ในยุคที่เทคโนโลยีก้าวไปข้างหน้าอย่างรวดเร็ว คำถามสำคัญอาจไม่ได้อยู่ที่ว่านวัตกรรมนั้นล้ำสมัยแค่ไหน แต่อยู่ที่ว่าเทคโนโลยีเหล่านั้นสร้างผลกระทบเชิงบวกต่อผู้คนและสังคมได้จริงหรือไม่ นี่คือจุดยืนของสื่อไอทีที่เดินทางมาถึงปีที่ 25 อย่าง BT Beartai ภายใต้การนำของบริษัท โชว์ไร้ขีด จำกัด ที่ประกาศชัดเจนถึงการขับเคลื่อนแนวคิด “Responsible Innovation” หรือนวัตกรรมที่มาพร้อมความรับผิดชอบ
งาน The 2nd BT Awards: The Impact Makers เป็นเครื่องยืนยันถึงทิศทางนี้ เวทีนี้ไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อมอบรางวัลให้กับเทคโนโลยีที่เก่งที่สุดในหน้ากระดาษ แต่ถามหาคนที่ “ลงมือทำจริงและสร้าง Impact จริง” ต่อประเทศ โดยนำกรอบเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ขององค์การสหประชาชาติมาเป็นแกนหลักในการพิจารณา
เมื่อ “ผลกระทบเชิงระบบ” คือมาตรวัดใหม่
ความน่าสนใจของการจัดงานในปีที่ 2 คือการยกระดับเกณฑ์การตัดสินให้เข้มข้นขึ้น การประเมินผลไม่ได้หยุดอยู่แค่ตัวเลขผลประกอบการทางธุรกิจ แต่เจาะลึกไปถึง “ผลกระทบเชิงระบบ” (Systemic Impact) การวิเคราะห์ด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาล (ESG) รวมถึงศักยภาพในการขยายผล (Scalability & Replicability) คำถามหลักของคณะกรรมการจึงเปลี่ยนจาก “ใครทำได้ดี” เป็น “ใครกำลังเปลี่ยนโครงสร้างอนาคตของประเทศอย่างยั่งยืน”
นิยามคำว่า “เทคโนโลยีที่มีคุณค่า” ในมุมมองของเวทีนี้ ถูกตีกรอบไว้อย่างชัดเจนผ่าน 3 เงื่อนไขหลัก ได้แก่ 1. ต้องแก้ปัญหาจริงของมนุษย์ได้ 2. สามารถวัดผลกระทบได้อย่างเป็นรูปธรรม และ 3. ต้องเติบโตได้โดยไม่สร้างต้นทุนทางสังคม ซึ่งแนวคิดนี้กำลังผลักดันให้ “Impact” กลายเป็นดัชนีชี้วัดความสำเร็จ (KPI) ตัวใหม่ของวงการ แทนที่จะมองเพียงผลกำไร (Beyond Profit)
บทบาทสื่อในฐานะผู้สร้างมาตรฐานและจุดเชื่อมโยง
หนุ่ย-พงศ์สุข หิรัญพฤกษ์ ผู้ก่อตั้งและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท โชว์ไร้ขีด จำกัด กล่าวว่า บทบาทของสื่ออย่าง BT จึงเปลี่ยนผ่านจากการเป็นเพียงผู้นำเสนอข่าวสาร มาเป็น Amplifier ที่ช่วยขยายเสียงให้องค์กรที่ทำดี เป็น Connector ที่เชื่อมโยงเครือข่ายระหว่างภาครัฐ ภาคธุรกิจ และสตาร์ตอัป ให้มาร่วมมือกัน และเป็น Standard Setter ที่ช่วยยกระดับมาตรฐานนวัตกรรมไทยให้เป็นที่ยอมรับ
สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นจากผลงานของผู้ที่ได้รับรางวัล ซึ่งไม่มีการเปิดให้โหวตหรือมีรายชื่อผู้เข้าชิงให้ต้องมานั่งลุ้น แต่คัดกรองจากผลงานที่ปรากฏเป็นสารคดีสั้นจากการลงพื้นที่ทำงานจริงตลอดทั้งปี โดยในปีนี้มีผู้สร้างแรงกระเพื่อมที่ได้รับรางวัลใน 13 สาขาสำคัญ ได้แก่:
- บุคคลแห่งปี (Person of the Year): มอบให้ รศ.ดร.ชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ที่สร้างผลงานผ่านระบบ Traffy Fondue แก้ปัญหาไปแล้วกว่า 1 ล้านเรื่อง รวมถึงผลักดันครัวเรือน 1.2 ล้านแห่งให้คัดแยกขยะ จนค่าฝุ่นดีขึ้น 45% โดยย้ำว่ารางวัลนี้เป็นของทีมงาน กทม. กว่า 64,000 ชีวิต และอาสาสมัครทุกคน
- รางวัลเกียรติยศ องค์กรขับเคลื่อนนวัตกรรมความยั่งยืน (Honorary Award): สมาคมเครือข่ายโกลบอลคอมแพ็กแห่งประเทศไทย (GCNT) ที่มุ่งเน้นว่านวัตกรรมต้องไม่ใช่แค่สร้างเศรษฐกิจ แต่ต้องเป็นพลังสร้างสรรค์ให้สังคมดีขึ้นอย่างยั่งยืน
- นวัตกรรมเพื่อทลายความยากจน (Tech for Poverty Breakthrough Award): โครงการสดชื่นสถาน & Laundry Move ในเครือ Otteri โดย กวิน นิทัศนจารุกุล ที่เชื่อว่าความสะอาดไม่ใช่สิทธิพิเศษ แต่เป็นพื้นฐานของชีวิต เพื่อให้ทุกคนเข้าถึงเสื้อผ้าที่สะอาดได้อย่างเท่าเทียม
- เทคโนโลยีการเกษตรและอาหารเพื่อความมั่นคง (Agritech and Food Innovation Award): บริษัท เจียไต๋ จำกัด ลงมือปฏิบัติจริงกับเกษตรกรหลายพันชีวิต และยืนยันผลลัพธ์ว่าไม่มีเกษตรกรพันธมิตรคนใดที่ต้องขาดทุน
- นวัตกรรมสุขภาพเปลี่ยนชีวิต (Health Tech Impact Award): แอปพลิเคชัน BeDee จากกลุ่ม BDMS ที่ทำหน้าที่เป็นโรงพยาบาลดิจิทัล นำ AI มาช่วยวิเคราะห์สุขภาพเฉพาะบุคคล เพื่อให้คนไทยเข้าถึงการรักษาได้ทุกที่ทุกเวลา
- เทคโนโลยีการศึกษาเพื่อทุกคน (EdTech for All Award): โครงการ Thailand Zero Dropout กสศ. ที่พยายามดึงเด็กหลุดระบบกลับมาเรียนได้แล้วกว่า 400,000 คน และเดินหน้าช่วยเหลืออีก 600,000 ชีวิตเพื่อลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา
- เทคโนโลยีน้ำสะอาดและสุขาภิบาล (Water Tech and Sanitation Innovation Award): ไทยเบฟเวอเรจ และ สสน. ที่ร่วมกันติดตั้งสถานีโทรมาตรอัตโนมัติ 72 แห่งใน 11 จังหวัดภาคเหนือ เพื่อเฝ้าระวังน้ำท่วม-น้ำแล้งแบบ Real Time เข้าสู่ระบบ Big Data
- ผู้บุกเบิกพลังงานสะอาด (Clean Energy Pioneer Award): สมาคมพลังงานลมแห่งประเทศไทย และ Jinlong Solid Technology ที่มุ่งมั่นผลักดันพลังงานลมเชิงนโยบายเพื่อเพิ่มความมั่นคงด้านพลังงานของประเทศ แม้จะต้องเผชิญกับวิกฤติและความท้าทาย
- เศรษฐกิจดิจิทัลและงานแห่งอนาคต (Digital Economy and Future Work Award): Fastwork แพลตฟอร์มที่รวมฟรีแลนซ์กว่า 400,000 คน เพื่อกระจายโอกาสและรายได้กลับสู่ส่วนภูมิภาค โดยตั้งเป้าสร้างรายได้คืนสู่คนไทย 10,000 ล้านบาทภายในปี 2027 พร้อมวาทะสำคัญที่ว่า “คำว่า ‘บ้านนอก’ ต้องตายพร้อมกับผม”
- อุตสาหกรรมอัจฉริยะและนวัตกรรม (Smart Industry and Innovation Award): Metthier แพลตฟอร์มบริหารจัดการอาคารอัจฉริยะ ที่ใช้เทคโนโลยี Digital Twin จัดการอาคารแบบ Real Time เพื่อลดพลังงานและมุ่งสู่เป้าหมาย Net Zero
เทคโนโลยีลดความเหลื่อมล้ำ (Inclusive Tech and Equality Award): ไอคอนสยาม ที่นำหลัก Universal Design มาใช้ออกแบบพื้นที่เพื่อคนทุกกลุ่ม ทำงานร่วมกับ 13 ชุมชนโดยรอบ และสร้างงานกว่า 400,000 ตำแหน่ง
- นวัตกรรมเมืองอัจฉริยะ (Smart City Innovator Award): โครงการ The Next Pattaya โดยเมืองพัทยาและ Huawei ติดตั้งกล้อง CCTV อัจฉริยะเชื่อมฐานข้อมูลตำรวจกว่า 2,500 จุด เพื่อความปลอดภัยของนักท่องเที่ยวและผู้คนในเมือง
- นวัตกรรมเศรษฐกิจหมุนเวียน การบริโภคอย่างยั่งยืน (Circular Tech and Sustainable Consumption Award):โครงการ From Waste to Wealth โดย CP Extra (แม็คโคร โลตัส) ที่จัดการขยะอาหารอย่างครบวงจร นำอาหารหมดอายุไปเลี้ยงแมลงโปรตีนทำปุ๋ย สร้างมูลค่าคืนชุมชนและลดขยะอาหารลงเหลือ 24.25% ในเวลา 5 ปี
คำถามแห่งอนาคตในยุค AI
คุณพงศ์สุข กล่าวว่า ในยุคที่ AI เติบโตอย่างก้าวกระโดด สิ่งที่ต้องตระหนักไม่ใช่คำถามว่า “เราทำอะไรได้บ้าง” แต่คือ “เราควรทำอะไร และไม่ควรทำอะไร” เทคโนโลยีที่ถูกสร้างขึ้นจะต้องช่วยลดความเหลื่อมล้ำ ไม่ใช่ขยายช่องว่างให้กว้างขึ้น และการเติบโตทางธุรกิจในวันนี้จะต้องไม่ทิ้งภาระไว้ให้คนรุ่นหลัง นวัตกรรมที่ยั่งยืนจึงต้องเดินเคียงคู่ไปกับจริยธรรม ความโปร่งใส และความรับผิดชอบ
เวที The 2nd BT Awards จึงไม่ใช่เพียงแค่งานประกาศรางวัลประจำปี แต่คือการประกาศทิศทางใหม่ของวงการเทคโนโลยีไทยในปี 2569 เป็นหมุดหมายสำคัญที่บอกสังคมว่า อนาคตของเทคโนโลยีไม่ได้ถูกขับเคลื่อนด้วยความล้ำสมัยเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่ว่าเราจะใช้นวัตกรรมนั้นสร้างวันพรุ่งนี้ที่ดีกว่า (Better Tomorrow) ได้อย่างไร
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
ทางรอด HORECA: สู้ต้นทุนพุ่งด้วย Tech & Data
อินแกรม ไมโคร กางแผนปี 69 มุ่งสู่ Solution Aggregator
