มที่จำเป็นมากกว่าการอุดหนุนครอบคลุมทุกกลุ่ม
อีกปัจจัยคือส่วนต่างผลตอบแทนพันธบัตรรัฐบาลไทยกับสหรัฐฯ อายุ 10 ปี ซึ่งกว้างที่สุดในรอบ 20 ปี และอาจสร้างแรงกดดันต่อเงินทุนไหลออกและค่าเงินบาท แม้เสถียรภาพเศรษฐกิจไทยโดยรวมยังอยู่ในระดับสูง ไทยไม่จำเป็นต้องปรับดอกเบี้ยตามสหรัฐฯ เพราะภาวะเศรษฐกิจต่างกัน แต่ต้องคำนึงถึงทิศทางดอกเบี้ยโลก โดยเฉพาะเมื่อแรงสนับสนุนจากเงินลงทุนในตลาดหุ้นลดลง ขณะที่การนำเข้าพลังงานและการฟื้นตัวของท่องเที่ยวเป็นข้อจำกัดต่อบัญชีเดินสะพัด ส่วนการลงทุนทางตรงจากต่างประเทศยังเป็นแรงสนับสนุนสำคัญ
ทีทีบีจึงคาดว่าดอกเบี้ยนโยบายมีโอกาสปรับขึ้น 2–3 ครั้ง ครั้งละ 0.25 จุดเปอร์เซ็นต์ สู่ระดับ 1.50–1.75% ณ สิ้นปี 2570 ซึ่งแตกต่างจากมุมมองส่วนใหญ่ในตลาดที่คาดว่าจะคงดอกเบี้ยตลอดปี อย่างไรก็ตาม การปรับขึ้นน่าจะเป็นไปอย่างค่อยเป็นค่อยไปและไม่จำเป็นต้องเกิดขึ้นติดต่อกันทุกครั้งที่ประชุม เพราะเศรษฐกิจยังฟื้นตัวไม่เท่ากัน โดยทิศทางดังกล่าวเป็นการคาดการณ์ ซึ่งต้องพิจารณาการเติบโต เงินเฟ้อ และเสถียรภาพทางการเงินประกอบกัน
เอสเอ็มอียังเปราะบาง ต้องช่วยให้ตรงกลุ่ม
เอสเอ็มอีเป็นกลุ่มที่ต้องดูแลหากดอกเบี้ยปรับขึ้น เนื่องจากสินเชื่อประมาณ 70% เป็นสินเชื่อเพื่อใช้เป็นเงินทุนหมุนเวียน ซึ่งเชื่อมโยงกับอัตราดอกเบี้ยเงินกู้ของธนาคาร จึงได้รับผลกระทบต่อต้นทุนโดยตรง ขณะเดียวกันยังเผชิญการแข่งขันจากสินค้าจีนที่เข้ามาในตลาดไทย แม้มีมาตรการจัดเก็บภาษีและดูแลการนำเข้าดีขึ้น แต่แรงกดดันจากกำลังการผลิตส่วนเกินของจีนยังคงอยู่ ทำให้ผู้ประกอบการบางส่วนไม่สามารถฟื้นตัวตามภาพเศรษฐกิจโดยรวมได้
มาตรการช่วยเหลือต้องเจาะจงกิจการที่แก้ปัญหาแล้วสามารถดำเนินธุรกิจต่อได้ รวมถึงธุรกิจในอุตสาหกรรมที่มีโอกาสเติบโต ทั้งการช่วยลดต้นทุนสินเชื่อและการค้ำประกัน โดยต้องใช้ทรัพยากรที่มีจำกัดให้เกิดประโยชน์ และแยกให้ชัดระหว่างกิจการที่ยังฟื้นตัวได้กับกิจการที่ไม่สามารถแข่งขันในระยะยาว ประเด็นนี้มีผลต่อเศรษฐกิจในวงกว้าง เพราะเอสเอ็มอีจ้างงานประมาณ 12 ล้านคน จากกำลังแรงงานราว 40 ล้านคน จึงเกี่ยวข้องโดยตรงกับรายได้และกำลังซื้อของคนไทย
ฟองสบู่ AI เป็นความเสี่ยงต่อแรงส่งเศรษฐกิจ
การเชื่อมโยงกับอุตสาหกรรม AI มากขึ้นทำให้ไทยได้รับโอกาสและความเสี่ยงเพิ่มขึ้นพร้อมกัน หากเกิดปัญหาฟองสบู่ AI ผลกระทบจะเริ่มจากตลาดการเงิน ราคาหุ้น และการเคลื่อนย้ายเงินทุน ก่อนส่งต่อมายังการลงทุนและการผลิตอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญของการส่งออกไทย ทีทีบียังไม่ได้รวมกรณีฟองสบู่ AI แตกไว้ในประมาณการหลัก และยังประเมินโอกาสเกิดได้ยาก แต่ต้องติดตามความรุนแรงของผลกระทบ โดยเฉพาะเมื่อบริษัทด้าน AI เริ่มพึ่งพาการกู้ยืมมากขึ้น และไทยเข้าไปอยู่ในห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมนี้มากกว่าในอดีต
Reinvent Thailand วางทางเติบโต 3–4% ใน 5 ปี
การเติบโตระยะยาวต้องอาศัยการพัฒนาอุตสาหกรรมให้กว้างขึ้น โดยทีทีบีมองว่า Reinvent Thailand จะช่วยส่งเสริม 6 กลุ่มอุตสาหกรรม ได้แก่ อิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ ยานยนต์ เกษตรและอาหาร การแพทย์และสุขภาพ ท่องเที่ยว ตลอดจนค้าปลีกและการค้า ซึ่งรวมกันมีสัดส่วนประมาณ 1 ใน 3 ของ GDP และมีการจ้างงานภาคธุรกิจราว 11 ล้านคน หากดำเนินการได้ตามเป้าหมาย จะช่วยยกระดับการเติบโตของเศรษฐกิจไทยสู่ 3–4% ในอีก 5 ปีข้างหน้า โดยผลจะทยอยเกิดขึ้นและต้องอาศัยความต่อเนื่องในการดำเนินงาน
การแพทย์และสุขภาพยังมีโอกาสเติบโต แต่ต้องพิจารณาเป็นรายบริการ เช่น แพทย์จีนและกายภาพบำบัด อีกทั้งไทยยังมีโอกาสพัฒนาการผลิตยาและอุปกรณ์ทางการแพทย์ เพื่อเชื่อมกับโรงพยาบาล โรงเรียนแพทย์ และบุคลากรที่มีความเข้มแข็งอยู่แล้ว ส่วนอิเล็กทรอนิกส์มีโอกาสจากแผงวงจรพิมพ์และอุปกรณ์สำหรับศูนย์ข้อมูล ขณะที่เกษตรและอาหารยังมีจุดแข็ง รวมถึงอาหารสัตว์เลี้ยง อย่างไรก็ดี ยานยนต์ยังต้องใช้เวลาในการปรับตัวและเผชิญการแข่งขันสูง ส่วนท่องเที่ยวยังฟื้นตัวได้ไม่เต็มที่
เงื่อนไขสำคัญ คือการส่งเสริมการลงทุนต้องทำให้เกิดการจ้างงาน การพัฒนาทักษะแรงงาน การใช้ชิ้นส่วนและวัตถุดิบในประเทศ รวมถึงการถ่ายทอดเทคโนโลยี เพื่อให้ธุรกิจไทยได้รับประโยชน์จากอุตสาหกรรมเป้าหมายมากขึ้น หากการพัฒนาเหล่านี้ไม่สำเร็จ ทีทีบีประเมินว่าศักยภาพการเติบโตของไทยจะยังอยู่ราว 2.4% และบางปีอาจต่ำกว่า 2% หากไม่มีแรงส่งใหม่มารองรับหลังฐานเศรษฐกิจปรับสูงขึ้น การทำให้การลงทุนเชื่อมโยงถึงผู้ประกอบการและแรงงานไทย จึงเป็นเงื่อนไขสำคัญของการเติบโตในระยะต่อไป
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
แกร็บ ชู T.A.S.T.E ขยายตลาดอาหารไทย–สินค้าชุมชน
‘ชุติมา สีบำรุงสาสน์’ ชี้โจทย์บริหารองค์กร พัฒนาคนไม่พอ ต้องปรับระบบและหัวหน้า
