จากเครื่องดื่มแก้ง่วงในงามเช้า วันนี้ “กาแฟ” ค่อย ๆ กลายเป็นเรื่องของรสนิยมและประสบการณ์มากขึ้น การเติบโตของวัฒนธรรมกาแฟสดและ Specialty Coffee ทำให้ผู้บริโภคเริ่มมองภาพกาแฟต่างออกไป กาแฟแก้วหนึ่งไม่ได้มีคุณค่าเพียงเพราะช่วยให้หายง่วง แต่กลายเป็นงานศิลปะที่สะท้อนความพิถีพิถัน ตั้งแต่คุณภาพของเมล็ด แหล่งปลูก วิธีการคั่วและชง ไปจนถึงรสชาติและเรื่องราวที่อยู่เบื้องหลังกาแฟแต่ละแก้ว
การเปลี่ยนแปลงของคนดื่ม ทำให้ตลาดกาแฟพิเศษไทยเติบโตต่อเนื่อง และขยายออกไปไกลกว่าธุรกิจร้านกาแฟ กาแฟเข้าไปอยู่กับการท่องเที่ยว การออกกำลังกาย การพบปะ และการใช้เวลาว่าง ขณะที่ร้านกาแฟเองก็เปลี่ยนจากสถานที่ซื้อเครื่องดื่มมาเป็นจุดหมายที่คนพร้อมเดินทางไปหา
ตลาดกาแฟไทยในปี 2568 มีมูลค่าประมาณ 65,000 ล้านบาท ขณะที่กาแฟพิเศษ (Specialty Coffee ) มีสัดส่วนประมาณ 46% และเป็นกลุ่มที่เติบโตเร็วกว่าภาพรวมของอุตสาหกรรม โดยตลาดกาแฟพิเศษเติบโตต่อเนื่องประมาณ 12-15% ต่อปี ส่วนคนไทยดื่มกาแฟเฉลี่ยประมาณ 1.5-1.7 แก้วต่อคนต่อวัน ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนว่าตลาดยังมีพื้นที่เติบโต แต่สิ่งที่น่าสนใจกว่าจำนวนแก้ว คือผู้บริโภคกำลังเปลี่ยนวิธีเลือกและใช้ชีวิตร่วมกับกาแฟ
จากเครื่องดื่มให้ตื่นสู่ตลาดที่ขายคุณภาพ
ณัฏฐ์ฐิติ อำไพวรรณ นายกสมาคมกาแฟพิเศษไทย ซึ่งเปิดร้านกาแฟมาตั้งแต่ปี 2555 มองเห็นการเปลี่ยนแปลงของตลาดผ่านพฤติกรรมผู้บริโภค จากยุคกาแฟสำเร็จรูปที่ตอบโจทย์หลักเรื่องการทำให้ตื่น มาสู่กาแฟสดจากร้านเชนขนาดใหญ่ ก่อนเข้าสู่ยุคกาแฟพิเศษที่คนดื่มสนใจรายละเอียดของกาแฟมากขึ้น
ความเปลี่ยนแปลงไม่ได้หมายความว่ากาแฟรูปแบบเดิมหายไป แต่ความคาดหวังของผู้บริโภคเพิ่มขึ้น คนดื่มจำนวนหนึ่งต้องการรู้ว่ากาแฟมาจากไหน ใครเป็นผู้ปลูก ผ่านกระบวนการอย่างไร ใครเป็นผู้แปรรูปและคั่ว รวมถึงต้องการค้นหารสชาติใหม่ที่แตกต่างจากกาแฟที่คุ้นเคย เรื่อง Traceability และ Unique Origin จึงเข้ามามีบทบาทมากขึ้น
เมื่อผู้บริโภคสนใจคุณภาพมากขึ้น ธุรกิจอื่นก็ปรับตาม ร้านอาหารที่ในอดีตอาจมีกาแฟเป็นเพียงรายการหนึ่งในเมนู วันนี้สามารถเลือก Blend ให้เหมาะกับกาแฟนม กาแฟ Filter หรือความต้องการของลูกค้าที่แตกต่างกัน โรงแรมและธุรกิจท่องเที่ยวก็ให้ความสำคัญกับกาแฟในฐานะส่วนหนึ่งของประสบการณ์ที่มอบให้ลูกค้า
ผลของการเติบโตจึงไม่ได้หยุดอยู่ที่ร้านกาแฟ แต่ส่งต่อไปถึงโรงคั่ว บรรจุภัณฑ์ งานออกแบบ สถาปัตยกรรม และการท่องเที่ยว เมื่อกาแฟกลายเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ ธุรกิจที่เติบโตตามตลาดจึงกว้างกว่าตัวเลขยอดขายกาแฟเพียงอย่างเดียว
Cafe Hopping เปลี่ยนร้านกาแฟเป็นจุดหมาย
การเปลี่ยนจากการซื้อกาแฟไปสู่การตามหาประสบการณ์เห็นได้ชัดจากพฤติกรรม Cafe Hopping ร้านกาแฟพิเศษไม่ได้กระจุกอยู่เฉพาะกรุงเทพฯ เชียงใหม่ เชียงราย หรือภูเก็ตเหมือนในอดีต แต่เริ่มปรากฏในเมืองและพื้นที่ท่องเที่ยวขนาดเล็กมากขึ้น พร้อมกับผู้บริโภคที่พร้อมเดินทางตามหาร้านใหม่
พฤติกรรมนี้ไม่ได้เกิดเฉพาะกับคนไทย นักท่องเที่ยวต่างชาติก็เริ่มวางร้านกาแฟไว้ในแผนการเดินทางด้วย คุณณัฏฐ์ฐิติ เล่าจากประสบการณ์ของร้านกาแฟที่ตั้งอยู่บริเวณหอศิลป์ใจกลางกรุงเทพฯ ว่า นักท่องเที่ยวบางคนเดินทางไปย่านทรงวาดและแวะร้านกาแฟมาแล้วสามถึงสี่แห่ง ก่อนมาถึงร้านของเขา และยังมีร้านอื่นอยู่ในแผนเดินทางต่อ ขณะที่เว็บไซต์และแพลตฟอร์มจากจีนและฮ่องกงก็มีการรีวิวร้านกาแฟในไทยในลักษณะเดียวกับที่นักท่องเที่ยววางเส้นทางร้านกาแฟเมื่อเดินทางไปโตเกียว
พฤติกรรมเช่นนี้เปลี่ยนวิธีมองการแข่งขันของร้านกาแฟ เพราะร้านหนึ่งไม่จำเป็นต้องแย่งลูกค้าจากอีกร้านเสมอไป เมื่อผู้บริโภคตั้งใจเดินทางมาหาร้านหนึ่ง เขาอาจเดินทางต่อไปยังร้านอื่นในละแวกเดียวกัน การมีร้านที่แข็งแรงหลายแห่งอยู่ในพื้นที่จึงสามารถช่วยกันสร้างจุดหมายและดึงผู้คนเข้ามาได้
จาก Cafe Hopping สู่ Coffee Tourism
เมื่อร้านกาแฟกลายเป็นจุดหมาย ขั้นต่อไปของตลาดคือการเชื่อมร้านเข้ากับการท่องเที่ยว ซึ่งไทยมีองค์ประกอบตั้งแต่แหล่งปลูก ผู้แปรรูป โรงคั่ว ร้านกาแฟ ไปจนถึงฐานผู้บริโภค ขณะที่พื้นที่ปลูกกาแฟหลายแห่งอยู่ในแหล่งท่องเที่ยวและสามารถเดินทางเข้าถึงได้
การเดินทางจึงไม่จำเป็นต้องจบอยู่ที่ Cafe Hopping ในเมือง แต่สามารถต่อไปหาแหล่งกำเนิดของกาแฟหรือ Back to Origin เพื่อรู้จักพื้นที่ เกษตรกร และกระบวนการที่อยู่เบื้องหลังกาแฟแต่ละแก้ว ความใกล้ชิดระหว่างต้นน้ำกับปลายน้ำยังเป็นลักษณะเด่นของตลาดกาแฟพิเศษไทย เพราะผู้บริโภคสามารถรู้จักชื่อเกษตรกร ผู้แปรรูป และโรงคั่ว ขณะที่ร้านก็สามารถเชื่อมเรื่องราวกลับไปยังแหล่งที่มาของเมล็ดกาแฟได้โดยตรง
Coffee Tourism จึงมีโอกาสขยายจากวัฒนธรรม Cafe Hopping ที่เกิดขึ้นแล้ว ไปสู่การเดินทางที่เชื่อมร้านกาแฟ เมืองท่องเที่ยว และแหล่งปลูกเข้าด้วยกัน และทำให้มูลค่าที่เกิดจากกาแฟกระจายออกไปสู่กิจกรรมอื่นรอบการเดินทางมากขึ้น
เชนต่างชาติเข้ามา ไม่ได้แปลว่าร้านไทยเสียลูกค้า
การเข้ามาของแบรนด์กาแฟพิเศษระดับโลกเป็นอีกความเคลื่อนไหวของตลาดไทย แต่คนในวงการไม่ได้มองว่าแบรนด์ต่างชาติจะเข้ามาแย่งลูกค้าจากร้านไทยเพียงด้านเดียว
คุณณัฏฐ์ฐิติ มองว่า การเข้ามาของแบรนด์ระดับโลกช่วยสร้างความคึกคักและดึงลูกค้ากลุ่มใหม่เข้าสู่ตลาด เพราะผู้บริโภคกาแฟพิเศษมักชอบทดลองร้านใหม่ ไม่ได้ยึดติดอยู่กับร้านใดร้านหนึ่ง เมื่อมีแบรนด์ดังเปิดในพื้นที่หนึ่ง ผู้บริโภคที่เดินทางมาอาจไม่ได้ดื่มเพียงร้านนั้น แต่ไปต่อยังร้านกาแฟอื่นในบริเวณเดียวกัน
ประสบการณ์จากร้านของเขาเองสะท้อนภาพดังกล่าว เมื่อเชนต่างชาติเข้ามาเปิดในพื้นที่ใกล้เคียง ร้านกลับได้รับผลตอบรับที่ดีจากเส้นทาง Cafe Hopping ที่เกิดขึ้น บางคนเดินทางมาเพื่อร้านหนึ่งแล้วไปต่ออีก 3-4 ร้าน หรือมากกว่านั้น
ณัฏฐ์รดา คุณะวิวัฒนานนท์ ที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ และอดีตนายกสมาคมกาแฟพิเศษไทย มองว่า การที่แบรนด์ระดับโลกเลือกเข้ามาทำตลาดในไทย ยังสะท้อนว่าพวกเขาเห็นศักยภาพของตลาด ขณะเดียวกันผู้ประกอบการและบุคลากรไทยก็สามารถเรียนรู้ระบบการทำงาน มาตรฐาน และการบริหารจัดการจากผู้เล่นระดับโลกได้
ร้านกาแฟอิสระของไทยยังมีข้อได้เปรียบด้านความคล่องตัว สามารถทดลองเมนูและปรับตามพฤติกรรมผู้บริโภคได้เร็วกว่าแบรนด์ขนาดใหญ่ การแข่งขันจึงไม่ได้ตัดสินด้วยขนาดของทุนเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ว่าแต่ละร้านเข้าใจลูกค้าของตัวเองและสร้างความแตกต่างได้มากเพียงใด
สงครามราคาอาจน่ากังวลกว่าเชนต่างชาติ
สิ่งที่คนในวงการมองว่าน่ากังวลกว่าการเข้ามาของเชนต่างประเทศ คือการแข่งขันด้านราคาภายในประเทศ เพราะแบรนด์ต่างประเทศจำนวนมากเข้ามาพร้อมตำแหน่งทางการตลาด และระดับราคาที่ค่อนข้างสูงอยู่แล้ว จึงไม่ได้ลงมาแข่งขันด้วยการลดราคาโดยตรง
แรงกดดันกลับเกิดในตลาดที่ร้านกาแฟแข่งขันกันด้วยราคาถูกลง โดยเฉพาะหากการลดราคาต้องแลกกับคุณภาพของกาแฟ สำหรับตลาดกาแฟพิเศษ ราคาและคุณภาพเป็นเรื่องที่แยกออกจากกันได้ยาก ผู้บริโภคสามารถยอมจ่ายกาแฟแก้วละหลักร้อยเมื่อรู้สึกว่าสิ่งที่ได้รับคุ้มค่า ไม่ว่าจะเป็นคุณภาพของเมล็ด รสชาติ ฝีมือของคนทำกาแฟ หรือประสบการณ์ภายในร้าน
หลักคิดเดียวกันเกิดขึ้นตลอดห่วงโซ่ กาแฟคุณภาพสูงสามารถมีราคาสูงได้เมื่อคุณภาพรองรับราคา เช่นเดียวกับร้านกาแฟที่สามารถตั้งราคาสูงขึ้นได้ เมื่อสร้างคุณค่าที่ผู้บริโภคยอมรับ การเติบโตของตลาดกาแฟพิเศษจึงต้องอยู่บนการแข่งขันที่ราคาและคุณภาพสมเหตุสมผล ไม่ใช่การทำให้กาแฟถูกลงโดยไม่สนใจสิ่งที่ต้องเสียไป
Cold Coffee เมื่อจุดแข็งของไทยตรงกับเทรนด์โลก
นอกจากการแข่งขันของร้าน รูปแบบการดื่มกาแฟก็กำลังเปลี่ยน Cold Coffee เป็นความเคลื่อนไหวที่คนในวงการจับตามอง โดยเฉพาะในยุโรปและสหรัฐอเมริกา ซึ่งกาแฟเย็นและเครื่องดื่มเย็นที่มีกาแฟเป็นส่วนประกอบได้รับความสนใจมากขึ้น
คุณณัฏฐ์รดา กล่าวว่า กาแฟร้อนยังคงอยู่ในชีวิตประจำวันของผู้บริโภคในช่วงเช้า แต่ช่วงบ่ายและเย็นเริ่มมีพื้นที่สำหรับ Cold Coffee และ Signature Drink มากขึ้น โดยเฉพาะเครื่องดื่มที่นำกาแฟไปผสมกับส่วนประกอบอื่นในลักษณะคล้ายม็อกเทล
กระแสดังกล่าวน่าสนใจเพราะสิ่งที่กำลังใหม่สำหรับบางประเทศไม่ใช่เรื่องใหม่ของตลาดไทย คนไทยคุ้นเคยกับกาแฟเย็นมานาน ร้านกาแฟมีทั้งกาแฟส้ม กาแฟมะนาว กาแฟมะพร้าว และเครื่องดื่มที่ประยุกต์กาแฟกับวัตถุดิบอื่นอีกหลากหลายรูปแบบ
ช้างน้อย กุญชร ณ อยุธยา กรรมการผู้จัดการ บริษัท คลาวด์ แอนด์ กราวนด์ จำกัด กล่าวว่า ความคุ้นเคยกับกาแฟเย็นสามารถเป็นจุดแข็งของไทย เมื่อมีผู้ประกอบการจากต่างประเทศสนใจเดินทางเข้ามาศึกษาเมนูและวิธีทำเครื่องดื่มกาแฟเย็น ขณะที่นักท่องเที่ยวที่เดินทางมา Cafe Hopping ก็สามารถสัมผัสความหลากหลายของเมนูเหล่านี้ได้โดยตรง
“เอสเย็น” เป็นอีกตัวอย่างของวัฒนธรรมกาแฟไทยที่ถูกนำมาสร้างอัตลักษณ์ให้ชัดขึ้น ผ่าน Thailand Es Yen Championship การแข่งขันค้นหานักชงเอสเย็นของประเทศไทย โดยมีความพยายามผลักดันชื่อ Es Yen หรือ SGN ให้ถูกจดจำในฐานะเมนูกาแฟที่เชื่อมโยงกับประเทศไทย
โอกาสของตลาดไทยจึงไม่ได้อยู่ที่การตามกระแสต่างประเทศทุกเรื่อง เพราะบางสิ่งที่คนไทยทำและดื่มกันมานานสามารถกลายเป็นจุดขายได้ เมื่อพฤติกรรมของผู้บริโภคในตลาดอื่นกำลังเคลื่อนเข้ามาในทิศทางเดียวกัน
Wellness เปลี่ยนเวลาและพื้นที่ของการดื่มกาแฟ
อีกแรงขับเคลื่อนที่กำลังเชื่อมเข้ากับตลาดกาแฟคือ Wellness และการออกกำลังกาย โดยเฉพาะ Running Club ที่มีร้านกาแฟเป็นจุดนัดพบหลังการวิ่ง
ภาพคนสวมชุดวิ่งเข้าร้านกาแฟในช่วงเช้าวันเสาร์และอาทิตย์พบเห็นได้มากขึ้นตามย่านใจกลางเมือง การวิ่งจบลงด้วยการนั่งดื่มกาแฟ รับประทานอาหาร และใช้เวลาร่วมกัน ร้านกาแฟจึงเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมทางสังคมที่เกิดขึ้นรอบการออกกำลังกาย
คุณณัฏฐ์ฐิติ ตั้งข้อสังเกตว่า รูปแบบการใช้จ่ายเพื่อการพักผ่อนของผู้บริโภคบางส่วนกำลังเปลี่ยน จากเดิมที่อาจเกิดขึ้นกับกิจกรรมกลางคืนและเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ มาเป็นกิจกรรมช่วงเช้า ร้านกาแฟ และคาเฟ่มากขึ้น คนที่เคยใช้เงินในคืนวันศุกร์อาจเปลี่ยนเป็นตื่นมาวิ่งเช้าวันเสาร์ ก่อนใช้จ่ายกับกาแฟและอาหารหลังออกกำลังกาย
ในมุมธุรกิจ นั่นหมายความว่าร้านกาแฟไม่ได้แข่งขันเฉพาะในตลาดเครื่องดื่ม แต่เข้าไปอยู่ในตลาดของการพักผ่อน การพบปะ และการใช้เวลาว่าง เงินที่ลูกค้าจ่ายจึงไม่ได้แลกกับกาแฟเพียงแก้วเดียว แต่รวมถึงอาหาร พื้นที่ บรรยากาศ และประสบการณ์ที่เกิดขึ้นรอบกาแฟด้วย
ความต้องการประสบการณ์ยังช่วยอธิบายว่า ทำไมร้านกาแฟพิเศษยังมีพื้นที่ในยุคที่ผู้บริโภคสามารถสั่งเครื่องดื่มให้ส่งถึงบ้านหรือสำนักงานได้ หากต้องการเพียงกาแฟหนึ่งแก้ว การสั่งซื้อก็สามารถตอบโจทย์ได้ แต่การเดินทางไปถึงร้านให้สิ่งที่มากกว่านั้น ทั้งการพบปะ การใช้พื้นที่ และการเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรมทางสังคม
ตลาดโตต่อ เมื่อคนไม่ได้ซื้อแค่กาแฟหนึ่งแก้ว
เมื่อมองความเปลี่ยนแปลงทั้งหมดร่วมกัน ตลาดกาแฟพิเศษไทยกำลังขยายตัวไปพร้อมกับวิถีชีวิตของผู้บริโภค Cafe Hopping ทำให้ร้านกาแฟกลายเป็นจุดหมาย Coffee Tourism เชื่อมกาแฟเข้ากับการเดินทาง Cold Coffee ทำให้วัฒนธรรมกาแฟเย็นที่ไทยคุ้นเคยมีโอกาสเชื่อมกับกระแสโลก ขณะที่ Wellness ทำให้ร้านกาแฟเข้าไปอยู่ในกิจกรรมทางสังคมรูปแบบใหม่
การเติบโตของตลาดยังดึงธุรกิจอื่นเข้ามาอยู่รอบกาแฟมากขึ้น ตั้งแต่โรงคั่ว บรรจุภัณฑ์ งานออกแบบ ไปจนถึงการท่องเที่ยว เมื่อผู้บริโภคให้ความสำคัญกับประสบการณ์ ธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับกาแฟจึงไม่ได้แข่งขันเฉพาะเรื่องรสชาติ แต่ต้องคิดถึงทุกองค์ประกอบที่ผู้บริโภคสัมผัส
สำหรับผู้ประกอบการ โจทย์สำคัญจึงไม่ใช่เพียงว่าจะขายกาแฟได้กี่แก้วหรือจะตั้งราคาเท่าไร แต่คือร้านกำลังสร้างคุณค่าอะไรนอกเหนือจากกาแฟหนึ่งแก้ว ในตลาดที่ผู้บริโภคมีทางเลือกจำนวนมาก ร้านที่รู้จักกลุ่มลูกค้า รักษาคุณภาพ และสร้างเหตุผลให้คนตั้งใจเดินทางมาหา ย่อมมีพื้นที่ของตัวเองโดยไม่จำเป็นต้องลงไปแข่งขันด้วยราคาเพียงอย่างเดียว
ขณะเดียวกัน การที่นักท่องเที่ยวต่างชาติเริ่มวางร้านกาแฟไว้ในแผนการเดินทาง และเดินทางหลายร้านภายในวันเดียว ทำให้ตลาดกาแฟเชื่อมเข้ากับเศรษฐกิจการท่องเที่ยวมากขึ้น จากเดิมที่รายได้เกิดขึ้นหน้าร้านเป็นหลัก วันนี้ร้านกาแฟสามารถเป็นเหตุผลหนึ่งที่ทำให้คนเดินทางเข้าสู่ย่าน เมือง หรือพื้นที่ท่องเที่ยว และเมื่อเส้นทางขยายต่อไปถึงโรงคั่วและแหล่งปลูก มูลค่าที่เกิดจากกาแฟก็มีโอกาสกระจายไปยังผู้ประกอบการและคนในพื้นที่มากขึ้น
นี่เป็นเหตุผลที่การเติบโตของตลาดกาแฟพิเศษไทยไม่ควรถูกมองผ่านจำนวนร้านหรือจำนวนแก้วเพียงอย่างเดียว สิ่งที่กำลังเกิดขึ้นคือการขยายขอบเขตของตลาด จากเครื่องดื่มในชีวิตประจำวันไปสู่สินค้าและบริการที่เชื่อมกับประสบการณ์ การพักผ่อน การออกกำลังกาย และการท่องเที่ยว ยิ่งผู้บริโภคให้ความสำคัญกับคุณภาพและประสบการณ์มากขึ้น พื้นที่สำหรับผู้ประกอบการที่สามารถสร้างความแตกต่างก็ยิ่งเปิดกว้างขึ้น
อย่างไรก็ตาม ตลาดที่เติบโตย่อมมาพร้อมการแข่งขันที่สูงขึ้น การเข้ามาของเชนต่างชาติอาจไม่ได้เป็นความเสี่ยงสำคัญที่สุด หากกลับช่วยเพิ่มความคึกคักและดึงผู้บริโภคเข้าสู่ตลาด สิ่งที่ผู้ประกอบการไทยต้องจับตามากกว่าคือการแข่งขันด้วยราคาที่อาจทำให้คุณภาพถูกลดความสำคัญลง เพราะจุดแข็งที่ทำให้ตลาดกาแฟพิเศษเติบโตมาตลอดคือการทำให้ผู้บริโภคเห็นความแตกต่างและยอมจ่ายให้กับคุณภาพ
ทิศทางของตลาดหลังจากนี้จึงไม่ได้อยู่ที่ว่าใครสามารถขายกาแฟได้ถูกที่สุด แต่คือใครเข้าใจว่าคนดื่มกำลังมองหาอะไร ร้านกาแฟบางแห่งอาจเป็นกาแฟแก้วประจำก่อนเริ่มงาน บางแห่งเป็นจุดนัดพบหลังการวิ่ง บางแห่งกลายเป็นหมุดหมายของ Cafe Hopping ขณะที่บางพื้นที่สามารถพาคนเดินทางต่อไปถึงแหล่งปลูกและพัฒนาเป็น Coffee Tourism ได้
จากกาแฟที่เคยมีหน้าที่หลักเพื่อทำให้ตื่น วันนี้ผู้บริโภคกำลังซื้อทั้งรสชาติ คุณภาพ ที่มา พื้นที่ และประสบการณ์พร้อมกันในกาแฟหนึ่งแก้ว การเปลี่ยนแปลงนี้ทำให้โอกาสของตลาดกาแฟพิเศษไทยไม่ได้อยู่เพียงที่การทำให้คนไทยดื่มกาแฟมากขึ้น แต่อยู่ที่การสร้างมูลค่าจากทุกสิ่งที่เกิดขึ้นรอบการดื่มกาแฟ
และนั่นอาจเป็นภาพสำคัญที่สุดของตลาดกาแฟไทยในเวลานี้ เพราะเมื่อกาแฟกลายเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิต การท่องเที่ยว และกิจกรรมทางสังคม การเติบโตของตลาดจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับจำนวนแก้วเพียงอย่างเดียวอีกต่อไป แต่อยู่ที่ว่าคนในอุตสาหกรรมจะเปลี่ยนความสนใจของผู้บริโภคให้กลายเป็นคุณค่าที่กระจายไปถึงร้านกาแฟ คนทำกาแฟ และธุรกิจที่อยู่รอบอุตสาหกรรมได้มากเพียงใด
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
Thailand Coffee Fest 2026 ดันกาแฟพิเศษไทยสู่ Global Coffee Destination
‘อัจฉรา บุรารักษ์’ เปิดสูตร iberry Group โตอย่างไร ให้ธุรกิจอาหารยั่งยืน
