ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) จัดการประชุม Thailand Streptococcus suis Seminar 2026 ครั้งที่ 1 (The 1st TSSS 2026) ภายใต้หัวข้อ “One Health Streptococcus suis: จากงานวิจัยสู่แนวทางป้องกันเพื่อความปลอดภัยทางสาธารณสุขและปศุสัตว์” ระหว่างวันที่ 13–14 กรกฎาคม 2569 เพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านระบาดวิทยา การดื้อยาต้านจุลชีพ และเทคโนโลยีจีโนมิกส์ของเชื้อ Streptococcus suis ตลอดจนส่งเสริมความร่วมมือระหว่างนักวิจัย บุคลากรสาธารณสุข สัตวแพทย์ และผู้กำหนดนโยบาย
โรคติดเชื้อ Streptococcus suis หรือโรคไข้หูดับ เป็นโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนที่ส่งผลกระทบต่อระบบสาธารณสุข ความมั่นคงทางอาหาร และอุตสาหกรรมการเลี้ยงสุกรทั่วโลก โดยเฉพาะในเอเชียซึ่งมีอัตราการผลิตและบริโภคสูง เชื้อดังกล่าวทำให้สุกรเกิดโรคเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ข้ออักเสบ ปอดอักเสบ และติดเชื้อในกระแสเลือด ส่งผลต่อประสิทธิภาพการผลิตและสร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจ ทั้งนี้ สุกรที่ไม่แสดงอาการสามารถเป็นพาหะได้ สำหรับประเทศไทยพบรายงานผู้ป่วยในคนอย่างต่อเนื่อง จากการสัมผัสสุกรหรือผลิตภัณฑ์ที่ปนเปื้อน รวมถึงการบริโภคเนื้อสุกรดิบหรือปรุงไม่สุก ซึ่งผู้ป่วยอาจมีอาการเยื่อหุ้มสมองอักเสบ ติดเชื้อในกระแสเลือด สูญเสียการได้ยินถาวร หรือเสียชีวิต นอกจากนี้ การเพิ่มขึ้นของปัญหาการดื้อยาต้านจุลชีพ (AMR) และช่องว่างข้อมูลการกระจายของเชื้อในฟาร์มยังเป็นความท้าทายที่ต้องอาศัยการวิจัยและระบบเฝ้าระวังตามแนวคิด One Health
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.เชาวรีย์ อรรถลังรอง ผู้อำนวยการไบโอเทค สวทช. กล่าวว่า ไบโอเทคและพันธมิตรสถาบันการศึกษาและสถาบันวิจัยทั้งในและต่างประเทศ มีบทบาทในการสร้างองค์ความรู้และพัฒนาเทคโนโลยีเพื่อสนับสนุนหน่วยงานสาธารณสุข ปศุสัตว์ และผู้กำหนดนโยบายในการตัดสินใจจากหลักฐานเชิงประจักษ์ โดยเฉพาะการศึกษาระบาดวิทยา ความหลากหลายทางพันธุกรรม การเฝ้าระวังเชื้อดื้อยา และการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีจีโนมิกส์
Prof. Dr. Lucy Weinert จาก Department of Veterinary Medicine, Cambridge Veterinary School, University of Cambridge หัวหน้าโครงการ และ ดร.สุกัญญา ยงเกียรติตระกูล นักวิจัยอาวุโส ไบโอเทค สวทช. ในฐานะหัวหน้าโครงการฝ่ายไทย ระบุว่า การประชุมครั้งนี้เป็นกิจกรรมภายใต้โครงการวิจัยร่วมมือ “Beta-Lactam Resistant Strain Replacement of Zoonotic Streptococcus suis in Slaughtered Pigs from Thailand: Global Risks to Food Security and Public Health” ซึ่งได้รับทุนสนับสนุนจาก International Science Partnerships Fund (ISPF) ของสหราชอาณาจักร โดยบริติช เคานซิล (British Council) จำนวน 79,509.60 ปอนด์สเตอร์ลิง (ประมาณ 3.4 ล้านบาท) มีระยะเวลาดำเนินโครงการ 2 ปี มุ่งศึกษาความชุกและระบาดวิทยาทางจีโนมของเชื้อ S. suis ในสุกรชำแหละ รวมถึงกลไกทางพันธุกรรมที่ทำให้เชื้อดื้อต่อยาปฏิชีวนะกลุ่มเบต้าแลคแทมและการแพร่กระจายในประเทศไทย
ดร. สุกัญญา กล่าวเพิ่มเติมว่า ผลวิจัยจะช่วยเสริมขีดความสามารถของไทยในการเฝ้าระวังเชื้อดื้อยา ส่งเสริมแนวทางการรักษาที่เหมาะสม และสนับสนุนข้อมูลทางวิทยาศาสตร์แก่ผู้กำหนดนโยบาย ทั้งนี้ งานวิจัยของไบโอเทคเน้นการศึกษาระบาดวิทยาเชิงพันธุกรรมเพื่อติดตามความไวของเชื้อต่อยาและประเมินความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ เพื่อให้เกิดการใช้ยาต้านจุลชีพอย่างสมเหตุสมผลและออกแบบมาตรการป้องกันได้ตรงจุดโดยมุ่งเติมเต็มช่องว่างข้อมูลการแพร่กระจายของเชื้อในไทยภายใต้แนวคิด One Health
ด้าน อุไรวรรณ สะโมลี หัวหน้าฝ่ายการศึกษา บริติช เคานซิล ประเทศไทย กล่าวว่า บริติช เคานซิล มีบทบาทสนับสนุนความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมระหว่างสหราชอาณาจักรกับประเทศพันธมิตร ผ่านกองทุน ISPF ของรัฐบาลสหราชอาณาจักร การสนับสนุนโครงการและงานประชุมครั้งนี้สะท้อนความมุ่งมั่นในการเชื่อมโยงผู้เชี่ยวชาญของทั้งสองประเทศเพื่อสร้างองค์ความรับมือกับโรคติดต่อจากสัตว์สู่คนและปัญหาการดื้อยาต้านจุลชีพ นำไปสู่การพัฒนาระบบเฝ้าระวังและการยกระดับความปลอดภัยทางสาธารณสุข
การประชุมนี้จึงเป็นจุดเริ่มต้นในการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างหน่วยงานแพทย์ สัตวแพทย์ ภาครัฐ ภาคอุตสาหกรรม และพันธมิตรต่างประเทศ ในการผลักดันการประยุกต์ใช้องค์ความรู้ด้านระบาดวิทยาทางจีโนมิกส์ (genomic epidemiology) ให้เป็นส่วนหนึ่งของระบบเฝ้าระวังโรค เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภคและความยั่งยืนของอุตสาหกรรมสุกรในประเทศไทย
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
โรงเรือนสั่งตัด ‘ปลูกสั่งได้ สารสำคัญสูง’ ไบโอเทค สวทช. ดันสมุนไพรไทยสู่ตลาดแสนล้าน
กะเทาะเปลือก Deep Tech ไทย: จากห้องแล็บสู่ตลาดโลก
