Share on
×

Share

สงครามไซเบอร์ ภัยเงียบเศรษฐกิจไทย

สงครามไซเบอร์ ภัยเงียบเศรษฐกิจไทย

ในโลกยุคดิจิทัล สนามรบที่สร้างแรงสั่นสะเทือนต่อเศรษฐกิจโลกมากที่สุดในเวลานี้ ไม่ได้สู้กันด้วยอาวุธสงครามอีกต่อไป แต่คือ “สงครามไซเบอร์” ที่มองไม่เห็น ตัวที่ระดมโจมตีสถาบันการเงินและโครงสร้างพื้นฐานทั่วโลกในช่วงปลายปี 2569 เท่ากับเป็นการส่งสัญญาณเตือนดัง ๆ ว่า แฮกเกอร์ในยุคนี้ไม่ได้ทำงานเหมือนในอดีต แต่กำลังใช้ปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI เป็นอาวุธในการค้นหาช่องโหว่ เจาะระบบอัตโนมัติ สร้างความเสียหายทางเศรษฐกิจพุ่งสูงขึ้นอย่างน่าตกใจ

ความน่ากลัวของภัยไซเบอร์ยุคใหม่ คือการเปลี่ยนมาใช้ยุทธวิธีโจมตีผ่าน “ห่วงโซ่อุปทาน” ลองนึกภาพง่าย ๆ ว่าแทนที่แฮกเกอร์จะเสียเวลาโจมตีป้อมปราการของบริษัทขนาดใหญ่ แต่กลับเลือกเจาะผ่านบริษัทซอฟต์แวร์หรือผู้ให้บริการรายเล็ก ๆ ที่เป็นคู่ค้าแทน เมื่อเจาะจุดอ่อนได้สำเร็จ ก็สามารถล็อกระบบขององค์กรยักษ์ใหญ่ทั้งเครือข่ายได้ในพริบตา อย่างที่เกิดขึ้นกับบริษัทเทคโนโลยีด้านสาธารณสุขอย่าง Change Healthcare ในสหรัฐอเมริกา ที่ถูกไวรัสเรียกค่าไถ่เล่นงาน จนระบบเบิกจ่ายค่ารักษาพยาบาลทั่วประเทศหยุดชะงัก สร้างความเสียหายสูงถึงเกือบ  1แสนล้านบาท

ในลักษณะเดียวกันนี้ ยังเกิดขึ้นกับภาคการผลิตและค้าปลีกระดับโลกอย่างต่อเนื่อง เช่น กรณีค่ายรถยนต์หรูอย่างจากัวร์ แลนด์โรเวอร์ ในอังกฤษ ที่ถูกเจาะระบบผ่านซัพพลายเออร์ จนสายการผลิตในโรงงานต้องหยุดนิ่งนานหลายสัปดาห์ ส่งผลกระทบเป็นลูกโซ่ไปยังบริษัทคู่ค้าและตัวแทนจำหน่ายกว่า 5,000 แห่ง สร้างความเสียหายราว 8.3 หมื่นล้านบาท เช่นเดียวกับเครือซูเปอร์มาร์เก็ตยักษ์ใหญ่ในยุโรปอย่าง Ahold Delhaize เพิ่งถูกโจมตีจนระบบสั่งซื้อออนไลน์ และห่วงโซ่อุปทานขัดข้อง ทำให้ยอดขายไตรมาสสุดท้ายหายไปทันทีเกือบ 1 หมื่นล้านบาท ธนาคารในฝรั่งเศสที่ถูกแฮกเกอร์เจาะบัญชีภายใน และโอนเงินออกไปฟอกผ่านคริปโทเคอร์เรนซี สูญเงินสดไปกว่า 3,800 ล้านบาทภายในเวลาไม่กี่ชั่วโมง

กลับมาที่บ้านเรา ข้อมูลการเฝ้าระวังชี้ว่า ไทยกำลังเผชิญกับการโจมตีทางไซเบอร์เฉลี่ยสูงถึงวันละ 12 ครั้ง ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มประเทศที่ถูกโจมตีสูงสุดในอาเซียน เช่นเดียวกับสิงคโปร์ และฟิลิปปินส์ แม้นโยบายและโครงสร้างกฎหมายของไทยจะได้รับการจัดอันดับจากสหภาพโทรคมนาคมระหว่างประเทศ ให้อยู่ในอันดับ 7 ของโลก โดยมีหน่วยงานหลักอย่าง สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) และ ธนาคารแห่งประเทศไทย เป็นหัวหอกในการตั้งรับ แต่ปัญหาใหญ่ที่สุดของเศรษฐกิจดิจิทัลไทยในเวลานี้คือ “ความเหลื่อมล้ำทางภูมิคุ้มกัน” ระหว่างคนตัวใหญ่กับคนตัวเล็ก

สะท้อนจากธนาคารพาณิชย์ขนาดใหญ่ ผู้ให้บริการเครือข่ายมือถือ และบริษัทพลังงานยักษ์ใหญ่มีงบประมาณมหาศาล มีศูนย์เฝ้าระวังภัยไซเบอร์ตลอด 24 ชั่วโมง และนำ AI มาช่วยตรวจจับความผิดปกติแบบเรียลไทม์ จึงต้านทานการโจมตีระลอกล่าสุดได้ แต่สำหรับ กลุ่มธุรกิจ SMEs โรงพยาบาลรัฐ สถาบันการศึกษา รวมถึงหน่วยงานราชการในต่างจังหวัด ขาดทั้งงบประมาณในการอัปเกรดซอฟต์แวร์ และขาดแคลนคนดูแลระบบอย่างหนัก

ยิ่งไปกว่านั้น ประเทศไทยกำลังเผชิญกับวิกฤติขาดแคลนบุคลากรด้านความปลอดภัยไซเบอร์จำนวนมาก โดยเฉพาะในหน่วยงานภาครัฐที่มีผู้เชี่ยวชาญด้านไซเบอร์โดยตรงไม่ถึง 1% ของเจ้าหน้าที่ทั้งหมด จึงเปิดโอกาสให้แฮกเกอร์เข้าโจมตีระบบของรัฐและเอกชนไทยสำเร็จหลายครั้ง ตั้งแต่เหตุการณ์ข้อมูลคนไทย 55 ล้านคนหลุดออกไปในตลาดมืด ทำให้แก๊งคอลเซ็นเตอร์สูบเงินไปหลายหมื่นล้านบาท กรณีล่าสุดที่ข้อมูลผู้โดยสารการบินไทยกว่า 6 หมื่นรายการรั่วไหลผ่านระบบสำรองที่นั่งของผู้ให้บริการภายนอก

ความเสี่ยงเหล่านี้ คือระเบิดเวลาลูกใหญ่ของระบบเศรษฐกิจไทย จากการประเมินของ รศ.ดร.อัทธ์ พิศาลวานิช พบว่า 10 อุตสาหกรรมหลักของไทยที่ตกอยู่ในพื้นที่เสี่ยงภัยไซเบอร์ มีมูลค่าทางเศรษฐกิจรวมกันสูงถึง 12.74 ล้านล้านบาท หรือคิดเป็นสัดส่วนถึง 67.1% ของ GDP ทั้งประเทศ โดยอุตสาหกรรมที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในกลุ่มเสี่ยงคือภาคการผลิตที่มีมูลค่า 3.86 ล้านล้านบาท หรือกว่า 20% ของ GDP รองลงมาคือการค้าและอีคอมเมิร์ซมูลค่า 2.54 ล้านล้านบาท ภาคการเงินและธนาคารมูลค่า 1.51 ล้านล้านบาท ภาครัฐและบริการสาธารณะมูลค่า 1.13 ล้านล้านบาท รวมถึงภาคขนส่งและโลจิสติกส์ พลังงาน สาธารณสุข และโทรคมนาคม ที่ต่างมีมูลค่าตั้งแต่เกือบ 5 แสนล้าน ไปจนถึงเกือบ 1 ล้านล้านบาท

สิ่งที่น่ากังวลที่สุดคือ หากเกิดการโจมตีทางไซเบอร์ขั้นรุนแรง จนเส้นเลือดใหญ่ทางเศรษฐกิจเหล่านี้หยุดชะงัก คาดว่าเศรษฐกิจไทยจะเสียหายสูงถึง 0.32-2.3% ของ GDP หรือคิดเป็นเม็ดเงินความเสียหายตั้งแต่ 6 หมื่นล้านบาท ไปจนถึงกว่า 4.3 แสนล้านบาทเลยทีเดียว

ลองนึกภาพวันที่โรงงานอุตสาหกรรมหยุดเดินเครื่อง เพราะถูกไวรัสเรียกค่าไถ่ ท่าเรือและระบบโลจิสติกส์เป็นอัมพาตจนส่งออกสินค้าไม่ได้ หรือโรงพยาบาลเอกชนและรัฐไม่สามารถเข้าถึงประวัติการรักษาและเครื่องมือแพทย์ได้

นั่นหมายความว่า ความเสียหายที่เกิดขึ้นจะไม่ได้หยุดอยู่แค่ตัวเลขกำไรที่หายไปของบริษัทใดบริษัทหนึ่ง แต่จะลุกลามเป็นการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทาน การจ้างงาน และความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติทั้งประเทศ

เมื่อหันไปดูประเทศเพื่อนบ้านในอาเซียนต่างขยับตัวกันอย่างรวดเร็ว สิงคโปร์และมาเลเซียยกระดับการเตือนภัยขั้นสูงสุด พร้อมออกคำเตือนให้เฝ้าระวังการเจาะระบบควบคุมอาคาร และระบบทำความเย็นของศูนย์ข้อมูล ฟิลิปปินส์เร่งอนุมัติแผนแม่บทแห่งชาติ เพื่อเข้าไปช่วยอุดช่องโหว่ให้แก่ธุรกิจ SMEs ขณะที่ทั้งภูมิภาคอาเซียนได้เปิดใช้งานศูนย์ประสานงานไซเบอร์ระดับภูมิภาคอย่างเต็มรูปแบบ เพื่อแชร์ข้อมูลภัยคุกคามข้ามพรมแดนแบบเรียลไทม์

แต่โจทย์ใหญ่ที่ท้าทายของไทย คือการเปลี่ยนมุมมองของผู้ประกอบการไทย โดยเฉพาะกลุ่มธุรกิจขนาดกลางและขนาดเล็กที่มักมองว่างบประมาณด้านความปลอดภัยไซเบอร์เป็น “ต้นทุนส่วนเกิน” ไม่สร้างรายได้ ต้องเปลี่ยนวิธีคิดใหม่ต้องคิดว่านี่คือ “ต้นทุนความอยู่รอด” ของธุรกิจ เพราะในยุคที่ข้อมูลคือสินทรัพย์ที่มีค่าที่สุด การประหยัดงบป้องกันหลักแสนในวันนี้ อาจต้องแลกมาด้วยความเสียหายหลักหลายร้อยล้านบาท และการสูญเสียความเชื่อมั่นของลูกค้าไปตลอดกาล

ถึงเวลาแล้วที่ทั้งภาครัฐและเอกชน ต้องร่วมกันสร้างภูมิคุ้มกันทางไซเบอร์ให้ทั่วถึงทุกระดับ ก่อนที่พายุไซเบอร์ลูกต่อไป จะทำลายความมั่งคั่งและโอกาสทางเศรษฐกิจของไทยในพริบตา

บทความอื่น ๆ ของผู้เขียน

ปรับ ‘GDP’ ระวังสะเทือนความเชื่อมั่น

ปิดฉากประชุม IMF-World Bank ไทยได้อะไร?

‘กรุงเทพฯ เมืองโตเดี่ยว’ กับดักไทยสู่ประเทศรายได้สูง

×

Share

ผู้เขียน

ทวี มีเงิน Avatar