โจทย์ผู้นำยุค AI ครอบคลุมทั้งการแข่งขัน ต้นทุน และข้อมูลขององค์กร เมื่อเทคโนโลยีช่วยให้ผู้ประกอบการลดคนทำงานและขั้นตอนดำเนินธุรกิจได้
บริษัทรับแปลคำบรรยายให้บริการสตรีมมิง ที่ดำเนินกิจการมานานกลับต้องปิดตัวลง แม้ตลาดความบันเทิงออนไลน์ยังเติบโต และผู้บริหารพยายามกระตุ้นให้พนักงานใช้ AI แล้วก็ตาม ปฐม อินทโรดม กรรมการสภาดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมแห่งประเทศไทย (DCT) ยกกรณีนี้ระหว่างการบรรยายหัวข้อ “ผู้นำยุค AI ต้องคิดและตัดสินใจอย่างไร” ในงาน AI Expo Thailand โดยเล่าว่า บริษัทเผชิญคู่แข่งเกิดใหม่ที่มีคนทำงานเพียง 1 คน ใช้ AI ช่วยแปลคำบรรยายได้ อย่างไรก็ตาม แม้ผู้รับงานรายใหม่จะใช้เทคโนโลยีเข้ามาแข่งขันได้ ก็ยังเสี่ยงถูกแทนที่อีก หากผู้ว่าจ้างนำ AI มาทำงานเอง
บริษัทคนเดียวใช้ AI แข่งขันได้อย่างไร
“เราไม่ได้สู้กับ AI แต่เราสู้กับคนที่ใช้ AI เป็น” ปฐมกล่าว พร้อมอธิบายว่า ผู้ประกอบการสามารถใช้ AI ช่วยทำงานตั้งแต่เขียนโปรแกรม สร้างต้นแบบ การตลาด การขาย ไปจนถึงงานสนับสนุนและการเงิน จึงลดความจำเป็นในการเริ่มธุรกิจด้วยทีมงานจำนวนมาก อีกทั้งยังให้บริการผ่านอินเทอร์เน็ตได้ตลอด 24 ชั่วโมงและเข้าถึงลูกค้าต่างภาษา บริษัทที่มีคนทำงานเพียง 1 คนจึงมีโอกาสรับงานแข่งกับธุรกิจที่ดำเนินกิจการมานาน แม้ยังไม่มีชื่อเสียงหรือผลงานสะสมมาก่อน
ข้อได้เปรียบอีกด้าน คือขั้นตอนการตัดสินใจที่น้อยลง ปฐมเปรียบเทียบกับองค์กรที่ต้องส่งเรื่องจากพนักงานขายให้หัวหน้างานอนุมัติ ก่อนส่งต่อถึงผู้บริหาร ขณะที่บริษัทซึ่งใช้ AI ช่วยดำเนินงานตามเงื่อนไขที่กำหนด สามารถลดเรื่องที่ต้องรอเจ้าของกิจการตัดสินใจได้ เขาจึงฝากให้ผู้บริหารกลับไปสำรวจคู่แข่งในตลาดของตน โดยเฉพาะบริษัทเกิดใหม่ที่นำ AI มาใช้และมีแนวโน้มเข้ามารับงานแทนธุรกิจเดิม
Agentic AI จากตอบคำถามสู่ลงมือทำงาน
เบื้องหลังความเปลี่ยนแปลงนี้ คือพัฒนาการจาก Generative AI ที่ช่วยตอบคำถาม สรุปข้อมูล และวิเคราะห์เนื้อหา ไปสู่ Agentic AI ที่สามารถนำข้อมูลมาประกอบการทำงานต่อได้ ปฐมยกตัวอย่างคำขออนุมัติเดินทางของพนักงาน หาก AI รู้ระเบียบบริษัท สิทธิการเดินทาง และเกณฑ์ที่ผู้บริหารใช้พิจารณา ก็สามารถนำเงื่อนไขเหล่านั้นมาดำเนินงานได้ แทนที่จะหยุดอยู่เพียงการอ่านคำขอหรือสรุปข้อมูลให้ผู้บริหาร ความสามารถในการคิด วิเคราะห์ และทำงานต่อเนื่องเช่นนี้ ทำให้ AI เข้ามามีบทบาทในงานที่คนเคยรับผิดชอบมากขึ้น
งานบริการลูกค้าเป็นตัวอย่างที่ปฐมเห็นโอกาสนำ AI มาใช้ได้ชัด เขาเล่าว่า การติดต่อศูนย์บริการบางครั้งต้องรอเจ้าหน้าที่นาน 10–20 นาที เพื่อรับคำตอบที่ผู้ให้บริการมีข้อมูลอยู่แล้ว เช่น สาเหตุที่อินเทอร์เน็ตขัดข้องและระยะเวลาซ่อมแซม งานตอบคำถามลักษณะนี้จึงสามารถใช้ AI ช่วยได้ พร้อมยกประสบการณ์ทดลองระบบสนทนาของบอทน้อย (BOTNOI) ซึ่งโต้ตอบภาษาไทยได้เป็นธรรมชาติ จนเขาต้องถามผู้พัฒนาว่ามีคนตอบอยู่เบื้องหลังหรือไม่ แม้ยังสังเกตได้จากความหน่วงบางช่วง แต่เขามองว่าระบบมีความสามารถใกล้เคียงการสนทนากับคนมากขึ้นแล้ว
ต้นทุน Agentic AI เพิ่มตามการใช้งาน
การให้ AI ทำงานมากขึ้น มีค่าใช้จ่ายที่ผู้บริหารต้องพิจารณา ปฐมยกตัวอย่างค่าโทเคน หรือค่าใช้บริการตามปริมาณการใช้งานว่า ธุรกิจที่เคยจ่ายประมาณ 10,000 บาทต่อเดือน อาจมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเป็นประมาณ 4 เท่า หรือ 40,000 บาท เมื่อใช้ Agentic AI แบบตัวเดียว และอาจเพิ่มเป็นประมาณ 15 เท่า หรือ 150,000 บาท เมื่อใช้ AI หลายตัวทำงานร่วมกัน ตัวเลขดังกล่าวเป็นตัวอย่างที่เขานำมาอธิบายภาระต้นทุน โดยชี้ว่า หากค่าใช้จ่ายที่เพิ่มขึ้นช่วยให้ทำงานและหารายได้ได้มากขึ้นก็อาจคุ้มค่า แต่ธุรกิจอาจต้องจ่ายตั้งแต่ช่วงทดลองที่ยังไม่ได้รับผลตอบแทนชัดเจน
นอกจากค่าใช้บริการแล้ว ข้อมูลบริษัทและข้อมูลลูกค้าก็เป็นอีกประเด็นที่ปฐมให้ความสำคัญ โดยเฉพาะการส่งข้อมูลไปประมวลผลบนบริการคลาวด์ เขายกตัวอย่างโรงพยาบาลซึ่งมีข้อมูลอ่อนไหวของผู้รับบริการ และกล่าวถึง Private AI หรือ Local AI ที่ประมวลผลภายในองค์กรว่าเป็นทางเลือกในการดูแลข้อมูล พร้อมระบุว่าอุปกรณ์ที่เขายกตัวอย่างมีราคาอยู่ในระดับประมาณ 200,000–300,000 บาท และการประมวลผลบนเครื่องของตนเองช่วยลดภาระค่าโทเคนจากบริการภายนอก ประเด็นนี้จึงเกี่ยวข้องทั้งกับค่าใช้จ่ายในการใช้งานและข้อมูลที่องค์กรต้องการเก็บไว้ภายใน
Physical AI ขยายสู่งานในโรงงาน
ผลกระทบของ AI ยังขยายจากงานบนหน้าจอไปสู่งานที่ต้องเคลื่อนไหวและจัดการสิ่งของ ปฐมเล่าว่า จากการเดินทางไปจีน สิงคโปร์ และสหรัฐอเมริกา ประเด็นที่พบในการสนทนาของแวดวงเทคโนโลยีคือ Physical AI หรือการนำความสามารถของ AI มาใช้กับหุ่นยนต์ เขายกตัวอย่างการเรียนรู้ในสภาพแวดล้อมจำลองผ่าน Isaac Sim ของ NVIDIA โดยนำหุ่นยนต์ดิจิทัลหลายพันตัวมาทดลองเคลื่อนไหว ให้คะแนนเมื่อทำสำเร็จและหักคะแนนเมื่อทำไม่สำเร็จ จนเรียนรู้การยืน เดิน หรือนั่ง ก่อนนำความสามารถไปใช้กับหุ่นยนต์จริง
ปฐมยังยกประสบการณ์ติดต่อขอซื้อหุ่นยนต์ว่า ราคาเสนอเมื่อประมาณ 3 ปีก่อนอยู่ที่ 35 ล้านบาท ก่อนลดลงมาเหลือประมาณ 3.5 ล้านบาท พร้อมระบุว่าเริ่มมีโรงงานชั้นนำในไทยประมาณ 4–5 แห่งนำหุ่นยนต์ลักษณะนี้มาทดลองใช้งานแล้ว ตัวอย่างดังกล่าวเป็นเหตุผลที่เขาต้องการให้ผู้บริหารมองผลกระทบของ AI ให้ครอบคลุมงานในโรงงานด้วย เพราะความสามารถในการทำงานไม่ได้จำกัดอยู่เพียงงานเอกสารหรือการใช้คอมพิวเตอร์อีกต่อไป
สิ่งที่ปฐมฝากให้ผู้บริหารกลับไปพิจารณาคือ ธุรกิจของตนกำลังเผชิญคู่แข่งหน้าใหม่ที่ใช้ AI แล้วหรือยัง โดยเฉพาะบริษัทที่เพิ่งก่อตั้งและมีแนวโน้มเข้ามารับงานแทนธุรกิจเดิม กรณีบริษัทแปลคำบรรยายที่เขายกขึ้นมาแสดงให้เห็นว่า การดำเนินธุรกิจมานานไม่ได้ป้องกันการถูกแทนที่ และแม้ผู้ประกอบการที่ใช้ AI จะเข้ามาชิงงานได้ ก็ยังต้องเผชิญความเปลี่ยนแปลงต่อ เมื่อผู้ว่าจ้างสามารถนำเทคโนโลยีเดียวกันมาทำงานเองได้
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
กรุงศรี–IBM ชี้ AI Governance ช่วยธุรกิจขยายการใช้ AI
4 นักวิจัยสตรีไทย กับโจทย์รักษามะเร็งและตรวจสุขภาพที่เข้าถึงได้
AI Agent เปลี่ยนงานธุรกิจ ผู้บริหารต้องปรับมากกว่าแค่ซื้อเครื่องมือ
