เด็กแต่ละคนมีพื้นฐานการเรียนรู้ต่างกัน ขณะที่ครูต้องดูแลนักเรียนทั้งห้องให้เดินไปตามแผนการสอน และโรงเรียนมีงบประมาณจำกัด การนำ AI เข้ามาช่วยจึงต้องตอบให้ได้ว่า จะทำให้เด็กฝึกในสิ่งที่จำเป็นและก้าวหน้าขึ้นได้อย่างไร โดยครูยังติดตามและดูแลการเรียนรู้ได้จริง นี่คือโจทย์ที่ “เฟิร์ม-พริษฐ์ เที่ยงธรรม” กำลังพัฒนา Edsy ให้ตอบได้ หลังเริ่มต้นธุรกิจจากความตั้งใจเพิ่มโอกาสใช้ภาษาอังกฤษให้เด็กไทย ก่อนมองเห็นแนวทางนำเทคโนโลยีและประสบการณ์ที่สะสมไปใช้กับวิชาอื่น
พริษฐ์ เที่ยงธรรม Chief Executive Officer และผู้ร่วมก่อตั้ง Edsy บอกกับ The Story Thailand ว่า กว่าจะมาถึงทิศทางนี้ บริษัทผ่านการทบทวนสมมติฐานหลายครั้ง ตั้งแต่ความเชื่อว่าทีมที่มีความสามารถจะสร้างธุรกิจให้แข่งขันได้ การออกแบบบทเรียนที่คิดว่าเหมาะกับเด็ก ไปจนถึงการประเมินขนาดตลาดโรงเรียน แต่ละช่วงทำให้เขาเรียนรู้ว่า ผลลัพธ์ทางการศึกษาต้องเดินไปพร้อมกับรูปแบบธุรกิจที่ดำเนินต่อได้ และคำตอบต้องมาจากความเข้าใจผู้เรียนกับการทำงานในห้องเรียนจริง
วางฐาน AI ให้ใช้ได้กับหลายวิชา
ทิศทางที่ Edsy กำลังพัฒนา คือการขยายจากภาษาอังกฤษ ไปสู่การทบทวนบทเรียน และเตรียมสอบในวิชาอื่น ทั้งคณิตศาสตร์ วิทยาศาสตร์ ฟิสิกส์ รวมถึง O-NET และ A-Level พริษฐ์มองว่า ประสบการณ์ด้านภาษาทำให้ทีมได้พัฒนาความสามารถสำคัญ คือการนำเนื้อหาตามแผนการสอน มาออกแบบเป็นกิจกรรมฝึก และจัดลำดับให้เหมาะกับผู้เรียน ความสามารถนี้เป็นฐานสำหรับต่อยอดไปสู่การเรียนรู้ที่กว้างขึ้น โดยอาศัยทั้งเทคโนโลยีและความสัมพันธ์กับโรงเรียนที่สร้างมา
การปรับการเรียนรู้ของ Edsy มี 2 ระดับ คือปรับตามความต้องการของโรงเรียน และปรับตามพื้นฐานของเด็กแต่ละคน ในระดับโรงเรียน ครูส่งหนังสือเรียน แผนการสอน หรือโครงร่างรายวิชาให้ทีมเตรียมกิจกรรมที่เชื่อมโยงกัน ส่วนระดับผู้เรียน ทีมกำลังพัฒนา Personalization เพื่อให้เด็กฝึกทักษะที่ยังต้องพัฒนา โดยรักษาความเชื่อมโยงกับเป้าหมายของชั้นเรียน
พริษฐ์อธิบายว่า หากนักเรียน 20–30 คนแยกไปเรียนคนละเรื่องทั้งหมด ครูอาจจัดการและประเมินผลได้ยาก จึงต้องหาสมดุลให้เด็กก้าวหน้าตามพื้นฐานของตัวเอง พร้อมกับที่ครูเห็นว่าแต่ละคนอยู่ตรงไหนและต้องการความช่วยเหลืออย่างไร
จากช่องว่างภาษา สู่ความสนใจเรื่องการศึกษา
ความสนใจด้านการศึกษาของพริษฐ์ เริ่มจากประสบการณ์ใกล้ตัว เขาเติบโตในครอบครัวใหญ่ ที่ญาติรุ่นเดียวกันส่วนใหญ่เรียนโรงเรียนนานาชาติ ขณะที่ตัวเองเรียนสาธิตประสานมิตร และสาธิตปทุมวัน ก่อนย้ายไปสิงคโปร์ช่วงมัธยม และกลับมาเรียนหลักสูตรเศรษฐศาสตรบัณฑิต ภาคภาษาอังกฤษ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ แม้มีโอกาสเรียนต่างประเทศ เขายังรู้สึกถึงความแตกต่างด้านความมั่นใจในการใช้ภาษา ซึ่งส่งผลต่อการเข้าหาผู้คนและโอกาสใหม่ ความคล่องตัวในการสื่อสาร จึงเชื่อมโยงกับทางเลือกในชีวิตมากกว่าที่เคยมองเห็นในวัยเด็ก
ประเด็นนี้ชัดขึ้นระหว่างฝึกงานกับ Golden Gate Ventures ที่สิงคโปร์ เมื่อได้พูดคุยถึงเหตุผลที่ผู้ประกอบการไทยจำนวนหนึ่ง ไม่ได้มองตลาดต่างประเทศตั้งแต่เริ่มต้น พริษฐ์เห็นว่า ความคุ้นเคยกับตลาดในประเทศเป็นส่วนหนึ่ง แต่อีกส่วน คือภาษาและความมั่นใจในการเชื่อมต่อกับคนต่างวัฒนธรรม เมื่อมองย้อนถึงการเรียน เขายังเห็นความสำคัญของพื้นที่ให้เด็กฝึกคิด ตั้งคำถาม และริเริ่มด้วยตัวเอง ประสบการณ์ในหลายประเทศจึงทำให้สนใจว่าการศึกษามีส่วนหล่อหลอมทั้งทักษะ มุมมอง และความเชื่อในความสามารถของตัวเองอย่างไร
หลังเรียนจบ เขาทำงานกับ Roland Berger กว่า 2 ปี มีโอกาสร่วมโครงการด้านการพัฒนาเศรษฐกิจและระบบนิเวศสตาร์ตอัป ก่อนย้ายไปทีมกลยุทธ์ใน CEO Office ของกลุ่มเซ็นทรัลกว่า 1 ปี และเรียน MBA ที่มหาวิทยาลัยเยล (Yale University ) ประเทศสหรัฐอเมริกา ระหว่างปีพ.ศ. 2561-2563 การทำงานภายในองค์กร ช่วยให้เขาให้ความสำคัญกับการนำแผนไปปฏิบัติมากขึ้น ส่วนช่วงท้ายของการเรียนที่ต้องกลับมาเรียนออนไลน์จากประเทศไทยเพราะโควิด-19 ทำให้ได้สัมผัสเทคโนโลยีการศึกษาด้วยตัวเอง ก่อนเริ่มต้น Edsy ช่วงปลายปี 2563 ต่อเนื่องต้นปี 2564 ภายใต้แนวคิด Education Made Easy
ปรับโมเดลธุรกิจ จากผู้ปกครองสู่โรงเรียน
Edsy เริ่มจากการเชื่อมเด็กไทยกับครูต่างชาติ ผ่านการเรียนออนไลน์ โดยมองเห็นตัวอย่างจาก VIPKid ในจีน พริษฐ์และผู้ร่วมก่อตั้ง นำประสบการณ์ด้านที่ปรึกษากลยุทธ์และวาณิชธนกิจมาใช้วางรากฐานธุรกิจ ด้วยความเชื่อว่า หากทำงานหนักและพัฒนาบริการได้ดีพอ ก็น่าจะแข่งขันในตลาดได้ แต่เมื่อเริ่มจริงกลับพบว่า ความสามารถของทีม ยังไม่ทำให้ผู้ปกครองเห็นความแตกต่างชัดเจนจากบริการที่รู้จักอยู่แล้ว ขณะที่ตลาดผู้ปกครองพร้อมซื้อคอร์สออนไลน์ ก็ไม่ได้กว้างอย่างที่คาด
หลังดำเนินงานราว 4–5 เดือน การเติบโตไม่เป็นไปตามหวัง ทีมจึงกลับมาสังเกตผู้เรียน และพบว่าเด็กไม่ได้อยากพูดเพียงเพราะมีครูต่างชาติอยู่ตรงหน้า แต่เมื่อคุยเรื่องโปเกมอน ศิลปิน หรือภาพยนตร์ที่ชอบ เด็กกลับพยายามสื่อสารมากขึ้น ขณะเดียวกัน การพูดคุยกับผู้ปกครองที่ส่งลูกเรียนบน Outschool ทำให้เห็นความต้องการสภาพแวดล้อมภาษาอังกฤษผ่านเรื่องที่เด็กสนใจ Edsy จึงปรับเป็นคลาสกลุ่มเล็กให้เลือกหัวข้อได้ ตั้งแต่โลกจินตนาการไปจนถึงวิทยาศาสตร์ เริ่มเดินหน้าจริงจังช่วงปลายปี 2564 ต่อเนื่องถึงปี 2565
แนวทางนี้ช่วยให้เข้าถึงผู้ปกครองกลุ่มใหม่ แต่มีข้อจำกัดด้านการจัดผู้เรียนให้เต็มคลาส และเมื่อเด็กกลับไปโรงเรียนหลังโควิดคลี่คลาย ความต้องการเรียนออนไลน์ลดลงต่อเนื่อง บริษัทจึงนำบริการเข้าสู่โรงเรียนในปี 2566 แต่พบข้อจำกัดอีกด้าน ค่าเรียนสดประมาณ 1,000 กว่าบาทต่อคนต่อเทอม หรือราว 2,000–3,000 บาทต่อปี สูงเกินกว่าที่หลายโรงเรียนจะใช้ต่อเนื่องหรือขยายถึงนักเรียนจำนวนมากได้ การหาทางลดต้นทุนจึงต้องทำควบคู่กับการรักษาประโยชน์ที่เด็กจะได้รับ และนำไปสู่การสำรวจบทบาทของ AI ในห้องเรียน
พัฒนา AI จากโจทย์ห้องเรียนจริง
ช่วงนั้นทีมเทคโนโลยีติดตาม Generative AI อยู่แล้ว โดยมีผู้ร่วมก่อตั้งด้านเทคโนโลยีที่มีประสบการณ์ทำงานกับ Microsoft และศึกษาปริญญาเอกด้าน AI กับการศึกษาที่ Carnegie Mellon University เป็นกำลังสำคัญ ทีมเข้าไปสังเกตห้องเรียนและพัฒนาแนวคิดร่วมกับโรงเรียน สิ่งที่เห็นคือ ในห้องที่มีนักเรียน 30–50 คน ครูมีเวลาจำกัดในการให้เด็กแต่ละคนฝึกพูด แม้รู้คำศัพท์และไวยากรณ์ แต่โอกาสนำมาใช้จริงยังน้อย ส่วนการจับคู่ฝึกกับเพื่อนก็อาจขาดคนให้คำแนะนำได้ทั่วถึง
Edsy จึงออกแบบให้เด็กฝึกต่อจากสิ่งที่ครูเพิ่งสอน เช่น เรียนเนื้อหา 30 นาที แล้วใช้เวลาอีก 30 นาทีฝึกออกเสียง ตอบคำถาม หรือสนทนากับ AI โดยครูดูแลภาพรวม โรงเรียนที่ต้องการให้จำคำศัพท์สัปดาห์ละ 30 คำอาจเน้นคำศัพท์ก่อน ส่วนผู้เรียนที่มีพื้นฐานดีแล้วให้น้ำหนักกับบทสนทนา การฟัง หรือการเขียนมากขึ้น ปลายปี 2023 บริษัททดลองผลิตภัณฑ์รุ่นแรกกับโรงเรียนประมาณ 30 แห่ง ก่อนมีโรงเรียนเอกชนและโรงเรียนในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ประมาณ 10 แห่งเปลี่ยนเป็นลูกค้าในปีการศึกษา 2024
แม้กิจกรรมตรงกับหลักสูตร ทีมยังพบว่าต้องทำให้เด็กอยากเรียนด้วย การให้เป็นการบ้านหรือคะแนนไม่ได้รับประกันว่าจะเกิดการฝึกอย่างเต็มที่ Edsy จึงเพิ่มความสนุกและใช้แนวทาง Small Win ให้เด็กสัมผัสความสำเร็จทีละขั้น เช่น ก่อนตอบคำถามปลายเปิดเรื่องอาชีพในฝัน อาจเริ่มจากคำศัพท์จำเป็น 5 คำ ให้เข้าใจความหมายและฝึกออกเสียงก่อน พริษฐ์อธิบายว่า “ในการออกแบบผลิตภัณฑ์ เราจะออกแบบให้เขามีโอกาสได้เกิด Small Win เล็ก ๆ น้อย ๆ ตั้งแต่แรก เร็วที่สุด แล้วก็ขยับเป็นอะไรที่ยากขึ้นเรื่อย ๆ” เพื่อสร้างความเชื่อมั่นว่าตัวเองทำได้ หรือ Self-Efficacy ผ่านการลงมือทำจริง
ผู้ใช้งานของ Edsy ครอบคลุมตั้งแต่ ป.4 ถึงมหาวิทยาลัย โดยกลุ่มที่พริษฐ์พบว่าใช้มากและสนุกกับกิจกรรมอยู่ช่วง ป.5–6 และ ม.1–2 เขาย้ำว่า “เราเข้าไปช่วยครูตลอด เราไม่เชื่อว่า AI ควรจะแทนครู” และมองว่าเครื่องมือเพื่อการเรียนรู้ต้องทำให้เด็กได้ฝึกทักษะและคิดด้วยตัวเอง การใช้แชตบอตทำการบ้านแทนอาจทำให้ผลงานดูดีขึ้นโดยไม่ได้สะท้อนความเข้าใจ ขณะที่การพัฒนาการศึกษาต้องเพิ่มพื้นที่ให้เด็กคิดวิเคราะห์ พร้อมใช้เทคโนโลยีลดภาระงาน เพื่อให้ครูมีเวลาดูแลผู้เรียนมากขึ้น
สร้างรายได้ต่อเนื่อง เพื่อขยายโอกาสเรียนรู้
พริษฐ์ระบุว่า ฐานลูกค้าที่โรงเรียนซื้อบริการโดยตรงเพิ่มจากประมาณ 10 แห่งในปี 2567 เป็นกว่า 30 แห่งในปี 2568 และประมาณ 50 แห่งในปี 2569 อีกส่วนคือโครงการภาครัฐ โดยเขาเล่าว่า ในปี 2568 Edsy ทำโครงการ AI ฝึกภาษาอังกฤษกับโรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานครประมาณ 130 แห่ง หลังนำร่องในโรงเรียน 6 แห่งก่อนหน้า แต่เมื่อมีการขยายโครงการในปี 2569 บริษัทไม่ได้เป็นผู้ดำเนินโครงการฝึกภาษาต่อ แม้ได้รับงานจัดสอบอีกโครงการหนึ่ง แต่รายได้มีขนาดเล็กกว่ามาก
บทเรียนนี้ทำให้พริษฐ์กลับมาเน้นฐานลูกค้าโรงเรียนโดยตรง เพราะมองว่ามีโอกาสสร้างรายได้ต่อเนื่องที่วางแผนได้มากกว่า ส่วนโครงการรัฐเป็นรายได้เพิ่มเติม แม้ช่วยเข้าถึงนักเรียนจำนวนมาก แต่ต้องผ่านกระบวนการในแต่ละปีและมีปัจจัยที่บริษัทควบคุมไม่ได้ ขณะเดียวกัน เขาต้องแก้สมมติฐานเรื่องขนาดตลาดด้วย เดิมคิดว่าบริการภาษาอังกฤษน่าจะขายได้ครอบคลุมทั้งโรงเรียน แต่ลูกค้าที่ซื้อได้จริงกลับกระจุกในห้องเรียนพิเศษที่มีงบรองรับ ความต้องการของผู้เรียนจึงไม่ได้หมายความว่าโรงเรียนจะมีงบประมาณเพียงพอเสมอไป
เขายกตัวอย่างว่า โรงเรียนที่มีนักเรียน 1,000 คน อาจมีนักเรียนห้องเรียนพิเศษเพียง 200 คน จำนวนเด็กที่ต้องการความช่วยเหลือจึงต่างจากจำนวนผู้ใช้ที่โรงเรียนมีงบซื้อบริการให้ ขณะที่ค่าบริการอยู่ประมาณ 1,000 บาทต่อคนต่อปี การขยายไปวิชาอื่น จึงมีความหมายทั้งในแง่เพิ่มประโยชน์ต่อผู้เรียน และสร้างโอกาสเติบโตของธุรกิจ โดยอาศัยเครือข่ายโรงเรียนที่เคยนำร่อง อบรมครู หรือทำกิจกรรมร่วมกันหลายร้อยแห่ง และอาจต่อยอดถึงผู้ปกครองในอนาคต หากการใช้งานผ่านโรงเรียนสร้างการรับรู้ได้มากพอโดยไม่ต้องพึ่งงบโฆษณาสูงอย่างต่อเนื่อง
ต่อยอดงานวิจัยและพันธมิตรการศึกษา
พริษฐ์ กล่าวว่า Edsy มีผู้ก่อตั้ง 3 คน และในช่วงที่ให้สัมภาษณ์มีทีมงานประมาณ 20 คน แบ่งเป็นทีมเทคโนโลยีประมาณ 7–8 คน และทีมด้านการศึกษาประมาณ 2 คน โดยเขาให้ความสำคัญกับงานวิชาการเพื่อสนับสนุนการพัฒนาผลิตภัณฑ์ พร้อมเล่าถึงประสบการณ์ร่วมงานวิจัยกับคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และหน่วยงานการศึกษาในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการ รวมถึงความสนใจที่จะมีส่วนร่วมในงานวิจัยของธนาคารโลก (World Bank) และขยายความร่วมมือไปยัง UNESCO ในระยะต่อไป
ด้านเงินทุน บริษัทระดมทุนมาแล้วประมาณ 2 รอบ คือ Pre-seed และ Seed พริษฐ์ระบุว่ามีกระแสเงินสดเป็นบวกและกำไรเล็กน้อย โดยนำรายได้กลับมาลงทุนเพิ่ม จึงเลือกมองหานักลงทุนเชิงกลยุทธ์ที่ช่วยเปิดช่องทางและเสริมความสามารถให้ธุรกิจ เขาเล่าถึงโอกาสที่กำลังร่วมมือกับบริษัทการศึกษาอันดับต้น ๆ ของญี่ปุ่น รวมถึงการหารือกับหนึ่งในสำนักพิมพ์ Big Five ของโลก โดยมองรูปแบบเชื่อมหนังสือเรียนกับกิจกรรมฝึกในแอป เพื่อให้ผู้เรียนนำเนื้อหาจากหนังสือมาฝึกใช้ได้ต่อเนื่อง
เติบโตด้วยเหตุผล ยึดเป้าหมายการศึกษา
พริษฐ์ยอมรับว่าการทำ EdTech ยากกว่าที่คิด ทั้งข้อจำกัดด้านงบประมาณและการหาเงินทุน แต่การเห็นเด็กใช้งานจริงทำให้เขาและทีมรู้สึกถึงความหมายของงานมากขึ้น แม้แต่วิศวกรที่ทำงานกับเทคโนโลยีเป็นหลัก เมื่อเห็นเด็กสนุกและกล้าใช้ภาษา ก็เห็นผลของสิ่งที่ตัวเองพัฒนา ขณะเดียวกัน บทเรียนธุรกิจทำให้เขายึดหลัก Clear Thinking ต้องตรวจสอบว่าการตัดสินใจเกิดจากเหตุผล ความกลัว อคติ หรือความมั่นใจที่มากเกินไป รวมถึงเวลาถกเถียงในทีมว่ากำลังปกป้องความคิดด้วยเหตุผลหรืออัตตา
เมื่อทีมตั้งเป้าเพิ่มลูกค้าอีก 100 โรงเรียน เขาจึงต้องถามต่อว่าจะเข้าถึงอย่างไร โอกาสมาจากไหน และต้องทำอะไรให้เกิดผล ความมั่นใจต้องมีวิธีดำเนินงานรองรับ เช่นเดียวกับการขยายผลทางการศึกษาที่เขายังเห็นความจำเป็นของการทำงานทั้งกับโรงเรียนและภาครัฐ แม้ต้องสร้างฐานรายได้ให้มั่นคง แต่ความร่วมมือเชิงนโยบายยังสำคัญต่อการเข้าถึงเด็กจำนวนมาก หากประเมินระยะทางสู่เป้าหมาย เขามองว่า Edsy อยู่เพียงประมาณ 2.5–3 จาก 10 และการขยายไปวิชาอื่นเป็นก้าวสำคัญที่ต้องพัฒนาต่อ
จากภาษาอังกฤษที่ทำให้เห็นช่องว่างของโอกาส พริษฐ์กำลังนำบทเรียนจากการสร้าง Edsy ไปสู่โจทย์ที่กว้างขึ้น คือให้เด็กได้รับการฝึกที่เหมาะกับตัวเอง ครูมีเครื่องมือสนับสนุน และโรงเรียนนำไปใช้ได้จริง เป้าหมายเพิ่มทางเลือกให้เด็กไทยยังเป็นแรงผลักดันเดิม ส่วนก้าวต่อไปคือการพิสูจน์ว่าความสามารถที่พัฒนาจากการเรียนภาษาจะต่อยอดไปช่วยผู้เรียนในวิชาอื่นได้อย่างไร พร้อมสร้างฐานธุรกิจให้ทำงานนี้ต่อไปได้อย่างต่อเนื่อง
บทสัมภาษณ์อื่น ๆ ที่น่าสนใจ
ถอดวิธีคิด ณัชชาวีณ์ โกศลพิศิษฐ์ จากเจ้าของวลี ‘ดูปากณัชชานะคะ’ สู่ทักษะการปรับตัวในโลกที่หมุนไว
ปรัชญาความเสี่ยงและผู้นำไร้อัตตาแบบ ‘กวีวุฒิ เต็มภูวภัทร’
‘ณรัณภัสสร์ ฐิติพัทธกุล’ ผู้นำ Disrupt Health Impact Fund ผลักดันสตาร์ตอัป HealthTech
