ตัวแทนอัจฉริยะ (AI Agents) ที่สามารถตัดสินใจและทำธุรกรรมได้ด้วยตัวเอง กำลังจะกลายเป็นลูกค้ากลุ่มใหม่ของธนาคารและสถาบันการเงินในอนาคตอันใกล้ และอาจมาแทนที่โมเดลธุรกิจเดิมอย่างสิ้นเชิง
นี่คือประเด็นสำคัญที่ Boz Wang, VP of Overseas Strategic Business จาก Ant Digital Technologies นำเสนอผ่านมุมมองของ Ant Group บนเวทีสัมมนาในงาน BEYOND EXPO 2026 ที่จัดขึ้นที่มาเก๊า ต่อการเปลี่ยนผ่านจาก Web2 สู่ Web3 ในวันที่ AI ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือช่วยทำงาน แต่เริ่มเข้ามามีบทบาทในกิจกรรมทางเศรษฐกิจและการเงินอย่างเต็มตัว
คุณ Wang ชี้ให้เห็นจุดเปลี่ยนสำคัญว่า บริการและการออกแบบผลิตภัณฑ์ทางการเงินในปัจจุบัน ล้วนถูกสร้างขึ้นบนฐานของลูกค้าสองกลุ่มหลักเท่านั้น คือ บุคคล (Individual) และ องค์กรธุรกิจ (Corporate) แต่ในยุคของระบบเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วยตัวแทนอัจฉริยะ (Agentic Economy) ธนาคารและสถาบันการเงินทั่วโลกกำลังเผชิญหน้ากับโจทย์ใหม่ที่ท้าทายที่สุด เพราะในอนาคต ลูกค้าที่เดินมาทำธุรกรรมหรือใช้บริการอาจไม่ใช่ทั้งมนุษย์และองค์กรแบบเดิมอีกต่อไป แต่คือ AI Agents ของพวกเขา คำถามคือ โครงสร้างพื้นฐานทางการเงินที่มีอยู่จะรองรับความเปลี่ยนแปลงนี้ได้ดีแค่ไหน
ตัวอย่างที่เริ่มเห็นการเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจนแล้วคือในกลุ่ม Quantitative Trading หรือการซื้อขายสินทรัพย์ด้วยโมเดลคณิตศาสตร์และอัลกอริทึม จากเดิมที่ทีมลักษณะนี้ต้องใช้บุคลากร 5–6 คน ปัจจุบันอาจเหลือเพียงคนเดียวที่ทำหน้าที่ควบคุมระบบ แล้วปล่อยให้ AI Agents เข้ามาช่วยคิด วิเคราะห์ และตัดสินใจดำเนินงานแทนมนุษย์ทั้งหมด
เมื่อTrust ย้ายจาก‘คน’ สู่‘AI’
ก่อนจะเจาะลึกถึงโลก Web3 คุณ Wang ได้ย้อนกลับไปยังจุดเริ่มต้นของ Ant Group และ Alipay ในช่วงปี 2545 ซึ่งเป็นยุคแรกเริ่มของอีคอมเมิร์ซและอินเทอร์เน็ต (Web1)
ในเวลานั้น ปัญหาใหญ่ของการซื้อขายออนไลน์คือความน่าเชื่อถือ (Trust) ระหว่างผู้ซื้อกับผู้ขาย Alipay จึงกำเนิดขึ้นมาเพื่อแก้โจทย์ดังกล่าวผ่าน บริการบัญชีเอสโครว์ (Escrow Service) โดยทำหน้าที่เป็นคนกลางถือเงินไว้ก่อน และจะปล่อยเงินให้ผู้ขายก็ต่อเมื่อเงื่อนไขการส่งมอบสินค้าสำเร็จเรียบร้อย ซึ่งช่วยสร้างความมั่นใจให้กับธุรกรรมออนไลน์นับตั้งแต่นั้น
ต่อมาในปี 2555–2557 เมื่อโลกก้าวสู่ยุคอินเทอร์เน็ตบนมือถือ (Mobile Internet) Alipay ได้ขยายบริการจากโลกออนไลน์ไปสู่ออฟไลน์ เพื่อเชื่อมต่อการชำระเงินเข้ากับชีวิตประจำวัน แต่แกนกลางของระบบยังคงเหมือนเดิม คือการส่งมอบความน่าเชื่อถือ ความปลอดภัย และความเป็นมืออาชีพ
สำหรับยุค Agentic Economy โจทย์เรื่องความน่าเชื่อถือไม่ได้หายไป แต่กำลังเปลี่ยนรูปจากความไว้ใจระหว่างคนกับคนหรือคนกับระบบ ไปสู่ความไว้ใจในโลกที่ AI Agents เป็นผู้ตัดสินใจและทำธุรกรรมแทนมนุษย์
ความท้าทายใหม่เมื่อ AI โอนเงินให้ AI
Ant Group ประเมินว่า ภายในปี 2573 ระบบเศรษฐกิจที่ขับเคลื่อนด้วย AI Agents จะมีมูลค่าอย่างน้อย 5 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งคุณ Wang มองว่านี่เป็นการประเมินที่ต่ำกว่าความเป็นจริง เมื่อเทียบกับศักยภาพการเติบโตของเศรษฐกิจที่ตัวแทนอัจฉริยะเข้ามามีบทบาทโดยตรง
โจทย์ใหญ่ที่ธนาคารต้องแก้คือ โครงสร้างการชำระเงินในปัจจุบันถูกสร้างขึ้นมารองรับพฤติกรรมของมนุษย์ในยุคโมบายเพย์เมนต์ แต่ในอนาคตเมื่อ AI Agents ต้องทำธุรกรรมระหว่างกันเอง ระบบจะต้องรองรับธุรกรรมที่มีขนาดเล็กมาก มีความถี่สูง และเกิดขึ้นพร้อมกันในปริมาณมหาศาล เช่น การชำระเงินขนาดเล็กระดับ ไมโคร (Micro Payment) หรือ นาโน (Nano Payment) ที่อาจมีมูลค่าต่ำถึง 0.0000000001 ดอลลาร์ โดยที่ระบบยังต้องรักษาความปลอดภัย ความเสถียร และความเร็วในระดับสูงไว้ให้ได้
เพื่อรองรับการที่ AI กลายมาเป็นผู้ทำธุรกรรมและเป็นลูกค้ากลุ่มใหม่ของสถาบันการเงิน Ant Group จึงได้พัฒนา 4 ขีดความสามารถหลักขึ้นมารองรับ โดยหนึ่งในนั้นคือการเปลี่ยนผ่านระบบตรวจสอบของธนาคารครั้งใหญ่ ประกอบด้วย
- KVA (Know Your Agent): จากเดิมที่ธนาคารต้องทำ KYC (Know Your Customer) เพื่อตรวจสอบตัวตนของมนุษย์ ในอนาคตต้องเปลี่ยนเป็น KVA เพื่อยืนยันตัวตน ตรวจสอบความน่าเชื่อถือ และระบุให้ได้ว่า AI Agent ตัวนี้เป็นของใครและเป็นตัวจริงหรือไม่
- Dynamic Authorization: ระบบอนุญาตสิทธิ์และปรับเปลี่ยนวงเงินแบบไดนามิกตามจริง เช่น การสั่งเพิ่มหรือลดวงเงินซื้อขายของ AI แบบเรียลไทม์
- Programmable Assets: สินทรัพย์ดิจิทัลที่สามารถตั้งโปรแกรมเงื่อนไขได้ผ่าน Smart Contract
- Nano Payment: โครงสร้างพื้นฐานการชำระเงินระดับนาโนที่รองรับธุรกรรมความถี่สูงพิเศษโดยไม่มีการดีเลย์
คุณ Wang ทิ้งท้ายว่า โลก Web3 ในอนาคตจะมีขนาดใหญ่กว่าตลาดคริปโทเคอร์เรนซีในปัจจุบันหลายเท่าตัว โดยเฉพาะเมื่อเงินทุนและสินทรัพย์จากสถาบันการเงินย้ายเข้ามาอยู่บนบล็อกเชน
อย่างไรก็ตาม ตลาดนี้ใหญ่และซับซ้อนเกินกว่าที่ผู้เล่นรายใดรายหนึ่งจะสร้างขึ้นได้เพียงลำพัง จึงเป็นเหตุผลที่ทุกภาคส่วนในอุตสาหกรรม ต้องมาร่วมมือกันปรับโฉมและสร้างระบบนิเวศเศรษฐกิจ Web3 ที่ขับเคลื่อนด้วยตัวแทนอัจฉริยะ (Web3 Agent-based New Economy) ไปด้วยกัน
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
SCBX กับภารกิจ 10 ปี สร้าง ‘การเงินสำหรับทุกคน’ บนบล็อกเชน
ทลายปราการการเงินข้ามพรมแดน ก้าวต่อไปของ DeeMoney ในวันที่ฟินเทคขยับสเกล
