ในยุคที่อัลกอริทึมมีบทบาทสำคัญในการจัดระเบียบการสื่อสาร เส้นแบ่งระหว่างข้อมูลคุณภาพและสิ่งที่เรียกว่า “ขยะดิจิทัล” เริ่มมีความไม่ชัดเจน
สำหรับทิศทางสื่อในปี 2569 ปัจจัยชี้วัดความสำเร็จไม่ได้ขึ้นอยู่กับปริมาณการผลิตเนื้อหา แต่ขึ้นอยู่กับความสามารถในการเข้าถึงพื้นที่ในระบบกรองข้อมูลรูปแบบใหม่อย่าง GEO (Generative Engine Optimization) และการนำเสนอคุณค่าความเป็นมนุษย์ท่ามกลางกระแสเนื้อหาที่สร้างโดย AI (AI Slop) ซึ่งมีปริมาณมหาศาล
เวทีเสวนา “Future Media Playbook 2026: เมื่อมนุษย์กับ AI สร้างเกมใหม่ของการสื่อสาร” ได้นำเสนอกลยุทธ์สำหรับนักสื่อสารในการปรับตัวผ่านโมเดลการทำงานแบบผสมผสาน (Hybrid) โดยเน้นย้ำความสำคัญของการรักษา “ไอเดีย” และ “ตัวตน” ให้เป็นมูลค่าเพิ่มที่เทคโนโลยีไม่สามารถเลียนแบบได้
การเปลี่ยนผ่านสู่ยุค GEO: เมื่อ AI ทำหน้าที่คัดกรองข้อมูลแทนการค้นหา
รูปแบบการกระจายข้อมูล (Distribution) ในระยะใกล้กำลังจะเปลี่ยนผ่านจากระบบนิเวศเดิมที่ผู้บริโภคค้นหาข้อมูลผ่าน Search Engine หรือโซเชียลมีเดีย ไปสู่ระบบที่ปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการคัดกรองและส่งมอบคำตอบโดยตรง
ณรงค์ยศ มหิทธิวาณิชชา ผู้ร่วมก่อตั้งและหุ้นส่วนผู้จัดการ TWF Agency และกรรมการสมาคมโฆษณาแห่งประเทศไทย ระบุว่า นักสื่อสารจำเป็นต้องศึกษาและปรับตัวสู่ GEO หรือ Generative Engine Optimization ซึ่งเป็นการต่อยอดจาก SEO เดิม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดระเบียบเนื้อหาให้ AI สามารถเลือกนำข้อมูลไปสื่อสารต่อกับผู้ใช้งานได้อย่างถูกต้อง
อย่างไรก็ตาม การเข้าถึงข้อมูลที่สะดวกขึ้นนำมาซึ่งประเด็นขัดแย้งเชิงพาณิชย์ เมื่อสำนักข่าวและผู้ผลิตเนื้อหาในต่างประเทศเริ่มดำเนินการทางกฎหมายและปิดกั้นไม่ให้ AI ดึงข้อมูลไปใช้งานโดยปราศจากค่าตอบแทน เพื่อเป็นการปกป้องผลประโยชน์ของเนื้อหาที่มนุษย์เป็นผู้สร้างสรรค์
AI Slop และแนวคิด Premium for Humans
การผลิตเนื้อหาที่ทำได้ง่ายและรวดเร็วส่งผลให้เกิดปรากฏการณ์ “AI Slop” หรือเนื้อหาคุณภาพต่ำที่สร้างขึ้นด้วย AI เพื่อเน้นปริมาณบนพื้นที่โซเชียลมีเดีย เช่น วิดีโอที่มีสัดส่วนไม่สมจริงหรือขาดเนื้อหาที่มีความหมาย
จากสถานการณ์ดังกล่าว สุรศักดิ์ เหลืองอุษากุล ผู้ร่วมก่อตั้ง BrandBaker และอุปนายกฝ่ายการตลาดดิจิทัลและเทคโนโลยี สมาคมการตลาดแห่งประเทศไทย ได้กล่าวถึงแนวคิด “Premium for Humans” โดยอ้างอิงข้อมูลจาก Dentsu ในปี 2025 ซึ่งพบว่าผู้บริหารระดับสูงเริ่มกลับมาให้ความสำคัญกับศักยภาพของมนุษย์ในด้านการสร้างอารมณ์และความรู้สึกร่วม ซึ่งเป็นสิ่งที่ AI ยังไม่สามารถทำได้ ข้อมูลดังกล่าวยังระบุว่า ผู้บริโภคกว่า 81% ยินดีจ่ายเงินในราคาสูงกว่าสำหรับผลงานที่สร้างสรรค์โดยมนุษย์ เนื่องจากมองว่าเป็นงานที่มีคุณค่าทางจิตใจและมีความประณีตแตกต่างจากระบบอัตโนมัติ
โมเดลการทำงานแบบ Hybrid: การอยู่รอดของนักสื่อสาร
สำหรับแนวทางการทำงานในปี 2026 ไม่ใช่การปฏิเสธเทคโนโลยี แต่เป็นการทำงานในรูปแบบผสมผสาน หรือ Hybrid เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุนในส่วนที่มีความซับซ้อน
คุณณรงค์ยศ อธิบายถึงการนำ AI มาใช้ในกระบวนการผลิต เช่น การทำ Casting AI เพื่อสร้างตัวละครที่มีลักษณะเฉพาะ หรือการใช้ AI สร้างภาพประกอบในสถานที่ที่ถ่ายทำจริงได้ยาก โดยยังคงใช้การถ่ายทำจริงในส่วนที่ต้องการความน่าเชื่อถือ ซึ่งสอดคล้องกับหลักการ “Content is King, AI is Tool” ทั้งนี้ ผู้บริโภคจะตัดสินผลงานจากความน่าสนใจและการตอบโจทย์ความต้องการเป็นหลัก หากเนื้อหานั้นสามารถเข้าถึงกลุ่มเป้าหมายได้ แม้จะเป็นผลงานจาก AI ทั้งหมดก็สามารถประสบความสำเร็จได้เช่นกัน
จริยธรรมลิขสิทธิ์และความจริงในยุคดิจิทัล
ประเด็นความน่าเชื่อถือของข่าวสารเป็นเรื่องที่ต้องเฝ้าระวัง โดยเฉพาะในกลุ่มคนรุ่นใหม่ที่นิยมรับข้อมูลผ่านแพลตฟอร์มวิดีโอสั้นอย่าง TikTok ซึ่งอาจขาดการตรวจสอบแหล่งที่มา
คุณสุรศักดิ์ ให้ความเห็นว่า ผู้บริโภคยุคใหม่ให้ความสำคัญกับ “ความจริง” (Truth) มากกว่าตัวบุคคลผู้เขียน อย่างไรก็ตาม ในทางกฎหมายยังคงมีข้อจำกัด เนื่องจากผลงานที่สร้างโดย AI เพียงอย่างเดียวไม่สามารถจดลิขสิทธิ์ได้ เว้นแต่จะมีการพิสูจน์ได้ว่ามีการปรับแต่งโดยมนุษย์ (Human Modification) ในสัดส่วนที่เหมาะสม ซึ่งสถานะทางกฎหมายในแต่ละประเทศยังคงมีความแตกต่างและยังไม่มีข้อสรุปในระดับสากล
ไอเดียและตัวตนคือกุญแจสำคัญ
เมื่อเทคโนโลยีช่วยลดข้อจำกัดด้านทักษะเฉพาะทาง ความได้เปรียบในการแข่งขันจึงกลับมาอยู่ที่ “ไอเดีย” และ “ตัวตน” ของผู้สื่อสาร
ทั้ง คุณณรงค์ยศ และ คุณสุรศักดิ์ กล่าวทิ้งท้ายถึงแนวคิด Human-Driven Communication ว่า AI จะทำหน้าที่เป็นเครื่องมือเสริมศักยภาพ (Power Tool) ที่ช่วยให้ผู้ที่มีความคิดสร้างสรรค์แต่ขาดทักษะทางเทคนิคสามารถผลิตผลงานคุณภาพสูงได้ แต่หัวใจสำคัญของการสื่อสารยังคงอยู่ที่มนุษย์ในฐานะต้นกำเนิดความคิดและการสร้างอัตลักษณ์ที่เป็นเอกลักษณ์ ซึ่งจะเป็นปัจจัยสำคัญในการสร้างความแตกต่างในยุคที่อัลกอริทึมสามารถทำซ้ำข้อมูลและทักษะต่าง ๆ ได้
การสื่อสารในยุคถัดไปจึงเป็นการพิสูจน์ความสามารถของมนุษย์ในการใช้เครื่องมือเพื่อสื่อสาร “ความเป็นตัวตน” ออกมาให้ชัดเจน ท่ามกลางกระแสข้อมูลจำนวนมากในโลกดิจิทัล
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
ดร.สุวิทย์ เตือน AI ‘วิศวกรรมความจริง’ หนุนวงจรอุบาทว์กัดกินไทย แนะสร้าง Tech Moral Society
ซินเน็ค ปักธงปี 69 รายได้ทะลุ 5 หมื่นล้าน พลิกโฉมสู่ Technology Ecosystem Enabler
TikTok เปิดตัว ‘Election Center’ รับเลือกตั้ง 69 งัด AI-พันธมิตรสกัดข่าวลวง
