SCB EIC เเผยผลสำรวจพฤติกรรมผู้บริโภค พบสัญญาณที่น่ากังวลเกี่ยวกับภาวะหนี้ครัวเรือนไทย โดยระบุว่าการบริโภคภาคเอกชนในปี 2569 มีแนวโน้มชะลอตัวลงอย่างชัดเจน จากปัญหารายได้ฟื้นตัวช้าและภาระหนี้ที่อยู่ในระดับสูง โดยเฉพาะสินเชื่อดิจิทัลประเภท Buy Now Pay Later (BNPL) ที่กลายเป็นดาบสองคม เพิ่มความสะดวกแต่ส่งผลให้พฤติกรรมการใช้จ่ายเกินตัวพุ่งสูงขึ้น
4 ประเด็นสะท้อนความเปราะบางการเงินไทย
1. รายได้โตช้ากว่ารายจ่าย (Income Lag): กว่า 90% ของผู้บริโภคเผชิญรายจ่ายที่เพิ่มขึ้น ขณะที่รายได้กลับทรงตัวหรือลดลง ปัญหานี้รุนแรงที่สุดในกลุ่มรายได้น้อย (ต่ำกว่า 30,000 บาท/เดือน) แต่ที่น่าตกใจคือ กลุ่มรายได้สูง (100,000-200,000 บาท/เดือน) เริ่มส่งสัญญาณรายได้ไม่พอกับรายจ่าย เพิ่มขึ้นกว่าปีก่อนอย่างมีนัยสำคัญ
2. ภาระหนี้หนักลามสู่กลุ่มบน: เกือบครึ่งหนึ่งของผู้บริโภครู้สึกว่าการชำระหนี้ในแต่ละเดือนเป็นปัญหา โดยเฉพาะกลุ่มรายได้น้อย 1 ใน 3 มีภาระหนี้ต่อรายได้ (DSR) สูงเกิน 60% ขณะที่กลุ่มรายได้สูงกว่า 1 แสนบาท ก็มีความกังวลเรื่องการผิดนัดชำระหนี้ที่กระจายตัวมากขึ้นในกลุ่มอายุต่ำกว่า 40 ปี
3. BNPL: ความสะดวกที่อาจกลายเป็น Be NPL สินเชื่อดิจิทัลและ BNPL ได้รับความนิยมสูงกว่าบัตรกดเงินสด โดยมีผู้ใช้ถึง 25% ซึ่ง 60% ยอมรับว่าการเข้าถึงเงินง่ายทำให้ใช้จ่ายเพิ่มขึ้น ผลสำรวจชี้ชัดว่าผู้ใช้ BNPL มีแนวโน้มผิดนัดชำระหนี้สูงกว่าสินเชื่อประเภทอื่น เนื่องจากมักเป็นหนี้หลายประเภทและมีค่า DSR สูงเกินเกณฑ์ความปลอดภัย
4. ความเชื่อมั่นต่ำ-เบรกการซื้อของชิ้นใหญ่: ผู้บริโภคกว่า 60% ไม่มีแผนซื้อบ้านหรือรถในปี 2569 เนื่องจากกังวลเรื่องดอกเบี้ย ภาระหนี้ และความสามารถในการซื้อ (Affordability) ที่ลดลง โดยเน้นการชำระหนี้เดิมและการออมเพื่อรับมือความไม่แน่นอนเป็นอันดับแรก
ทางออก 2 ขา: “ปรับปรุง” หนี้เก่า – “ป้องกัน” หนี้ใหม่
SCB EIC เสนอแนวทางแก้ไขที่ต้องทำควบคู่กันทั้งระบบ:
- ปรับปรุงหนี้เดิม: ภาครัฐควรเร่งปรับโครงสร้างหนี้แบบเฉพาะจุด (Targeted) จัดตั้งคลินิกหนี้แบบ One-stop และสร้างแรงจูงใจให้ภาคธุรกิจจัดสวัสดิการด้านสุขภาพการเงิน (Financial Wellbeing) แก่พนักงาน
- ป้องกันหนี้ใหม่: ผลักดันให้ผู้ให้สินเชื่อทุกประเภทเข้าเป็นสมาชิกเครดิตบูโร (NCB) เพื่อเห็นภาพรวมภาระหนี้ที่แท้จริง พร้อมบังคับใช้มาตรการคุมเพดานหนี้ต่อราย (Macroprudential) โดยเฉพาะสินเชื่อไม่มีหลักประกัน และคุมการโฆษณาที่จูงใจให้เกิดการก่อหนี้เกินตัว
วิเคราะห์โดย ภัคพล ตันติวิชช์ นักเศรษฐศาสตร์, นนท์ พฤกษ์ศิริ นักเศรษฐศาสตร์อาวุโส และ ดร.ปุณยวัจน์ ศรีสิงห์ นักเศรษฐศาสตร์อาวุโส ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและธุรกิจ SCB EIC
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
ปฏิวัติ ‘ผู้เสพ’ สู่ ‘ผู้สร้าง’ ใช้ ‘ระบบนิเวศสื่อ’ พลิกเศรษฐกิจ
ยุโรปจะเริ่มใช้ พาสปอร์ตดิจิทัลของผลิตภัณฑ์ ในปี ค.ศ. 2026
Krungthai CIO เปิด 5 ธีมลงทุนปี 69 แนะลงทุนหุ้น AI และโครงสร้างพื้นฐาน
