TH | EN
TH | EN
spot_imgspot_imgspot_img
หน้าแรกCareer & Talent‘เข็มทิศในการนำทาง ขึ้นอยู่กับคำถามที่เราตั้ง’ ตั้งคำถามอย่างไร? ให้อยู่รอดได้ในยุค AI

‘เข็มทิศในการนำทาง ขึ้นอยู่กับคำถามที่เราตั้ง’ ตั้งคำถามอย่างไร? ให้อยู่รอดได้ในยุค AI

เมื่อสถานการณ์ชีวิตของแต่ละคนไม่เหมือนกัน แน่นอนว่ามุมมองความคิดหรือการ ‘ตั้งคำถาม’ ก็จะแตกต่างกันไป เพราะฉะนั้น คำถามของแต่ละคนที่สื่อออกมา จะสะท้อนให้เห็นถึงตัวตนของเรา การตั้งคำถามจึงเป็นสิ่งที่สำคัญต่อการใช้ชีวิต เพราะเหมือนเข็มทิศในการนำทาง ทำอย่างไรให้ดึงศักยภาพของการตั้งคำถามเพื่อใช้ชีวิตร่วมกับยุคสมัยที่เต็มไปด้วย AI มาร่วมหาคำตอบภายในงาน AP Thailand presents CREATIVE TALK CONFERENCE 2024 “Creative Generation” กับ Session Questioning the Future: Why Questioning is the Most Important Skill in the Age of Al โดย เคน – นครินทร์ วนกิจไพบูลย์, CEO & Editor-in-chief จาก THE STANDARD

คำถามเกี่ยวกับโลกและมนุษยชาติ

เคน เล่าถึงความเชื่อของตนว่า วิวัฒนาการมนุษย์หรือว่าการที่มนุษย์นั้นมีอารยธรรม (Civilization) และพัฒนามาได้จนถึงปัจจุบันเกิดจากการ ‘ตั้งคำถาม’ หากย้อนเวลากลับไปเมื่อสองล้านกว่าปีก่อนคริสตกาล มนุษย์เราตั้งคำถามว่า “จะทำอย่างไรที่ไม่ต้องออกไปล่าสัตว์” นั่นจึงทำให้เกิดการปฏิวัติครั้งสำคัญเรื่องกสิกรรมและเกษตรกรรมขึ้น

ขยับใกล้เข้ามาในยุคใกล้สู่ปัจจุบัน การเข้ามาของโลกอินเตอร์เน็ต (Internet) เริ่มต้นจากที่มนุษย์ตั้งคำถามว่า “เป็นไปได้หรือไม่ที่ข้อมูลทุกอย่างจะเชื่อมถึงกันทั้งหมด” จนในปี 2024 ในยุคของ AI “เป็นไปได้หรือไม่ที่เราจะมี Co-Intelligence หรือ ปัญญาประดิษฐ์ ที่เข้ามาช่วยให้ชีวิตมนุษย์สะดวกสบายมากยิ่งขึ้น” คำถามส่วนใหญ่ถูกตั้งขึ้นจากการมองไปข้างหน้า เรียกได้ว่าคำถามนั้น เป็นเข็มทิศของมวลมนุษยชาติก็ย่อมได้

หากลองมองอีกมุมหนึ่งที่ไม่ใช่แค่การมองไปข้างหน้า แต่ให้ลองมองลึกลงเข้ามาในจิตใจของคนเราเอง เพื่อให้เข้าใจตัวเรามากยิ่งขึ้น เข้าใจถึงประโยชน์หลังจากการตั้งคำถาม สิ่งเหล่านี้คนที่มีความคิด มีคำถามเท่านั้น ถึงจะสามารถคิดค้นสิ่งใหม่ ความเข้าใจใหม่ ให้เกิดขึ้นได้ โดยเริ่มจากการตั้งคำถามภายในตนเอง และทำให้มันกลายเป็นปัญญาในที่สุด

คำถามกับชีวิตแต่ละช่วงวัย

การเติบโตในแต่ละช่วงวัย มักจะมีคำถามที่แตกต่างกัน เพื่อบอกถึง What’s next อะไรคือสิ่งต้องการในชีวิตเรา หากตั้งคำถามได้ถูกต้องและละเอียดพอ การตัดสินใจในแต่ละครั้งของชีวิตก็จะไปในเส้นทางที่ถูกต้องด้วย

เคนได้แชร์ 3 คำถามสำคัญ ที่เปลี่ยนชีวิตของเขาไปตลอดกาล

  • เราเป็นใคร? หรือ ความฝันของเราคืออะไร? คำถามนี้เหมาะสำหรับคนที่มักจะค้นหาตัวเองไม่เจอ โดยเฉพาะเด็กรุ่นใหม่ ให้กลับไปถามตัวเองด้วยคำถามนี้ซ้ำแล้วซ้ำเล่า และออกเดินทางเพื่อหาคำตอบสุดท้ายจะค้นพบตัวเองในฉบับที่ใฝ่ฝัน
  • ถ้าวันนี้เป็นวันสุดท้ายของชีวิตเราจะทำอะไร? ในบางครั้งเราอาจจะตัดสินใจผิดพลาด หากคำถามแต่ละคำถามมาได้ถูกที่ถูกเวลา ก็จะสามารถ Lead หรือ เปลี่ยนทิศทางชีวิตของคุณได้
  • Purpose และ Impact ของเราที่อยากจะสร้างคืออะไร? เชื่อว่าหลาย ๆ คนรู้สึกท้อ หรือเหนื่อยที่ต้องไล่ตามความฝัน แต่หากลองย้อนกลับไปตั้งคำถามนี้จะทำให้เราลุกขึ้น และออกเดินทางเพื่อหาคำตอบทุกครั้ง

ทั้ง 3 คำถามแต่ละช่วงชีวิตที่คุณเคน นครินทร์ ได้แชร์ เป็นเพียงตัวอย่างคำถามที่สะท้อนให้เห็นว่า คำถามนั้นสามารถนำทางชีวิตของคนเราได้จริง ๆ แค่เรากล้าตั้งคำถามที่ยาก ในเวลาที่ถูกต้อง

Power of Question ทำไมคำถามถึงสำคัญต่อการใช้ชีวิตในปัจจุบัน?

ช่วงเวลาที่ Power of Question จะสำคัญมาก ให้ลองมองไปที่โลกในยุคปัจจุบัน เราจะพบกับปัญหาที่เกิดขึ้นมากมาย ตัวอย่างเช่น เทคโนโลยีที่กำลังเปลี่ยนแปลงไป หลายคนกังวลว่า AI จะมาแทนที่เราหรือไม่ โดยปัญหาที่เกิดขึ้นไม่สามารถแก้ไขได้ด้วยวิธีการเดิม ๆ ดั่งคำกล่าวของ อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ที่ว่า “ถ้าอยากทำอะไรใหม่ แก้ไขปัญหาใหม่ ไม่มีทางที่จะทำด้วยวิธีการเดิม ๆ ได้” หมายความว่าประตูบานแรกที่จะทำให้เราได้คิดค้นวิธีใหม่ ๆ นั้น คือการที่เราตั้งคำถามที่สามารถ Lead ไปสู่ Solution ใหม่ ๆ ได้

เพราะฉะนั้นในการแก้ไขปัญหาของโลกใบนี้ไม่มีทางที่จะเห็นผลได้เลย ถ้าหากเรายังตั้งคำถามในกรอบเดิม ๆ

เจนเซน หวง CEO บริษัท NVIDIA ผู้ที่เคนยกให้เป็น The person of the year เขามีวิธีคิดที่น่าสนใจ ในโลกที่เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว ไม่มีทางที่จะตาม AI ได้ทัน แต่สิ่งที่ เจนเซน หวง ทำ คือการถามคำถามให้มากขึ้น กล้าตั้งคำถามที่ไม่มีผู้ใดคิด ถามให้มากกว่าการรอตอบคำถามเสียเอง และไม่ว่า AI จะพัฒนาไปได้ไกลแค่ไหน เขาจะเป็นคนที่ได้ประโยชน์มากที่สุด เนื่องจากการ ‘กล้า’ ตั้งคำถามที่ไม่เหมือนใคร

ผู้ที่มีโอกาสได้คุยกับ AI อยู่บ่อยครั้งจะพบว่าโลกนี้เต็มไปด้วยคำตอบและข้อมูลมากมาย อีกทั้งยังง่ายต่อการค้นหาอีกด้วย ทำให้ทุกวันนี้ ‘ความอยากรู้’ สำคัญกว่าความรู้มาก เปรียบเทียบกับหนังสือที่เต็มไปด้วยคลังความรู้มากมาย แต่ถ้าหากผู้อ่านไม่ได้อยากรู้ หนังสือก็จะไม่ถูกเปิดอ่าน ความรู้ที่มีอยู่ก็ไม่มีประโยชน์อะไร ขึ้นอยู่กับการตั้งคำถามให้ถูกต้อง และนี่คือหลักการของ ‘Prompt Engineering’ ที่เป็นพื้นฐานสำคัญในการหาคำตอบใหม่ ๆ โดย Prompt Engineering ไม่จำเป็นที่เราต้องเขียน Code เป็น เพียงแค่มี 5 องค์ประกอบดังนี้

  1. ภาษา (Language) เป็นภาษาอะไรก็ได้ที่เราต้องเข้าใจได้ดี
  2. ความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) สำหรับการตั้งคำถามใหม่ ๆ
  3. ข้อมูล (Detail) เราต้องเป็นผู้ที่รู้ข้อมูลรายละเอียดในเรื่องนั้น ๆ โดยความเชี่ยวชาญเฉพาะทางเป็นเหตุผลที่ทำให้จัด Prompt ได้ดียิ่งขึ้น
  4. กระบวนการคิด (Critical Thinking) แน่นอนว่า AI ยังคงมีปัญหาในการสร้างข้อมูลหรือเนื้อหาที่ไม่ถูกต้อง (Hallucination) ดังนั้นจำเป็นต้องตรวจสอบทุกครั้ง พร้อมทั้งตั้งคำถามกับข้อมูลที่ได้มาถึงความถูกต้อง
  5. การสื่อสาร (Communication) การเลือกใช้คำศัพท์ในการสื่อสารกับ AI ให้เข้าใจได้มากที่สุด

การตั้งคำถามถือเป็นจุดกำเนิดของ Prompt Engineering ถึงแม้ว่าไม่มีพื้นฐานของ Prompt แต่ถ้าหากเราเป็นคนที่เข้าใจวิธีการตั้งคำถามให้ถูกต้อง บวกกับใส่รายละเอียดของคำถาม แน่นอนว่าจะช่วยให้อยู่รอดได้ในยุคของ AI ทั้งในแง่ของการใส่ข้อมูล ไปจนถึงการตรวจสอบข้อมูลที่กลับมาให้ถูกต้อง

ทว่า ปัญหาสุขภาพจิตเป็นอีกแง่มุมหนึ่งที่ผู้คนทุกวันนี้ประสบพบเจอกันมากขึ้น เพราะฉะนั้น เคน ฝากไว้ว่า การตั้งคำถามถึงชีวิตของตนเอง เป็นการตรวจสุขภาพทางจิตรูปแบบหนึ่ง ทำให้เราไม่ถูกสังคมพัดพาไป และเป็นการนำทางชีวิตให้ได้เข้าใจ รวมถึงเคารพตัวเองมากยิ่งขึ้น จนเกิดเป็น Inner Peace หรือความสงบสุขข้างในจิตใจ Self-Awareness นั้นจะเริ่มต้นจากการที่เรา Self-Questioning ต่อตัวเอง โดยไม่ต้องรอให้ผู้ใดมาถามไถ่นั่นเอง

Mechanism ของคำถามที่ดี

  • เคลียร์และชัดเจน มีความกระชับในคำถาม ไม่ยืดยาว ตรงประเด็น
  • คำถามปลายเปิด (Open-ended question) เป็นสิ่งที่ทำให้ผู้ตอบจะมีจินตนการสำหรับคำตอบมากยิ่งขึ้น
  • Purposeful การตั้งคำถามที่สร้าง Impact จะทำให้มองเห็นเหตุผลของการมีอยู่ในสิ่งนั้น ๆ และก่อให้เกิดสิ่งใหม่ได้
  • Provocative คำถามที่มีความสองแง่สองง่าม กระตุ้นความเร้าใจ ทำลายวงจร (Breaking the Cycle) ให้หลุดออกจากกรอบความคิดเดิม ในส่วนนี้อาจจะเป็นคำถามเชิงถกเถียง ที่ทำให้มนุษย์สามารถก้าวไปข้างหน้าได้
  • Insightful เป็นการตั้งคำถามที่ทำให้เรารู้ข้อมูลเบื้องหลัง
  • Empowering หรือการตั้งคำถามที่ทำให้ผู้ตอบรู้สึกว่ามีพลังใจเพิ่มมากยิ่งขึ้น

สุดท้ายเคนมองว่า Mechanism ของการตั้งคำถามที่ดี มันยากที่จะฝึกฝน เลยแชร์ 5 ฟังก์ชันพร้อมตัวอย่างคำถามให้ฝึกได้ง่ายขึ้น ดังนี้

  1. Creativity คือ คำถามที่ทำให้เกิดความคิดสร้างสรรค์ สามารถนำไปใช้ในสถานการณ์ที่ต้องการ Brainstorm เพื่อให้เกิด Creativity ใน Idea ใหม่ ๆ ตัวอย่างคำถามเช่น What if…? What else might we…? How might we…? How would … do this? What are some … we haven’t considered yet? Could we do this different?
  2. Logic คือ คำถามที่ทำให้เกิด Critical Thinking, Strategic Thinking และ Analytical Thinkin
    สามารถเรียบเรียงข้อมูลในหัวเป็นขั้นเป็นตอนได้ดียิ่งขึ้น ตัวอย่างคำถามเช่น 5 Whys, what are … driving this issue? What are the implications? What are the pros and cons? What’s the next step?
  3. Learning คือ คำถามที่ทำให้เราเข้าใจในภาพรวมและได้เรียนรู้บริบทการทำงานของสิ่งนั้น ๆ ตัวอย่างคำถามเช่น Why might this topic matter to me, other? How does it work? What have you learned from this topic? Can you explain this concept with your own word? What questions do you still have after studying?
  4. Relationship คือ คำถามที่ถามถึงความสัมพันธ์ผู้อื่น ออกมาในรูปแบบคำถามที่เรียบง่าย แต่เปี่ยมล้นไปด้วยหัวใจ ทำให้ได้เห็นมุมมองของผู้ตอบคำถาม และเกิดความ Empathy อีกด้วย ตัวอย่างคำถามเช่น How do you feel about this situation? What can I do to help support you? Which part of it concerns you the most?
  5. Self คือ คำถามที่ไว้ตรวจสอบตนเอง อาจจะไม่สามารถตอบได้ในวันเดียว แต่สามารถถามได้เรื่อย ๆ เพื่อให้รู้จักตนเองมากยิ่งขึ้น ตัวอย่างคำถาม What are your biggest strengths and weaknesses? How do you respond to stress? What behaviors do you want to change or improve? What abilities do you have, and how do you address them?

“Judge a man by his questions rather than his answers” จงตัดสินคนด้วยคำถามที่เขาตั้งมากกว่าคำตอบที่เขาตอบ ทั้งหมดนี้จะทำให้เราสามารถ Focus การตั้งคำถามได้มากยิ่งขึ้น อีกทั้งยังทำให้ได้เรียนรู้ว่าคำถามสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงของโลก โดยเฉพาะโลกในยุคสมัยของ AI ทักษะการตั้งคำถาม เปรียบเสมือนกับ Foundation ของ Prompt Engineering ไม่ว่าจะเกินอะไรขึ้น Mindset หรือ ทัศนคติของการตั้งคำถามเป็นสิ่งที่สำคัญมาก เพราะจะทำให้สะท้อนตัวตนผ่านคำถามที่เราตั้งออกมา

ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

เทคนิคแก้ปัญหาธุรกิจยุคใหม่ ด้วยการใช้ Martech

4 ช่องทางสร้างรายได้ของ Creator บน YouTube เพื่อความยั่งยืนที่มากขึ้น

STAY CONNECTED

0แฟนคลับชอบ
440ผู้ติดตามติดตาม
spot_img

Lastest News

MUST READ