วิกฤติที่โลกเผชิญอยู่เวลานี้ ให้สมญาว่า ‘วิกฤติทรัมป์‘ เหมาะสมที่สุดเพื่อเป็นเกียรติกับประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ ผู้จุดชนวนสร้างความปั่นป่วนทั้งต่อชีวิต สังคม เศรษฐกิจ ฯลฯ ของพลเมืองโลกครั้งประวัติศาสตร์ อยู่เวลานี้
ชนวนวิกฤติถูกจุด เมื่อทรัมป์ตัดสินใจบอมบ์อิหร่านโดยมี เบนจามิน เนทันยาฮู นายกฯ อิสราเอลร่วมด้วย เหตุผลที่ทรัมป์ยกขึ้นมาอ้างในการรุกรานอิหร่านเปลี่ยนไปเรื่อย ๆ ตามสภาพอารมณ์ของเจ้าตัว
วันก่อนบอกว่าต้องการน้ำมัน แต่ล่าสุดบอกในโพสต์ว่า เพราะไม่ต้องการให้อิหร่านมีนิวเคลียร์ แต่ไม่ได้ให้เหตุผลว่า ทำไมอิหร่านมีนิวเคลียร์ไม่ได้แต่อิสราเอลมีได้ ทั้งที่ฝายหลังมีนโยบายก้าวร้าวต่อประเทศรอบข้างมากกว่า
ความไม่คงเส้นคงวาของอารมณ์ทรัมป์ ทำให้ยากต่อการคาดการณ์ฉากทัศน์ทางเศรษฐกิจ ว่าโลกจะผ่านจากวิกฤติครั้งนี้แบบไหน แค่ช้ำ ๆ หัวแตก หรือ สลบเหมือดเข้าไอซียู แม้วันนี้ทรัมป์ประกาศขยายเวลาหยุดยิง แต่วันถัดไปอาจจะเปลี่ยนใจออกมาโพสต์เขย่าโลกอีกก็ได้ ทุกอย่างล้วนเกิดขึ้นได้ทั้งสิ้นสำหรับผู้นำสหรัฐฯนายนี้
บ้านเรารับผลจากวิกฤติทรัมป์เข้าเต็ม ๆ เพราะเป็นหนึ่งในประเทศที่นำเข้าน้ำมันสูง ราคาน้ำมันที่พุ่งกระฉูดในช่วงเดือนเศษที่ผ่านมาอยู่ในระดับวิกฤติพลังงาน ดันต้นทุนตั้งแต่ระดับประเทศ ไล่ลงไปถึงครัวเรือน สูงขึ้นอย่างฉับพลัน สินค้าหลายรายการราคาเริ่มขยับ อุตสาหกรรมที่วัตถุดิบเกี่ยวเนื่องกับ “น้ำมัน“ อย่างปิโตรเคมีเริ่มมีปัญหาขาดแคลนวัตถุดิบ จนหลายโรงงานประกาศหยุดการผลิตชั่วคราว ฯลฯ
สัปดาห์ที่แล้วสื่อตามข่าวว่า รัฐบาลจะออกพระราชกำหนด (พ.ร.ก.) กู้เงิน 5แสนล้านบาท และขยายเพดานหนี้สาธารณะจาก 70% ต่อจีดีพี. เป็น 75% เพื่อรับมือกับวิกฤติทรัมป์หรือไม่ ?
ประเด็นนี้ เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาส รองนายกฯและรมว.คลัง ออกมายืนยันว่า จะยังไม่ทำทั้งสองอย่าง พร้อมแจงแนวทางระดมทรัพยากรทางการเงินเพื่อรับมือกับ วิกฤติทรัมป์ ไว้ชัดเจนว่า
อย่างแรก งบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 วงเงิน 3,788,000 ล้านบาท ที่อยู่ระหว่างจัดทำ ให้ทุกหน่วยงานตัดงบประมาณที่ไม่จำเป็นออก อาทิ ดูงานต่างประเทศ
ถัดมาให้ “เรียกคืนงบ“ ตามปีงบประมาณฯ 2569 ที่หน่วยงานยังไม่ใช้งบฯ ภายในวันที่ 30 เมษายนนี้ จะถูกโอนกลับเข้า “งบกลาง“ เพื่อเป็นทุนรับมือวิกฤติ
มือเศรษฐกิจของรัฐบาลบอกว่า ตอนนี้งบกลางมีอยู่ราว 25,000 ล้านบาท และคาดว่าจะเรียกงบคืนเติมเข้า งบกลางได้ระหว่าง 95,000 – 100,000 ล้านบาท ถ้าเป็นไปตามแผน ตัวเลขงบกลางจะเพิ่มเป็น 95,000 -100,000 ล้านบาท
ส่วนการ “กู้เงิน” เอกนิติ รองนายกฯและรมว.คลัง บอกว่า อาจจะไม่จำเป็นต้องออกพ.ร.ก.กู้เงิน โดยแจงผ่านสื่อว่า ปัจจุบันสัดส่วนหนี้สาธารณะต่อจีดีพี. อยู่ที่ 66% โดยประมาณ ขณะที่เพดานก่อหนี้ฯ กฎหมายกำหนดไว้ต้องไม่เกิน 70% ต่อจีดีพี. เท่ากับว่า พื้นที่การคลังเหลืออยู่ 4% โดยประมาณ โดยทุก ๆ 1% ของจีดีพี. มีค่าเท่ากับ 200,000 ล้านบาท โดประมาณ เท่ากับว่า รัฐบาลยังมีช่องกู้เงินมาจัดการวิกฤติราว 800,000 ล้านบาท โดยไม่ต้องออก พ.ร.ก.กู้เงิน
ถ้าจัดการตามที่กล่าวข้างต้นแล้ว วิกฤติทรัมป์ ไม่จบเร็ว การออกพ.ร.ก. กู้เงิน และขยายเพดานเงินกู้เงินจะเป็นทางเลือกท้ายสุด เอกนิติ รองนายกฯและรมว.คลังย้ำ
ประเมินจากสถานการณ์แล้ว การกู้เพิ่ม เป็นสิ่งเลี่ยงยาก เพราะตัวเลขที่คาดว่าจะได้จากการโอนงบกลับประมาณ หนึ่งแสนล้านคงไม่พอกับการพยุงเศรษฐกิจ และที่สำคัญโอกาสที่สงครามจะคลี่คลายในเร็วๆนี้มีโอกาสไม่มากเพราะทั้งหมดขึ้นกับ อารมณ์ของทรัมป์แต่เพียงผู้เดียว
หากรัฐบาลโดยกระทรวงการคลังตัดสินใจกู้เพิ่ม โดยยึดตามตัวเลขที่เป็นข่าว 500,000 ล้านบาทจากพื้นที่การคลังที่เหลือราว 800,000 ล้านบาท แม้ เอกนิติ รองนายกฯและรมว.คลังยันว่า ไม่จำเป็นต้อง ขยายเพดานหนี้สาธารณะ แต่ถ้ามีการกู้ตามตัวเลขที่กล่าวข้างต้น ยังไง ๆ กระทรวงการคลังต้องขยายเพดานหนี้สาธารณะอยู่ดี เพื่อให้มีพื้นที่การคลังเหลือและยึดหยุ่นพอสำหรับรองรับ สถานการณ์ ที่คาดไม่ถึงในวันข้างหน้า
บทความอื่น ๆ ของผู้เขียน
สงครามอิหร่าน อย่าให้ถึงขั้น ‘เลวร้ายสุด’
