สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง (สตม.) กำลังพัฒนาแอปพลิเคชัน THIM (Thailand Immigration Management System) เพื่อยกระดับกระบวนการตรวจคนเข้าเมืองจากระบบเอกสารและการกรอกข้อมูลซ้ำ ไปสู่แพลตฟอร์มดิจิทัลที่ช่วยอำนวยความสะดวกให้ชาวต่างชาติ เพิ่มความถูกต้องของข้อมูล และลดความเสี่ยงจากเว็บไซต์ปลอมที่แอบอ้างบริการด้านการเดินทางเข้าประเทศไทย
โครงการนี้ต่อยอดจากระบบ Thailand Digital Arrival Card หรือ TDAC ที่เริ่มใช้งานตั้งแต่กลางปีที่ผ่านมา หลังจากยกเลิกการกรอกเอกสารกระดาษ และเปลี่ยนมาให้ชาวต่างชาติกรอกข้อมูลผ่านระบบดิจิทัล โดยปัจจุบันมีผู้ใช้งาน TDAC แล้วมากกว่า 10 ล้านคน อย่างไรก็ตาม สตม. ยังได้รับเสียงสะท้อนว่า การกรอกข้อมูลทุกครั้งเมื่อเดินทางเข้าประเทศยังไม่สะดวก โดยเฉพาะกลุ่มชาวต่างชาติที่เดินทางเข้าออกประเทศไทยบ่อย
THIM ไม่ได้เป็นเพียงแอปพลิเคชันสำหรับกรอกข้อมูลเข้าเมือง แต่เป็นอีกก้าวของการพัฒนาระบบตรวจคนเข้าเมืองไทยให้แม่นยำ สะดวก และรองรับการเดินทางในอนาคตมากขึ้น
จาก TDAC สู่ THIM ลดการกรอกข้อมูลซ้ำ
พล.ต.ต.ปรัชญา ประสานสุข รองผู้บัญชาการสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ระบุว่า ตามกฎหมาย คนต่างด้าวทุกคนที่เดินทางเข้าประเทศไทยจำเป็นต้องกรอกข้อมูลส่วนบุคคลและข้อมูลการเดินทาง ด้วยเหตุผลด้านความมั่นคง ขณะที่ สตม. ในฐานะประตูบานแรกของประเทศ ต้องรักษาสมดุลระหว่างความมั่นคงกับการอำนวยความสะดวกให้นักท่องเที่ยว
ในอดีต การกรอกข้อมูลทำผ่านระบบ Manual และเอกสารกระดาษ ซึ่งใช้เวลาและมีต้นทุนด้านการจัดการ ต่อมา สตม. ได้เริ่มใช้ระบบ Thailand Digital Arrival Card หรือ TDAC ตั้งแต่กลางปีที่ผ่านมา ทำให้การกรอกข้อมูลเปลี่ยนมาอยู่บนระบบดิจิทัล และมีผู้ใช้งานแล้วมากกว่า 10 ล้านคน
อย่างไรก็ตาม ปัญหาสำคัญของ TDAC คือ ผู้เดินทางต้องกรอกข้อมูลใหม่ทุกครั้งที่เดินทางเข้าประเทศ โดยต้องกรอกข้อมูลประมาณ 20 ช่อง แม้จะเป็นผู้ที่เดินทางเข้าออกประเทศไทยบ่อยก็ตาม
THIM จึงถูกพัฒนาขึ้นเพื่อให้ชาวต่างชาติสามารถสร้างข้อมูลประจำตัว หรือ Profile ไว้ในระบบ เมื่อผ่านการยืนยันตัวตนแล้ว การเดินทางครั้งต่อไปจะเหลือเพียงการกรอกข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับทริปนั้น เช่น วันที่เดินทางกลับ เที่ยวบิน และรายละเอียดอีกไม่กี่ช่อง ทำให้ขั้นตอนการกรอกข้อมูลสั้นลงอย่างมาก
ณธกร ธนาชัยหิรัญ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ดิจิทัล ไอเดนติตี้ จำกัด ระบุว่า เป้าหมายคือทำให้ผู้ใช้งานใช้เวลากรอกข้อมูลครั้งแรกประมาณ 2-3 นาที และหากเป็นการเดินทางครั้งถัดไป อาจใช้เวลาเพียง 1-2 นาที หรือน้อยกว่านั้น เพราะข้อมูลหลักถูกบันทึกไว้แล้วในระบบ
Official App เพื่อลดความเสี่ยงจากเว็บปลอมและ Scammer
อีกปัญหาที่ สตม. ต้องการแก้ไขคือเว็บไซต์ปลอมที่แอบอ้างบริการด้านการเดินทางเข้าประเทศไทย โดยมีกรณีที่มิจฉาชีพสร้างเว็บไซต์ปลอม ซื้อโฆษณาบน Google เพื่อให้เว็บไซต์ขึ้นมาอยู่ในลำดับต้น ๆ และหลอกให้นักท่องเที่ยวต่างชาติกรอกข้อมูล รวมถึงเรียกเก็บเงินค่าบริการ
คุณณธกรอธิบายว่า ปัญหาของเว็บไซต์ปลอมมีทั้งกรณีที่บางเว็บเก็บเงินแล้วส่งข้อมูลให้ สตม. จริง และบางเว็บเก็บเงินแต่ไม่ส่งข้อมูล ทำให้ผู้เดินทางไปพบปัญหาที่ด่านตรวจคนเข้าเมือง เพราะระบบไม่พบข้อมูลที่กรอกไว้
พล.ต.ต. ปรัชญา ระบุว่า การผลักดันให้ผู้เดินทางใช้แอปพลิเคชันอย่างเป็นทางการ จะช่วยลดความเสี่ยงจากการใช้งานช่องทางปลอม เนื่องจากแอปพลิเคชันที่อยู่บน App Store และ Google Play มีกระบวนการตรวจสอบที่เข้มงวดกว่าเว็บไซต์ทั่วไป
คุณณธกรเสริมว่า หากพบแอปพลิเคชันปลอม การแจ้งให้แพลตฟอร์มดำเนินการถอด หรือ Take down สามารถทำได้ง่ายกว่าการจัดการเว็บไซต์ปลอมบนอินเทอร์เน็ต จึงทำให้ Official App เป็นอีกกลไกสำคัญในการสร้างความมั่นใจให้ชาวต่างชาติที่ต้องกรอกข้อมูลก่อนเดินทางเข้าประเทศไทย
ปัจจุบัน THIM เปิดให้ใช้งานแล้วบน App Store และ Google Play ยกเว้นในส่วนของ Store ของประเทศจีนที่ยังอยู่ระหว่างการดำเนินการ เพื่อให้ผู้ใช้งานในจีนสามารถดาวน์โหลดและใช้งานได้สะดวกขึ้น
eKYC ตรวจสอบพาสปอร์ต 3 ชั้น
ในด้านเทคโนโลยีการยืนยันตัวตน THIM นำความสามารถด้าน eKYC เข้ามาใช้ เพื่อช่วยอ่านและตรวจสอบข้อมูลจากพาสปอร์ตผ่านโทรศัพท์มือถือ
คุณณธกร กล่าวว่า ข้อมูลในพาสปอร์ตมี 3 ส่วนหลักที่ระบบนำมาใช้ตรวจสอบร่วมกัน ได้แก่ แถบรหัสอ่านด้วยเครื่อง หรือ MRZ ด้านล่างพาสปอร์ต ข้อมูลตัวอักษรบนหน้าพาสปอร์ต และข้อมูลจากชิปดิจิทัล หรือ RFID ที่สามารถอ่านได้ด้วยโทรศัพท์มือถือรุ่นใหม่ส่วนใหญ่
ระบบจะนำข้อมูลทั้ง 3 ส่วนมาตรวจสอบไขว้ หรือ Cross Check เพื่อเพิ่มความถูกต้องของข้อมูล ก่อนส่งต่อให้ระบบของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองใช้งานต่อ
จุดสำคัญของเทคโนโลยีนี้ไม่ได้อยู่เพียงการลดเวลา แต่คือการเพิ่มความถูกต้องของข้อมูล โดยจากเดิมที่การกรอกข้อมูลด้วยกระดาษหรือการกรอกด้วยตนเองมีโอกาสผิดพลาดสูงกว่า ระบบ eKYC จะช่วยให้ข้อมูลที่ สตม. ได้รับมีความถูกต้องแทบจะ 100%
เมื่อข้อมูลถูกส่งเข้าสู่ระบบของ สตม. แล้ว เมื่อผู้เดินทางมาถึงเคาน์เตอร์ตรวจคนเข้าเมืองและเจ้าหน้าที่สแกนพาสปอร์ต ระบบจะแสดงให้เห็นว่าผู้เดินทางได้กรอกข้อมูลดิจิทัลไว้เรียบร้อยแล้ว ทำให้เจ้าหน้าที่สามารถดำเนินการต่อได้เร็วขึ้น
AWS Cloud ในไทย ลดความหน่วง รองรับข้อมูลส่วนบุคคล
อีกองค์ประกอบสำคัญของ THIM คือโครงสร้างพื้นฐานด้าน Cloud เนื่องจากข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับผู้เดินทางเข้าประเทศเป็นข้อมูลส่วนบุคคล หรือ PII และเกี่ยวข้องกับประเด็นด้านความมั่นคง
วสันต์ ถิราภัทรพงศ์ Country Manager ของ AWS ประเทศไทย ระบุว่า การให้บริการ AWS Thailand Region ทำให้ข้อมูลสามารถจัดเก็บและประมวลผลภายในประเทศไทย ภายใต้กฎหมายไทย และสอดคล้องกับแนวคิด Sovereign by Design ซึ่งหมายถึงการออกแบบให้ข้อมูลและการบริหารจัดการอยู่ภายใต้อธิปไตยของประเทศ โดยยังสามารถเชื่อมต่อกับระบบภายนอกได้
ในด้านประสิทธิภาพ คุณวสันต์ระบุว่า การใช้โครงสร้างพื้นฐาน Cloud ในประเทศไทยช่วยลดความหน่วงของระบบ หรือ Latency จากเดิมที่ต้องเชื่อมต่อไปยังเซิร์ฟเวอร์ใกล้ที่สุดในสิงคโปร์ ซึ่งอาจอยู่ที่ประมาณ 20-30 มิลลิวินาที ลงมาเหลือไม่ถึง 10 มิลลิวินาที และบางช่วงอาจอยู่ที่ประมาณ 5-6 มิลลิวินาที
AWS มองว่า โครงสร้างพื้นฐานในประเทศช่วยให้ระบบตอบสนองได้เร็วขึ้น และทำให้ทีมงานสามารถใช้เวลาไปกับการพัฒนานวัตกรรมและบริการต่อยอดได้มากขึ้น
คุณวสันต์ กล่าวว่า THIM อาจเป็นหนึ่งในแอปพลิเคชันระดับประเทศกลุ่มแรก ๆ ของโลกที่พัฒนาบนโครงสร้างพื้นฐาน Cloud ของ AWS ภายในประเทศ โดยระบุว่าเป็นความเห็นของเขาและยังไม่ยืนยันอย่างเด็ดขาดว่าเป็นแห่งแรกของโลก
จาก Super App สู่ Auto Channel
นอกจากการกรอกข้อมูลก่อนเดินทางเข้าประเทศ THIM ยังถูกวางแนวคิดให้พัฒนาไปสู่ Super App สำหรับชาวต่างชาติที่อยู่ในประเทศไทยระยะยาว หรือ Expats
พล.ต.ต. ปรัชญา ระบุว่า ในอนาคต สตม. ต้องการให้แอปพลิเคชันนี้รองรับบริการที่ชาวต่างชาติต้องติดต่อกับเจ้าหน้าที่ เช่น การขอเอกสารรับรองเพื่อเปิดซิมการ์ดโทรศัพท์มือถือ การแจ้งที่อยู่ทุก 90 วัน และการขอเอกสารหรือบริการอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการอยู่ในประเทศไทย
ปัจจุบันบริการเหล่านี้จำนวนมากยังต้องเดินทางไปติดต่อเจ้าหน้าที่ที่สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองหรือศูนย์ราชการ ซึ่งในบางพื้นที่มีคิวยาว การนำบริการเข้าสู่แอปพลิเคชันจึงมีเป้าหมายเพื่อลดภาระการเดินทางและลดการรอคิว โดยยังต้องพิจารณาข้อจำกัดทางกฎหมายของแต่ละบริการควบคู่กันไป
พล.ต.ต. ปรัชญายังกล่าวถึงแนวคิดในการร่วมมือกับภาคเอกชน เพื่อนำสิทธิพิเศษหรือบริการบางอย่างเข้ามาอยู่ในแอปพลิเคชัน โดยย้ำว่า สิ่งที่จะนำเข้ามาควรเป็นสิ่งที่มอบให้ชาวต่างชาติโดยไม่มีค่าใช้จ่าย เพื่อจูงใจให้ผู้เดินทางเข้ามาใช้ช่องทางอย่างเป็นทางการมากขึ้น
เป้าหมายระยะยาวอีกประการคือการเชื่อมโยง THIM ไปสู่การใช้งาน Auto Channel หรือเครื่องตรวจพาสปอร์ตอัตโนมัติ เพื่อให้ชาวต่างชาติสามารถเดินทางเข้าประเทศได้โดยไม่ต้องพบเจ้าหน้าที่ในบางกรณี
พล.ต.ต. ปรัชญาระบุว่า ปัจจุบัน Auto Channel ยังใช้ได้กับคนไทย และชาวต่างชาติบางกลุ่ม เช่น สิงคโปร์และฮ่องกง โดยในระยะต่อไป สตม. จะทยอยพัฒนาการใช้งานกับประเทศหรือกลุ่มผู้เดินทางเพิ่มเติม ซึ่งต้องดำเนินการเป็นขั้นเป็นตอน
เปิดเต็มรูปแบบก่อน 1 ตุลาคม สู่ 15 ภาษา
สำหรับแผนการพัฒนา พล.ต.ต. ปรัชญา ระบุว่า ในส่วนของ สตม. แอปพลิเคชันมีเป้าหมายเปิดใช้งานเต็มรูปแบบก่อนวันที่ 1 ตุลาคมนี้ หากการนำแอปพลิเคชันขึ้น Store ของประเทศจีนยังไม่แล้วเสร็จภายในช่วงดังกล่าว สตม. อาจเดินหน้าเปิดใช้งานในส่วนที่พร้อมก่อน
ด้านคุณณธกรระบุว่า โครงการมีเป้าหมายพัฒนาให้เสร็จสิ้นภายในสิ้นปีนี้ โดยปัจจุบันแอปพลิเคชันรองรับ 4-5 ภาษา และ สตม. มีเป้าหมายให้รองรับ 15 ภาษา ภายในสิ้นปี
ปัจจุบัน THIM มีผู้ใช้งานแล้วในระดับหลักแสนคน และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นต่อเนื่อง ขณะที่เป้าหมายสูงสุดของ สตม. คือการผลักดันให้ชาวต่างชาติใช้ช่องทางอย่างเป็นทางการให้มากที่สุด เพื่อลดปัญหา Scammer เพิ่มความถูกต้องของข้อมูล และทำให้การติดต่อบริการด้านตรวจคนเข้าเมืองสะดวกขึ้น
จากแอปเข้าเมือง สู่บริการดิจิทัลของ สตม.
THIM สะท้อนทิศทางใหม่ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง ที่ต้องการเปลี่ยนกระบวนการกรอกข้อมูลและการติดต่อบริการของชาวต่างชาติให้เป็นดิจิทัลมากขึ้น โดยยังคงให้ความสำคัญกับความมั่นคงและความถูกต้องของข้อมูล
สาระสำคัญของโครงการนี้จึงไม่ได้อยู่ที่การมีแอปพลิเคชันใหม่เพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่การลดการกรอกข้อมูลซ้ำ ลดความเสี่ยงจากเว็บปลอม เพิ่มความแม่นยำของข้อมูลพาสปอร์ต และวางรากฐานสำหรับการพัฒนาสู่ Auto Channel รวมถึงบริการอื่น ๆ ของ สตม. ที่อาจทยอยเข้าสู่แอปพลิเคชันในอนาคต
