ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างธุรกิจ ที่ถูกขับเคลื่อนด้วยเทคโนโลยีอย่างรวดเร็ว ประเด็นเรื่องทักษะแรงงานได้กลายเป็นความท้าทายสำคัญที่ภาคธุรกิจต้องเร่งปรับตัวเพื่อให้สอดรับกับทิศทางในปี 2026
ในงานแถลงข่าว Future Trends Ahead 2026 ภายในการเสวนาหัวข้อ “Jobs and Skills 2026: The New Blueprint for the Future Workforce” กิตติศักดิ์ เกษบุรี Director of Corporation Strategy and Communications แห่ง JOBBKK และ โอชวิน จิรโสตติกุล CEO และ Founder แห่ง FutureSkill ได้ร่วมกันวิเคราะห์ถึงปัจจัยที่ส่งผลกระทบต่อตลาดแรงงาน และแนวทางการพัฒนาศักยภาพบุคลากรไว้อย่างครบถ้วน
วิกฤติความเหลื่อมล้ำทางทักษะและความล่าช้าในการปรับตัว
คุณกิตติศักดิ์ ระบุว่า ปัญหาพื้นฐานในปัจจุบันคือความไม่สอดคล้องกันระหว่างทักษะของบุคลากรและความต้องการจริงของผู้ประกอบการ องค์กรต่าง ๆ เริ่มมีการปรับโครงสร้างหน้าที่ความรับผิดชอบและนำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินงานมากขึ้น ส่งผลให้คนทำงานต้องเร่งอัปสกิล (Upskill) เพื่อให้เท่าทันต่อการแข่งขันในตลาดแรงงานที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว ในขณะที่ฝั่งทรัพยากรบุคคล (HR) ต้องเผชิญกับความท้าทายในการบริหารจัดการคนทำงานรุ่นเก่าให้สามารถทำงานร่วมกับเทคโนโลยีใหม่ และการสร้างโอกาสการเรียนรู้ภายในองค์กรเพื่อรักษาความสามารถในการแข่งขัน
ในด้านเทคโนโลยี คุณโอชวิน ชี้ให้เห็นว่า ประเทศไทยกำลังประสบปัญหาการปรับตัวเข้าหาปัญญาประดิษฐ์ (AI) ที่ล่าช้า ซึ่งส่งผลกระทบต่อประสิทธิภาพการทำงาน ปัจจุบันเริ่มเห็นความแตกต่างระหว่างพนักงานที่ยังประมวลผลด้วยวิธีเดิม กับพนักงานรุ่นใหม่ที่สามารถใช้ AI Agent ในการจัดการกระบวนการทำงาน (Workflow) ให้สำเร็จลุล่วงได้อย่างรวดเร็ว ทักษะการใช้เทคโนโลยีจึงไม่ได้เป็นเพียงส่วนเสริม แต่กำลังจะกลายเป็นมาตรฐานใหม่ (New Standard) ในการรับคนเข้าทำงาน เช่นเดียวกับทักษะภาษาอังกฤษในอดีต
การแข่งขันไร้พรมแดน และอุปสรรคเชิงโครงสร้าง
พลวัตการแข่งขันในปี 2026 จะขยายขอบเขตสู่ระดับสากล (Cross Border) อย่างเต็มรูปแบบ คุณโอชวินระบุว่า ในปัจจุบันเริ่มมีการนำเทคโนโลยี AI มาใช้ผลิตเนื้อหาจากต่างประเทศ แต่สื่อสารด้วยภาษาไทยได้อย่างแนบเนียน ซึ่งเป็นสัญญาณว่าแรงงานไทยกำลังแข่งขันกับคู่แข่งจากทั่วโลกบนเวทีเดียวกัน อย่างไรก็ตาม แรงงานไทยยังเผชิญอุปสรรคสำคัญคือ “กำแพงภาษา” (Language Barrier) โดยเฉพาะภาษาอังกฤษที่ยังไม่เพียงพอต่อการติดต่อสื่อสารทางธุรกิจในระดับสากล
นอกเหนือจากปัจจัยด้านทักษะ ปัญหาสังคมและเศรษฐกิจยังมีส่วนสำคัญต่อประสิทธิภาพของแรงงาน ข้อมูลระบุว่าประเทศไทยมีหนี้ครัวเรือนสูงถึงร้อยละ 90 ซึ่งความกดดันทางการเงินนี้ส่งผลโดยตรงต่อสุขภาพจิตและประสิทธิภาพการทำงาน โดยพบว่าพนักงานที่มีภาระหนี้มีโอกาสที่จะลาออกจากงานสูงกว่าพนักงานทั่วไปถึง 2 เท่า องค์กรในอนาคตจึงต้องให้ความสำคัญกับการบริหารจัดการตนเอง (Self-Management) ของบุคลากรควบคู่ไปกับการพัฒนาทักษะวิชาชีพเพื่อให้สามารถรับมือกับ วิกฤติ ความเครียดสะสมได้
พิมพ์เขียว 4 กลุ่มทักษะมุ่งสู่ปี 2573
เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขันและการเติบโตที่ยั่งยืน พิมพ์เขียวทักษะสำคัญมุ่งสู่ปี 2573 ถูกจำแนกออกเป็น 4 หมวดหลัก ดังนี้:
- Advanced Cognitive & Self-Management: เน้นทักษะความคิดสร้างสรรค์เชิงวิเคราะห์ (Analytical Creativity) ซึ่งหมายถึงความสามารถในการเปลี่ยนข้อมูล (Data) ให้กลายเป็นโซลูชันหรือคำตอบทางธุรกิจ การคิดเชิงระบบ (Systems Thinking) เพื่อข้ามผ่านการทำงานแบบไซโล (Silo) และทักษะการจัดการตนเองเพื่อรับมือกับสภาวะแวดล้อมที่กดดัน
- Twin Transition: ความสามารถในการบริหารจัดการทั้งด้านเทคโนโลยี AI และการดำเนินธุรกิจตามแนวทางความยั่งยืน (ESG) ซึ่งเป็นปัจจัยที่จะทำให้องค์กรอยู่รอดได้ในอนาคต
- Human Connection & Communication: การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพและการปรับเปลี่ยนสไตล์ผู้นำจากแบบสั่งการ (Command) ไปสู่การสร้างอิทธิพลทางความคิด (Influence) รวมถึงการสร้าง Personal Branding เพื่อสร้าง Social Influence ในสายงาน
- Growth & Business Acumen: การพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ (EQ) ความเข้าใจในกลไกธุรกิจ (Business Acumen) และทัศนคติแบบผู้ประกอบการเพื่อสร้างนวัตกรรมภายในองค์กร
โอกาสและทิศทางอาชีพใหม่ในปี 2569
สำหรับสายงานที่มีความต้องการสูงในปี 2569 จะมุ่งเน้นไปที่กลุ่ม AI และ Data เนื่องจากยังประสบสภาวะขาดแคลนบุคลากร นอกจากนี้ ยังมีกลุ่มวิสาหกิจที่ใช้เทคโนโลยีเพื่อความยั่งยืน และกลุ่มงานบริการหรือการสื่อสารที่ต้องการพนักงานที่มีทักษะแบบไฮบริด (Hybrid Skills) คือมีความเชี่ยวชาญทั้งในสายงานหลักและมีความรู้ด้านเทคโนโลยี
คุณโอชวินสรุปว่า ผู้ที่จะประสบความสำเร็จในอนาคตคือผู้ที่สามารถเลือกโอกาสให้ตนเองได้เสมอ โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่มหลัก คือ 1) กลุ่มที่เป็นผู้เชี่ยวชาญระดับสูงสุดในสายงาน (Top Tier) 2) กลุ่มที่ใช้ทักษะความเชี่ยวชาญสร้างผลงานโดดเด่น และ 3) กลุ่มที่มีทักษะการบริหารจัดการทุนอย่างเป็นระบบ การเตรียมความพร้อมตามพิมพ์เขียวทักษะเหล่านี้จึงเป็นกุญแจสำคัญสำหรับแรงงานไทยในการก้าวข้ามขีดจำกัดและเติบโตท่ามกลางวิกฤติความเปลี่ยนแปลงของโลกอนาคต
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
‘ณัฐพล ม่วงคำ’ แนะพลิก 6 วิกฤติสู่โอกาสการตลาดปี 2569
ตั้งงบให้ชัด ไม่ต้องอวดใคร: เทรนด์ Loud Budgeting มาแรงปีนี้
