สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน) หรือ NIA ผนึกกำลังร่วมกับเครือข่าย Green Innovative Farm Thailand (GIFT) เปิดตัวโครงการ “AgTech Connext” เพื่อนำร่องการใช้เทคโนโลยีสีเขียวและนวัตกรรมครบวงจรในการบริหารจัดการสินค้าเกษตรตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ความร่วมมือครั้งนี้มีจุดประสงค์หลักเพื่อแก้ไขปัญหาสินค้าล้นตลาดและการสูญเสียหลังการเก็บเกี่ยวอย่างเป็นรูปธรรม พร้อมยกระดับรายได้และประสิทธิภาพการผลิตของเกษตรกรไทย ให้ก้าวสู่การเป็นเกษตรอัจฉริยะ (Smart Agriculture) ที่ยั่งยืน เพื่อให้หลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลางในระยะยาว
วิกฤติสินค้าเกษตรล้นตลาด และการแก้เกมด้วยแผนบริหารจัดการข้อมูล
ดร.กริชผกา บุญเฟื่อง ผู้อำนวยการสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) กล่าวถึงความจำเป็นในการปรับเปลี่ยนวิธีคิดว่า “การช่วยเหลือเกษตรกรจำนวนมากไม่อาจพึ่งพาแค่การรอคอยโชคชะตาหรือสภาพอากาศ แต่ต้องนำนวัตกรรมเข้ามาแก้ปัญหาอย่างจริงจัง” แม้สินค้าเกรดพรีเมียมหรือสินค้าที่ได้เครื่องหมายบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) จะสามารถทำราคาได้ดีจนผลิตไม่ทันต่อความต้องการ แต่ผลผลิตส่วนใหญ่ยังคงเผชิญความเสี่ยงด้านราคาอย่างหนัก การจะช่วยเกษตรกรในวงกว้างจึงจำเป็นต้องใช้ข้อมูลเพื่อคาดการณ์ปริมาณผลผลิตล่วงหน้า เพื่อวางแผนการตลาดและกำหนดทิศทางการเพาะปลูกได้อย่างแม่นยำ แทนการแห่ปลูกตามกระแสจนสินค้าล้นตลาดอย่างที่เป็นมา
กลไก 4G และบทบาทสะพานเชื่อมสตาร์ตอัป สู่หัวใจเกษตรกร
เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนผ่านสู่เกษตรอัจฉริยะ NIA ได้วางบทบาทเป็น “Focal Conductor” เชื่อมโยงสตาร์ตอัปผู้ครอบครองเทคโนโลยีกับกลุ่มเกษตรกรผ่านโครงการ AgTech Connext
มณฑา ไก่หิรัญ ผู้อำนวยการฝ่ายส่งเสริมวิสาหกิจเริ่มต้น NIA อธิบายถึงกลไก “4G” ซึ่งประกอบด้วย การบ่มเพาะผู้ประกอบการ (Groom) การสนับสนุนทุน (Grant) การจับคู่ลงพื้นที่เพื่อทดลองใช้จริง (Growth) และการต่อยอดสู่ระดับสากล (Global) กระบวนการนี้มุ่งเป้าไปที่การลดต้นทุนและเพิ่มประสิทธิภาพผลผลิต เพื่อให้เกษตรกรสามารถอยู่ดีกินดีและลดความเสี่ยงจากปัจจัยภายนอกได้อย่างมั่นคง
ผนึกกำลังเครือข่าย ยกระดับห่วงโซ่คุณค่าและคุณภาพชีวิตเกษตรกร
ศิริพัฒน์ มีทับทิม กรรมการผู้จัดการและผู้ก่อตั้ง บริษัท บอร์น โคออพเพอเรชั่น ไทยแลนด์ จำกัด กล่าวว่าในช่วงฤดูกาลผลไม้ เกษตรกรมักเผชิญปัญหาผลผลิตล้นตลาดจนราคาสินค้าตกต่ำกระทบต่อรายได้โดยตรง Born Thailand ในฐานะสตาร์ตอัปด้านแพลตฟอร์มตลาดสินค้าเกษตรออนไลน์ จึงได้ริเริ่มเครือข่าย GIFT เพื่อพัฒนาระบบนิเวศเกษตรสมัยใหม่ที่ช่วยเปลี่ยนการจัดการแบบเดิมสู่ระบบที่คาดการณ์และวางแผนผลผลิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมุ่งเน้นการเชื่อมโยงห่วงโซ่คุณค่า (Value Chain) เพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้เกษตรกรลดต้นทุน เพิ่มรายได้ และสร้างความมั่นใจให้ผู้บริโภคเข้าถึงอาหารปลอดภัย ไร้สารตกค้าง
การบูรณาการนวัตกรรม จากฟื้นฟูดิน สู่บรรจุภัณฑ์ และการตลาดพรีเมียม
ความร่วมมือครั้งนี้เป็นการร้อยเรียงนวัตกรรมตลอดสาย ตั้งแต่ต้นน้ำโดย วัชรินทร์ ภูมิคง จากบริษัท เอ็ก-เทค จำกัด นำเสนอนวัตกรรมจุลินทรีย์ฟื้นฟูดิน Soil Excel ที่ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพผลผลิตได้ร้อยละ 30 ทำงานร่วมกับเทคโนโลยีนาโนไบโอโรบอทของ น.สพ.ดร. กษิดิ์เดช ธีรนิตยาธาร จากบริษัท โมริน่า โซลูชั่นส์ จำกัด ที่สามารถนำส่งสารอาหารเข้าสู่เซลล์พืชได้ลึกถึงระดับ DNA นวัตกรรมเหล่านี้ถูกนำไปใช้ในพื้นที่จริงร่วมกับเกษตรกรศักยภาพสูง เช่น เกษตรแปลงใหญ่ลำไยพวงทอง จังหวัดสมุทรสาคร ของคุณไพรัช เทียนทอง ที่ต้องการควบคุมขนาดผลผลิตให้สม่ำเสมอ ตลอดจนการยกระดับมังคุดของกลุ่มคุณพิพัฒน์ เต็งเศรษฐศักดิ์ เครือข่ายเกษตรกรผลไม้ Qchan จังหวัดจันทบุรี และสวนทุเรียนเจริญทรัพย์พรีเมียมจากสวนของคุณมุกดา ตันวิมล
ในส่วนกลางน้ำ นรภัทร เผ่านิ่มมงคล จากบริษัท อีเด็น อะกริเท็ค จำกัด ได้นำเทคโนโลยีสารเคลือบชะลอการสุกมาใช้ยืดอายุการเก็บรักษาผลไม้ เสริมด้วยกล่อง OZONE Box จากคุณสุชัญญ์ญา ไชยชมภู จากบริษัท เซฟเฟอร์ แพค (ประเทศไทย) จำกัด ที่ล็อกกลิ่นทุเรียนได้ร้อยละ 100 ช่วยยกระดับภาพลักษณ์สินค้าเพื่อรองรับตลาดพรีเมียมและการส่งออก
ขณะที่ปลายน้ำ อิสรีย์ นิตยสมบูรณ์ จาก Born Thailand และ สภานันนท์ เพ็ชรมาศ จาก Gourmet Market (เดอะมอลล์ กรุ๊ป) ร่วมสร้างตลาดที่มั่นคง ช่วยให้เกษตรกรกำหนดราคาพรีเมียมได้สูงกว่าตลาดทั่วไปร้อยละ 20-30
โรดแมป Go GIFT Together สู่เกษตรอัจฉริยะที่ยั่งยืน
ก้าวต่อไปภายใต้วิสัยทัศน์ “Go GIFT Together” คือการยกระดับภาคการเกษตรสู่ระบบปลอดสารเคมีร้อยละ 100 และสร้างห่วงโซ่อุปทานแบบไร้ของเสีย (Zero Waste Supply Chain) อย่างเป็นรูปธรรม ภายในปี 2026 เครือข่ายมีแผนขยายผลสำเร็จสู่ 5 จังหวัดยุทธศาสตร์ พร้อมตั้งเป้าสร้างรายได้เติบโตกว่า 210 ล้านบาท ภายในระยะเวลา 3 ปี
ดร.กริชผกาได้กล่าวทิ้งท้ายว่า “ความร่วมมือในระยะยาว จะเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญที่ช่วยให้เกษตรกรไทยหลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง มีรายได้ที่ดีขึ้น และก้าวสู่การเป็น Smart Agricultural ได้อย่างยั่งยืน”
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
ทรู-Google-อว. เปิดตัว AI for All Thais ปั้นคน 20 ล้านคน รับเศรษฐกิจดิจิทัล
จุฬาฯ ผนึก ทรู ดิจิทัล พาร์ค ปั้นระบบนิเวศสตาร์ตอัปไทย ดึงโมเดล 3 ประเทศ รุก 3 เทคโนโลยียุทธศาสตร์
