การประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) ร่วมกับสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) ประกาศเดินหน้าโครงการ “นวัตกรรมน้ำสะอาดสู่วิกฤตภัยพิบัติ” เปิดตัวรถผลิตน้ำดื่มด้วยนาโนเทคโนโลยีพร้อมระบบติดตามคุณภาพน้ำ (Mobile Nanotech Water Purity for Emergency Relief) หรือ AquaNano จำนวน 10 คัน ภายในงาน Thai Water Expo 2026
ความร่วมมือดังกล่าวเป็นการต่อยอดจากภารกิจช่วยเหลือผู้ประสบอุทกภัยในพื้นที่ภาคใต้ โดยเฉพาะอำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา ซึ่ง กปภ. และนาโนเทค สวทช. ได้สนับสนุนเครื่องกรองน้ำดื่มด้วยนาโนเทคโนโลยีพร้อมระบบติดตามคุณภาพน้ำเพื่อรองรับสถานการณ์ฉุกเฉิน กำลังการผลิต 250 ลิตรต่อชั่วโมง รวมถึงโครงการน้ำดื่มต้นกล้า PWA refill ในพื้นที่จังหวัดสุรินทร์ และบุรีรัมย์ เพื่อช่วยให้ประชาชนในพื้นที่ขาดแคลนเข้าถึงน้ำสะอาด โดยการผนึกกำลังระยะยาวมุ่งเป้าไปที่การวางโครงสร้างพื้นฐานทางนวัตกรรมเพื่อสร้างความมั่นคงทางน้ำ
ดร.วรวรงค์ รักเรืองเดช รองผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) เปิดเผยว่า ความร่วมมือนี้เป็นการนำงานวิจัยด้านวัสดุนาโนขั้นสูงมาใช้ในรถคลินิกน้ำสะอาด เพื่อเปลี่ยนแหล่งน้ำจากพื้นที่ภัยพิบัติให้เป็นน้ำสะอาดที่ดื่มได้ทันที เสมือนโรงกรองน้ำเคลื่อนที่ขนาดย่อมที่สามารถกรองแบคทีเรียและโลหะหนักได้แม่นยำ โดยไม่ต้องอาศัยไฟฟ้าหรือระบบประปาในพื้นที่ห่างไกล
ระบบกรองน้ำดังกล่าวมีทั้งหมด 7 ขั้นตอน โดยใช้วัสดุนาโนอัจฉริยะ อาทิ เซรามิกนาโนคอมพอสิตและวัสดุกรองดัดแปรพื้นผิว ที่สามารถกำจัดสารปนเปื้อน เชื้อโรค สารอินทรีย์ และโลหะหนัก เช่น สารหนูและฟลูออไรด์ได้อย่างเจาะจง นอกจากนี้ยังติดตั้งระบบเซนเซอร์ตรวจวัดคุณภาพน้ำแบบ Real-time แสดงผลค่าของแข็งละลายน้ำ (TDS) และการนำไฟฟ้า (EC) เพื่อให้ประชาชนมั่นใจในความปลอดภัยของน้ำดื่ม
ด้าน สุทัศน์ นุชปาน รองผู้ว่าการ (ปฏิบัติการ 3) การประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) กล่าวว่า กปภ. ให้ความสำคัญกับการบริการที่ต่อเนื่องในทุกสถานการณ์ การร่วมมือกับ สวทช. ช่วยเพิ่มศักยภาพให้ กปภ. สามารถเคลื่อนที่ไปผลิตน้ำสะอาดเคียงข้างประชาชนในพื้นที่วิกฤตได้ทันทีภายในไม่กี่ชั่วโมง โดยรถคลินิกน้ำสะอาดทั้ง 10 คันนี้ จะช่วยปรับลดเวลาในการรอคอยรถขนส่งน้ำจากส่วนกลาง ซึ่งถือเป็นการบริหารจัดการน้ำประปาเชิงรุก
นายนิธิศ ทองสอาด รองผู้ว่าการ (ทรัพยากรบุคคลและบริหารองค์กร) การประปาส่วนภูมิภาค (กปภ.) กล่าวเพิ่มเติมถึงสถิติการให้บริการน้ำดื่มร่วมกับนาโนเทค สวทช. ที่ผ่านมาใน 2 โครงการ ประกอบด้วย:
- กปภ.สาหาดใหญ่ (พ) สังกัด กปภ.เขต 5 สงขลา: จ่ายน้ำให้กับประชาชนรวม 25 ลูกบาศก์เมตร (ประมาณ 25,000 ลิตร) มีผู้มารับน้ำประมาณ 1,250 คน
- โครงการน้ำดื่มต้นกล้า PWA refill สังกัด กปภ.เขต 8 อุบลราชธานี (พื้นที่ จ.สุรินทร์ และ จ.บุรีรัมย์): จ่ายน้ำให้กับประชาชนรวม 10 ลูกบาศก์เมตร (ประมาณ 10,000 ลิตร) มีผู้มารับน้ำประมาณ 500 คน
สำหรับคุณสมบัติเด่นของรถผลิตน้ำดื่ม AquaNano ทั้ง 10 คัน มีฟังก์ชันสำคัญดังนี้:
- ระบบกรองนาโนขั้นสูง: กำจัดเชื้อโรค สารอินทรีย์ คลอรีน โลหะหนัก (สารหนู, โครเมียม, เหล็ก) และแร่ธาตุ เช่น ฟลูออไรด์
- ระบบเมมเบรนประสิทธิภาพสูง: เปลี่ยนน้ำดิบให้เป็นน้ำดื่มบริสุทธิ์ได้ถึง 75% และมีน้ำทิ้งเพียง 25% ช่วยลดการสูญเสียน้ำในภาวะภัยแล้ง
- ระบบติดตามคุณภาพน้ำแบบ Real-time: ตรวจสอบค่าความสะอาดได้อย่างแม่นยำเพื่อความมั่นใจของผู้ใช้งาน
- ความคล่องตัวสูง: ตัวเครื่องใช้งานและบำรุงรักษาง่าย สามารถติดตั้งในพื้นที่เกิดเหตุภัยพิบัติได้ทันที
ความร่วมมือครั้งนี้เป็นการนำวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมาใช้งานจริง (S&T Implementation) ภายใต้แผนงาน Pre battle นวัตกรรมน้ำสะอาดเพื่อคุณภาพชีวิต (A-QUALITY) เพื่อตอบโจทย์วิกฤตการขาดแคลนน้ำสะอาดของประเทศ
ทั้งนี้ งาน Thai Water Expo 2026 เป็นงานนิทรรศการและการประชุมระดับนานาชาติเกี่ยวกับเทคโนโลยีการจัดการน้ำและน้ำเสีย เพื่อเป็นศูนย์กลางการแลกเปลี่ยนความรู้และโซลูชันระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และผู้เชี่ยวชาญ
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
ไทยปั้น ‘Health Tech’ เครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่ ชูโมเดล ‘Living Lab’ ดึงทุนบิ๊กเทคโลก
เปิดตัว ‘SEA HI Hub’ ดึงสแตนฟอร์ด-บิ๊กเทคโลก ปั้นเครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่
