จุฬาฯ เปิด 'ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์' รุกวิจัย-ปั้นหลักสูตร ดันไทยสู่ฮับภูมิภาค

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เปิดตัว “ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์” (Siam Quantum Square) เพื่อเป็นศูนย์กลางการพัฒนาองค์ความรู้ บุคลากร และงานวิจัยด้านเทคโนโลยีควอนตัมของประเทศ พร้อมเดินหน้าสร้างความร่วมมือกับภาคธุรกิจและสถาบันการศึกษาในและต่างประเทศ เพื่อเตรียมความพร้อมภาคธุรกิจไทยและผลักดันการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีควอนตัมในเชิงเศรษฐกิจและอุตสาหกรรม

ศ.ดร.วิเลิศ ภูริวัชร อธิการบดีจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ประธานในพิธี กล่าวว่า Siam Quantum Square ถือเป็นศูนย์ควอนตัมที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทย โดยตั้งเป้าให้เป็นศูนย์กลางข้อมูลและการพัฒนาทางด้านควอนตัมที่ได้รับความร่วมมือและการสนับสนุนจากทั้งภาครัฐ ภาคเอกชน และมหาวิทยาลัยชั้นนำในระดับนานาชาติ โครงการนี้มุ่งเน้นการสร้าง “นวัตกร” ทางด้านวิทยาศาสตร์ให้เกิดขึ้นในประเทศไทย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง การผลักดันให้นักวิทยาศาสตร์และนักฟิสิกส์จากคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ สร้างนวัตกรรมเพื่อขับเคลื่อนประเทศ การดำเนินงานของศูนย์นี้ไม่ได้จำกัดอยู่เพียงแค่การเรียนการสอนในตำรา แต่เป็นการสอนความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ได้จริง”

“Siam Quantum Square มุ่งเน้นการพัฒนาเทคโนโลยีควอนตัมในหลากหลายด้าน เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน เช่น Quantum Machine Learning การเรียนรู้ของเครื่องด้วยระบบควอนตัม Quantum Computing การประมวลผลแบบควอนตัม Quantum Sensing การตรวจวัดด้วยสัญญาณควอนตัมในรูปแบบต่าง ๆ วิทยาศาสตร์เหล่านี้จะถูกเปลี่ยนให้เป็นนวัตกรรมและผลผลิตที่จับต้องได้ เพื่อสร้างประโยชน์สูงสุดต่อสังคมและเพิ่มคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น”

ศ.ดร.ประณัฐ โพธิยะราช คณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ กล่าวว่า “เทคโนโลยีควอนตัมคือการควบคุมสมบัติและสถานะของอนุภาคตามหลักกลศาสตร์ควอนตัม เพื่อนำไปพัฒนานวัตกรรมที่เกิดประโยชน์ต่อเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยีใหม่ ๆ ซึ่งปัจจุบันหลักการทางควอนตัมได้เข้ามามีบทบาทและถูกใช้เป็นแกนหลักในเทคโนโลยีที่อยู่รอบ ๆ ตัวเรา อาทิ สมาร์ทโฟน โซลาร์เซลล์ หรือเครื่อง MRI ที่ใช้ในการแพทย์ ดังนั้นเทคโนโลยีควอนตัมไม่ใช่เรื่องไกลตัวอย่างที่หลาย ๆ คนคิด ผนวกกับควอนตัมคอมพิวเตอร์ (Quantum Computers) เป็นเทคโนโลยีขั้นกว่าที่ใช้หลักการทางควอนตัมในระดับสูงสุด เพื่อมาใช้คำนวณแก้ปัญหาต่าง ๆ ที่แก้ไม่ได้ด้วยคอมพิวเตอร์ที่มีอยู่ในปัจจุบัน อีกทั้งยังสามารถถอดการเข้ารหัสทางดิจิทัลในปัจจุบันได้ซึ่งควอนตัมคอมพิวเตอร์กำลังเข้ามามีบทบาทสำคัญในการเปลี่ยนโฉมอุตสาหกรรมดิจิทัลและระบบเศรษฐกิจระดับโลก”

4 พันธกิจหลักขับเคลื่อนนวัตกรรมควอนตัม

การดำเนินงานของศูนย์สยามควอนตัมสแควร์กำหนด 4 พันธกิจหลัก ได้แก่

การพัฒนาบุคลากรด้านเทคโนโลยีควอนตัม
การวิจัยเชิงกลยุทธ์ระดับโลกเพื่อสร้างองค์ความรู้พื้นฐาน
การสร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และเครือข่ายนานาชาติ
การสื่อสารองค์ความรู้ด้านควอนตัมให้เข้าถึงบุคคลทั่วไป

ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์ได้รับการสนับสนุนงบประมาณบางส่วนจากโครงการพลิกโฉมมหาวิทยาลัย (Reinventing University) ภายใต้การกำกับดูแลของสำนักงานปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม

ศ.ดร.ประณัฐ กล่าวเสริมว่า “ศูนย์แห่งนี้มุ่งเน้นการวิจัยระดับโลก ควบคู่กับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีควอนตัมในการแก้ปัญหาในด้านต่าง ๆ เช่น การพัฒนายา หรือวัสดุขั้นสูง พลังงาน การแพทย์ การเงิน การคมนาคม ตัวอย่างของการพัฒนาเทคโนโลยีควอนตัมที่ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์ได้ดำเนินการแล้ว ได้แก่ การวิจัย Quantum Computing การประมวลผลเชิงควอนตัม การวิจัย Quantum Artificial Intelligence หรือ Quantum AI ซึ่งคือการผสมผสานการคำนวณเชิงควอนตัม และปัญญาประดิษฐ์โดยศูนย์ฯ ยังมีแผนดำเนินการในหัวข้ออื่น ๆ ได้แก่ การวิจัย Quantum Cryptography เพื่อเสริมสร้างความมั่นคงทางไซเบอร์ การวิจัยและพัฒนาระบบเข้ารหัสควอนตัมที่สามารถป้องกันการดักฟังข้อมูล การพัฒนา Quantum Materials and Devices เพื่อพัฒนาวัสดุใหม่ ๆ ที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับเครื่องคำนวณทางควอนตัม และเซนเซอร์ควอนตัมได้”

นอกจากนี้ ศูนย์สยามควอนตัมสแควร์ยังร่วมมือกับ Quantum Technology Foundation (Thailand) และภาคธุรกิจในงานวิจัยด้านการเพิ่มประสิทธิภาพระบบด้วยเทคโนโลยีควอนตัม พร้อมขยายความร่วมมือกับสถาบันวิจัยและบริษัทเทคโนโลยีต่างประเทศ

ในด้านการพัฒนาบุคลากร ศูนย์ฯ ได้พัฒนาหลักสูตรนานาชาติระดับปริญญาโทและปริญญาเอก เกี่ยวกับด้านเทคโนโลยีควอนตัมโดยตรง โดยมุ่งเน้นทั้งทางด้านตัวทฤษฎีและปฏิบัติเพื่อเตรียมความพร้อมให้ ผู้เรียนสำหรับการมาถึงตลาดงานทางด้านควอนตัมทั่วโลก โดยทางศูนย์ฯ ยังเตรียมร่วมมือหารือโครงการแลกเปลี่ยนนิสิตและบุคลากรกับมหาวิทยาลัย Korea Advanced Institute of Science & Technology (KAIST) ประเทศเกาหลี และสถาบันวิจัย National Institute for Materials Science (NIMS) ประเทศญี่ปุ่น อีกทั้งพร้อมร่วมมือกับ IBM บัณฑิตวิทยาลัย และ QTFT เพื่อพัฒนาหลักสูตรระยะสั้นและหลักสูตรสำหรับผู้บริหาร เตรียมความพร้อมให้ภาคธุรกิจไทยในการเข้าสู่ยุคควอนตัม

ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ

IBM เปิด 5 เทรนด์ AI ปี 2569: จาก ‘เครื่องมือ’ สู่ ‘ทางรอด’ ธุรกิจ

SCBX กางแผนรับมือ ‘ควอนตัม’ จุดเปลี่ยนความปลอดภัยโลกการเงิน