ท่ามกลางความผันผวนของเศรษฐกิจทั้งในและต่างประเทศ ปัญหาใหญ่ของผู้ประกอบการ SME ไม่ได้มีเพียงยอดขายหรือการแข่งขันที่รุนแรงขึ้น แต่ยังรวมถึงการเข้าถึงเงินทุนและการรักษาสภาพคล่อง ซึ่งเป็นเงื่อนไขสำคัญต่อการประคองธุรกิจให้อยู่รอดและเดินหน้าต่อได้ ขณะที่ SME ยังมีบทบาทสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจไทย โดยเป็นแหล่งจ้างงานประมาณร้อยละ 70 ของแรงงานทั้งประเทศ
ประเด็นการเข้าถึงเงินทุน จึงเป็นหนึ่งในโจทย์สำคัญที่ถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงในงานสัมมนา “SME ต้องรอด 2026: Unlock New Possibilities” ซึ่งรวบรวมมุมมองและแนวทางสนับสนุนผู้ประกอบการจาก 7 องค์กรครอบคลุมตั้งแต่ ทุนสนับสนุนสำหรับธุรกิจเทคโนโลยีและนวัตกรรม สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ การค้ำประกันสินเชื่อ เงินร่วมลงทุน หุ้นกู้คราวด์ฟันดิง ไปจนถึงการเตรียมความพร้อมเพื่อระดมทุนผ่านตลาดทุน
ภาพที่เกิดขึ้นจึงไม่ใช่เพียงการหา “เงินก้อนหนึ่ง” เพื่อแก้ปัญหาเฉพาะหน้า แต่เป็นเส้นทางการเงินที่แตกต่างกันตามช่วงการเติบโตของธุรกิจตั้งแต่วันที่ยังมีเพียงแนวคิด วันที่ต้องการเงินเพื่อสร้างผลิตภัณฑ์และทดสอบตลาด ช่วงที่ต้องเพิ่มสภาพคล่องและลงทุนด้านเทคโนโลยี ไปจนถึงวันที่ธุรกิจพร้อมขยายตัวและเข้าสู่ตลาดทุน
SME D Bank เปิดทางทุน เติมสภาพคล่องให้เอสเอ็มอี
นิพนธ์ ยุทธนาระวีศักดิ์ ผู้ช่วยกรรมการผู้จัดการ ธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย หรือ SME D Bank ระบุถึงบทบาทของธนาคารรัฐภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงอุตสาหกรรมและกระทรวงการคลัง ที่ให้ความช่วยเหลือผู้ประกอบการทั้งด้านการเงินและด้านอื่น ๆ ที่จำเป็นต่อการดำเนินธุรกิจ
ด้านการเงิน SME D Bank มีสินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ หรือซอฟต์โลน (Soft Loan) อัตราดอกเบี้ยคงที่ร้อยละ 3 นาน 3 ปี โดยไม่ต้องใช้หลักประกันสำหรับธุรกิจเอสเอ็มอี พร้อมมาตรการช่วยเหลือลูกหนี้ที่ได้รับผลกระทบจากยอดขาย ด้วยการลดเงินต้น ลดดอกเบี้ย และลดค่างวด เพื่อช่วยประคองธุรกิจในช่วงที่รายได้ยังไม่กลับเข้าสู่ภาวะปกติ
สำหรับผู้ประกอบการที่ไม่มีหลักประกัน แต่มีแนวคิดและศักยภาพในการเติบโต ธนาคารยังมีกองทุนร่วมทุนวงเงินมากกว่า 2,000 ล้านบาท โดยจะเข้าร่วมลงทุนในช่วงที่ธุรกิจกำลังเติบโต และเปิดทางให้ผู้ประกอบการซื้อหุ้นคืนเมื่อธุรกิจเติบโตเต็มที่
ขณะเดียวกัน การสนับสนุนไม่ได้หยุดอยู่ที่เงินทุน SME D Bank ยังพัฒนา “DX Platform” สำหรับตรวจสุขภาพธุรกิจโดยไม่มีค่าใช้จ่าย มีระบบเรียนรู้ออนไลน์ พื้นที่ให้คำปรึกษา และช่องทางจำหน่ายสินค้า เพื่อช่วยผู้ประกอบการพัฒนาธุรกิจควบคู่กับการเข้าถึงเงินทุน
บสย. ปลดล็อกข้อจำกัดหลักประกัน ช่วย SME เข้าถึงสินเชื่อ
ปัญหาสำคัญของเอสเอ็มอีจำนวนไม่น้อยคือ แม้ธุรกิจยังมีโอกาสไปต่อแต่ไม่สามารถเข้าถึงสินเชื่อได้เพราะมีหลักประกันไม่เพียงพอ ดุสิดา ทัพวงษ์ รองผู้จัดการทั่วไปอาวุโส บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม (บสย.) อธิบายถึงบทบาทของ บสย. ในการเข้ามาค้ำประกันสินเชื่อ เพื่อเติมเต็มส่วนที่ขาดของหลักทรัพย์ค้ำประกันให้ผู้ประกอบการสามารถเข้าถึงแหล่งเงินทุนจากสถาบันการเงินได้มากขึ้น
ภายใต้โครงการ “Quick Big Win” รัฐบาลมอบหมายวงเงินค้ำประกัน50,000 ล้านบาท เพื่อสนับสนุนผู้ประกอบการในช่วงเศรษฐกิจชะลอตัวโดย บสย. ยกเว้นค่าธรรมเนียมค้ำประกันในช่วง 3 ปีแรกให้ผู้ประกอบการรายย่อยและเอสเอ็มอีในกลุ่มซัพพลายเชน
บทบาทของ บสย. ยังขยายจากการค้ำประกันสินเชื่อไปสู่การให้คำปรึกษาทางการเงินแก่ผู้ที่ต้องการเข้าถึงสินเชื่อและผู้ที่ต้องการปรับโครงสร้างหนี้โดยไม่คิดค่าใช้จ่าย รวมถึงมีมาตรการช่วยเหลือผู้ประกอบการที่ไม่สามารถผ่อนชำระได้ ด้วยการลดเงินต้นสูงสุดถึงครึ่งหนึ่ง หรือปรับลดดอกเบี้ยเหลือร้อยละ 0 ตามเงื่อนไขที่กำหนด เพื่อเปิดโอกาสให้ธุรกิจที่มีปัญหาสามารถปรับสถานะทางการเงินและกลับมาดำเนินธุรกิจต่อได้
depa ชวน SME เริ่มใช้ดิจิทัลจากจุดเล็ก ก่อนขยายทั้งธุรกิจ
เมื่อธุรกิจผ่านโจทย์เรื่องสภาพคล่อง สิ่งที่ต้องเดินควบคู่กันคือการเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนด้วยเทคโนโลยี ดร.ศุภกร สิทธิไชย รักษาการแทนผู้อำนวยการใหญ่ สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล (depa) เสนอแนวทางให้ผู้ประกอบการเริ่มปรับธุรกิจสู่ดิจิทัลจากจุดเล็ก ๆ ที่สามารถเห็นผลได้ชัดเจนก่อน แล้วจึงค่อยขยายการใช้งานไปสู่ส่วนอื่นของธุรกิจ
depa สนับสนุนผู้ประกอบการผ่านระบบคูปองดิจิทัล เพื่อช่วยแบ่งเบาค่าใช้จ่ายในการทดลองใช้บริการและซอฟต์แวร์ที่อยู่ในบัญชีบริการดิจิทัลของไทยและผ่านการรับรองคุณภาพแล้วมากกว่า 1,000 รายการ ตั้งแต่ระบบจัดการหน้าร้าน ระบบวางแผนทรัพยากรองค์กร ไปจนถึงเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์และคลาวด์
นอกจากนี้ ยังมีหลักสูตรพัฒนาทักษะบุคลากรตามแผนที่การพัฒนาทักษะดิจิทัล ซึ่งสามารถนำค่าใช้จ่ายไปลดหย่อนภาษีได้ รวมถึงการจัดตั้งพื้นที่อุทยานเทคโนโลยี เพื่อเชื่อมผู้ประกอบการที่มีโจทย์ทางธุรกิจกับผู้ให้บริการโซลูชันและสตาร์ทอัพไทย ช่วยให้การนำเทคโนโลยีมาใช้ไม่ใช่เพียงการซื้อเครื่องมือ แต่เชื่อมโยงกับปัญหาและความต้องการของธุรกิจโดยตรง
NIA เปิดทางนวัตกรรมสู่ตลาด ขยับบทบาทจากให้ทุนสู่ร่วมลงทุน
ด้านสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA ดร.กริชผกา บุญเฟื่อง ผู้อำนวยการสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ ระบุถึงแนวทางสนับสนุนธุรกิจนวัตกรรมตั้งแต่การเพาะบ่ม การเข้าถึงแหล่งทุน การเติบโต ไปจนถึงการขยายสู่ตลาดต่างประเทศ โดยนวัตกรรมที่ NIA ให้การสนับสนุนไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะเทคโนโลยี แต่ครอบคลุมถึงนวัตกรรมด้านโมเดลธุรกิจ กระบวนการทำงาน และนวัตกรรมเพื่อสังคม
ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม NIA จะเข้ามารับหน้าที่บริหารจัดการบัญชีนวัตกรรมแห่งชาติ เพื่อเชื่อมผู้ประกอบการกับตลาดจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ ขณะเดียวกันยังพัฒนาแนวทางสนับสนุนด้านการเงินไปสู่การร่วมลงทุน เพื่อช่วยลดความเสี่ยงด้านนวัตกรรมและเพิ่มความน่าเชื่อถือให้แก่ผู้ประกอบการ
แนวทางดังกล่าวรวมถึงโครงการร่วมทุนกับตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย เพื่อสนับสนุนธุรกิจในช่วงก่อนเข้าจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ ตลอดจนการลงทุนในสตาร์ตอัปเทคโนโลยีเชิงลึกร่วมกับมหาวิทยาลัย เพื่อเพิ่มเงินทุนสำหรับการขับเคลื่อนธุรกิจใน 5 กลุ่มอุตสาหกรรมเป้าหมายของประเทศ
TED Fund เติมทุนตั้งแต่สร้างต้นแบบ ทดสอบตลาด ถึงขยายธุรกิจ
สำหรับธุรกิจเทคโนโลยีและนวัตกรรมที่ยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น ทิพวัลย์ เวชชการัณย์ ผู้จัดการกองทุนพัฒนาผู้ประกอบการเทคโนโลยีและนวัตกรรม หรือ TED Fund ระบุถึงเครื่องมือสนับสนุนที่ออกแบบให้ครอบคลุมแต่ละช่วงของการพัฒนาธุรกิจ ตั้งแต่วันที่ยังเป็นแนวคิดไปจนถึงการนำผลิตภัณฑ์ออกสู่ตลาดและขยายธุรกิจ เงินสนับสนุนเริ่มจากทุนยุววิสาหกิจเริ่มต้นสำหรับนักศึกษาและบัณฑิตจบใหม่ เพื่อพัฒนาแนวคิดทางธุรกิจ ต่อด้วยทุนสำหรับสร้างผลิตภัณฑ์ต้นแบบและทดสอบตลาด ก่อนขยับไปสู่ทุนสนับสนุนการนำผลิตภัณฑ์เข้าสู่ตลาดจริง และทุนสำหรับขยายขนาดธุรกิจที่ช่วยสนับสนุนค่าใช้จ่ายด้านการตลาด
ทุนส่วนใหญ่ของ TED Fund ใช้รูปแบบร่วมจ่ายในอัตราร้อยละ 90 เพื่อลดภาระทางการเงินของผู้ประกอบการ ขณะที่กองทุนอยู่ระหว่างพัฒนาเครื่องมือทางการเงินรูปแบบใหม่สำหรับปีหน้าในลักษณะทุนร่วมสนับสนุนแบบ Matching Fund เพื่อเพิ่มวงเงินสนับสนุนและเตรียมธุรกิจเทคโนโลยีให้พร้อมต่อการระดมทุนจากนักลงทุน รวมถึงการเติบโตร่วมกับพันธมิตรด้านนวัตกรรมรายใหญ่ในอนาคต
Crowdfunding ทางเลือกหาเงินทุน เมื่อ SME ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน
เมื่อธุรกิจผ่านช่วงเริ่มต้นและมีผลประกอบการให้ประเมินได้ การระดมทุนผ่านหุ้นกู้คราวด์ฟันดิง (Crowdfunding) เป็นอีกช่องทางสำหรับบริษัทที่ต้องการเงินทุนหมุนเวียนแต่ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกัน ณักสุดา พุกกะณะสุต CEO & Co-Founder บริษัท อินเวสทรี (ประเทศไทย) จำกัด อธิบายถึงการทำหน้าที่เป็นตัวกลางระหว่างบริษัทจำกัดที่ต้องการเงินทุนกับนักลงทุนที่ต้องการลงทุนผ่านช่องทางดังกล่าว
การพิจารณาไม่ได้อาศัยหลักทรัพย์ทางกายภาพเป็นหลัก แต่พิจารณาจากความแข็งแกร่งของงบการเงิน แผนธุรกิจ รวมถึงสัญญาจ้างงานหรือใบสั่งซื้อของผู้ประกอบการ จึงเป็นช่องทางสำหรับธุรกิจที่ผ่านช่วงเริ่มต้นและมีประวัติงบการเงินอย่างน้อย 1 ปี
แนวทางนี้สะท้อนว่า เมื่อสภาพคล่องเปรียบเสมือนลมหายใจของธุรกิจ การมีทางเลือกในการระดมทุนมากกว่าสินเชื่อแบบเดิมย่อมเพิ่มโอกาสให้เอสเอ็มอีสามารถบริหารเงินทุนหมุนเวียนและเดินหน้าธุรกิจได้ แม้ไม่มีหลักทรัพย์ค้ำประกันตามรูปแบบที่สถาบันการเงินใช้กันมา
จาก SME สู่ตลาดทุน LiVE Exchange เปิดทางธุรกิจที่ยังไม่มีกำไร
เมื่อธุรกิจเติบโตจนต้องการเงินทุนขนาดใหญ่ขึ้น ตลาดทุนกลายเป็นอีกปลายทางของการระดมทุน ประพันธ์ เจริญประวัติ ผู้จัดการตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ และผู้จัดการตลาดหลักทรัพย์ไลฟ์เอ็กซ์เช้นจ์ ระบุว่า แม้ตลาดหลักทรัพย์ เอ็ม เอ ไอ หรือ mai จะมีหลักเกณฑ์ด้านทุนจดทะเบียนและผลกำไรสุทธิ แต่ปัจจุบันตลาดทุนไทยมี LiVE Exchange เป็นอีกทางเลือกสำหรับเอสเอ็มอีขนาดกลางและสตาร์ทอัพเทคโนโลยีโดยเฉพาะ
LiVE Exchange เปิดโอกาสให้กิจการที่ยังไม่มีผลกำไร หรือธุรกิจที่มีกองทุนร่วมทุนถือหุ้นอยู่ สามารถเข้ามาระดมทุนและจดทะเบียนได้ ขณะที่ตลาดหลักทรัพย์ยังเตรียมพัฒนาระบบการเรียนรู้และเครื่องมือสำหรับผู้ประกอบการผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ รวมถึงการริเริ่มจัดตั้งกองทุนร่วมทุนเพื่อส่งเสริมตลาดทุน โดยมุ่งลงทุนในธุรกิจเศรษฐกิจใหม่ที่มีอัตราการเติบโตสูง
เมื่อมองแนวทางที่ 7 องค์กรนำเสนอภายในงานสัมมนา “SME ต้องรอด2026: Unlock New Possibilities” จะเห็นว่าโจทย์การเข้าถึงเงินทุนของเอสเอ็มอีไม่ได้มีคำตอบเพียงรูปแบบเดียว แต่มีทางเลือกแตกต่างกันตามช่วงการเติบโตของธุรกิจ ตั้งแต่ทุนสนับสนุนการพัฒนาเทคโนโลยีและนวัตกรรม สินเชื่อและการค้ำประกันสินเชื่อเพื่อเสริมสภาพคล่อง การนำเทคโนโลยีมาเพิ่มประสิทธิภาพ เงินร่วมลงทุนและการระดมทุนทางเลือกไปจนถึงตลาดทุนสำหรับธุรกิจที่พร้อมขยายกิจการ สิ่งสำคัญจึงอยู่ที่ผู้ประกอบการต้องรู้ว่าธุรกิจของตัวเองอยู่ในช่วงใด ต้องการเงินทุนเพื่ออะไร และเลือกเครื่องมือที่เหมาะกับสถานะและเป้าหมายของธุรกิจ
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
บ้านปูหลังควบรวม BPP ปั้นพอร์ตพลังงานใหม่ รับยุค AI-Data Center
TV Never Dies เมื่อทีวีไม่ได้ตาย แต่กำลังเปลี่ยนบทบาทในโลกหลายหน้าจอ
