สงครามกินโต๊ะอิหร่าน ที่อิสราเอลจูงมหาอำนาจสหรัฐฯ เข้าสู่สมรภูมิ เดินทางมาถึงสัปดาห์ที่ 3 แล้ว แนวโน้มต่อจากนี้ไป น่าจะยืดเยื้อออกไป ดูได้จากท่าทีของโดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ ที่ยังคงรักษามาตรฐาน ความไม่คงเส้นคงวาเอาไว้อย่างเหนียวแน่น วันก่อนออกมาส่งเสียงว่าจะหยุดสงคราม โดยโอ่ว่า สหรัฐฯได้รับชัยชนะแล้ว หลังทำลายล้างศักยภาพทางทหารของอิหร่านจนสิ้นสภาพ
แต่ไม่ทันข้ามวันดี นายทรัมป์คนเดียวกันออกมาพ่นผ่านทรูธโซเชียลข่มขู่อิหร่านด้วยลีลา ข้อเสนอที่คุณปฎิเสธไม่ได้ ว่าภายใน 48 ชั่วโมง นับตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป (เข้าใจว่านับจากวันเสาร์ที่ 21 มีนาคม ) หากอิหร่านไม่ยอมเปิดช่องแคบฮอร์มุซแต่โดยดี สหรัฐฯจะโจมตีและทำลายล้างโรงไฟฟ้าต่าง ๆ เริ่มด้วยโรงไฟฟ้าใหญ่ที่สุดเป็นลำดับแรก แต่เสียงขู่ฟอดที่ว่ายังไม่มีคำตอบจากเตหะราน
อย่างที่ทราบกันว่า อิหร่านได้เปลี่ยนช่องแคบเฮอร์มุซที่กว้างราว 31 กิโลเมตร ให้เป็นอาวุธทางภูมิศาสตร์ด้วยการเข้าควบคุมเส้นทางการเดินเรือที่เชื่อมต่อระหว่างตะวันออกกลางกับโลกภายนอก และอนุญาตให้เรือพาณิชย์ที่ประสงค์จะผ่านช่องทางนี้ ต้องทำตามเงื่อนไขที่อิหร่านกำหนดเท่านั้น
การควบคุมช่องแคบเฮอร์มุซของอิหร่าน ผนวกกับอิหร่านได้โจมตีแหล่งก๊าซธรรมชาติในกาตาร์ และโรงกลั่นน้ำมันของซาอุดิอารเบียเพื่อเอาคืนจากการถูกโจมตีแหล่งก๊าซธรรม ทำเอาชีพจรเศรษฐกิจโลกเต้นโครมคราม ๆ เพราะเกรงว่าราคาน้ำมันจะเดินหน้าสู่ 200 ดอลลาร์สหรัฐฯต่อบาร์เรล สาเหตุที่เป็นเช่นนี้เพราะประเทศในตะวันออกกลางขนส่งน้ำมันและก๊าซเหลว (LNG) สู่ตลาดโลก คิดเป็นสัดส่วนราว 20% ของตลาดรวม ผ่านช่องแคบดังกล่าว
ตอนนี้รังสีความตรึงเครียดจากสงครามอิหร่านได้แผ่ซ่านออกไปทั่วโลก ซึ่งเป็นสถานการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาหลายทศรรษแล้ว กระทั่งชาวอเมริกันส่วนใหญ่เลือกเอานายทรัมป์ขึ้นมาเป็นผู้นำ
ประเมินจากเหตุการณ์ปัจจุบัน โอกาสที่ศึกจะจบเร็วมีแต่ไม่มาก ดูได้จากท่าทีของนายทรัมป์และอิสราเอลที่มีความสุขกับการถล่มอิหร่าน ขณะที่ทางเตหะรานเองก็แสดงจุดยืนซ้ำ ๆ หลายครั้งว่าจะสู้ไม่ถอย ทิศทางสถานการณ์ในช่วงถัดจากนี้ไปจึงเหลือแค่ยืดเยื้อปานกลาง กับมองไม่เห็นบทจบ เท่านั้น
วันก่อน บริษัทศูนย์วิจัยกสิกรไทย ยกทีมบริหารออกมาประเมินแนวโน้มและผลกระทบจากสงครามอิหร่านว่าในกรณีเลวร้ายสุด ๆ หรือสงครามยืดเยื้อเกิน 12 สัปดาห์ ตัวเลขจีดีพีปีนี้ของไทยจะหายไปถึง 1.6% เหลือเติบโตทั้งปีแค่ 0.2-0.3 % เท่านั้น
–กสิกรเตือน วิกฤติตะวันออกกลางยืดเยื้อ ดันน้ำมันทะลุ 100 ดอลลาร์ฯ ฉุดจีดีพีไทยเสี่ยงหลุด 1.9%
นักเศรษฐศาสตร์บอกตามหลักการว่า ผลกระทบแรกที่ชาวบ้านจะได้รับ (จากสงครามอิหร่าน ) คือ เงินเฟ้อ อันเป็นผลพวงจากสงครามที่ทำให้ราคาน้ำมันปรับสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว วิธีที่จะเช็คว่าเรารับพิษเงินเฟ้อหรือไม่? ดูได้จากสินค้าหรือบริการที่เราซื้อหรือใช้ในชีวิตประจำวันขึ้นราคาหรือยัง หากมากกว่า 3 รายการขึ้นไป แสดงว่าเราเจอเข้าแล้ว.. พิษเงินเฟ้อ
เช่นเดียวกัน ถ้าต้องการประเมินเบื้องต้นถึงระดับความรุนแรงของสงครามอิหร่าน นอกจากดูว่าราคาน้ำมัน พุ่งกระฉูดไปถึงขนาดไหนแล้ว ยังเล็งได้จากการเติมน้ำมัน หากต้องขับตระเวนหาเติมน้ำมันมากกว่า 3 ปั๊มขึ้นไป หรือถึงขนาดต้องหาข้ามจังหวัดเพื่อหาน้ำมันเดิมเต็มถังแสดงว่า สถานการณ์ไม่ปกติเป็นอย่างยิ่ง
การใช้ชีวิตในสภาวะที่อบอวลด้วยความไม่แน่นอนเช่นนี้ ควรปรับเข้าโหมดใช้จ่ายในสิ่งที่จำเป็นและทำในสิ่งที่สำคัญก่อนเพื่อเสริมภูมิเศรษฐกิจทางหนึ่ง หากอนาคตสงครามอิหร่านถลำสู่สงครามที่มนุษย์ปกติส่วนใหญ่ไม่ปรารถนาจนก่อให้เกิดคลื่นเศรษฐกิจขนาดใหญ่ จะได้มีภูมิคุ้มกันพอโต้คลื่นประคองเอาตัวรอด
ดูควันไฟที่ลอยมาจากสงครามอิหร่านแล้ว นึกถึงคำเตือนในตำนานที่ว่า เรือเล็กควรงดออกจากฝั่ง…
อีกมุมจากผลกระทบจากสงครามอิหร่านที่ไม่ถูกกล่าวถึงมากนัก คือการส่งออกจากไทยไปตะวันออกกลาง
ทางทีมบริหารของบริษัท ศูนย์วิจัยกสิกร ระบุว่า การส่งออกรถมีบทบาทสูงต่อส่งออกไทย โดยตลาดส่งออกรถไปตะวันออกลางครองสัดส่วนราว 20% ของตลาด โดย 60% เป็นรถปิคอัพ มีความเสี่ยงที่จะได้รับผลกระทบจากสงคราม เมื่อรวมกับผลกระทบอื่น เช่น การแข่งขันจากตลาดรถจีน การขึ้นภาษีรถจาก เม็กซิโก
เช่นเดียวกับ ‘ข้าว’ อีกหนึ่งในสินค้าส่งออกหลักของไทย กำลังเผชิญกับความไม่แน่นอกจากสถานการณ์สงครามอิหร่านเช่นกัน ก่อนหน้านี้ทางวงการส่งออกข้าวออกมาให้ข้อมูลว่า การส่งออกข้าวเริ่มได้รับผลกระทบแล้ว หลังเรือ นารี มยุรี ถูกยิงสกัดโดยกองทัพอิหร่านหลังพยายามผ่านแล่นผ่านช่องแคบแฮอร์มุซ มีเรือที่รอส่งมอบข้าวอย่างน้อย 2 ลำต้องเปลี่ยนแผนจอดลอยลำรอความชัดเจย
ปีหนึ่งไทยส่งออกข้าวไปตะวันออกกลาง 1.5 ล้านตันต่อปี คิดเป็นมูลค่าราว 12,800 ล้านบาท และการส่งออกข้าวไปตะวันออกกลาง ต้องผ่านช่องแคบเฮอร์มุซทั้งสิ้น หากการส่งออกข้าวสะดุดนาน ๆ ย่อมมีผลต่อราคารับซื้อข้าวเปลือกในประเทศในที่สุด
บทความอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
‘คอร์รัปชัน’ สารตั้งต้นปัญหาเศรษฐกิจไทย
แผนรับมือ ‘โลกร้าว’ รัฐบาลอนุทิน
