จากโซลาร์ 14 เมกะวัตต์ของ AAT สู่คำถามเรื่องพื้นที่ แบตเตอรี่ และต้นทุน เมื่อโรงงานต้องการเพิ่มการใช้พลังงานสะอาด การวางแผนต้องครอบคลุมทั้งการผลิต การเก็บไฟ และการจัดหาพลังงานเพิ่มเติม
การติดตั้งโซลาร์ช่วยให้โรงงานผลิตไฟสะอาดใช้เองได้ แต่การเพิ่มสัดส่วนให้เพียงพอกับเป้าหมายระยะยาวยังมีเรื่องพื้นที่ ช่วงเวลาการใช้ไฟ และต้นทุนที่ต้องพิจารณาร่วมกัน กรณีของ บริษัท ออโต้อัลลายแอนซ์ (ประเทศไทย) จำกัด หรือ AAT ซึ่งร่วมมือกับ บริษัท ดับบลิวเอชเอ ยูทิลิตี้ส์ แอนด์ พาวเวอร์ จำกัด (มหาชน) หรือ WHAUP ช่วยให้เห็นโจทย์นี้ชัดขึ้น โรงงานเริ่มจากโซลาร์บนหลังคา ก่อนขยายไปสู่โซลาร์ลอยน้ำ มีกำลังการผลิตติดตั้งรวม 14 เมกะวัตต์ รองรับความต้องการใช้ไฟฟ้าของโรงงานได้ประมาณ 25% ขณะที่ AAT มีเป้าหมายระยะยาวในการใช้พลังงานสะอาด 100% การเดินต่อจากจุดนี้จึงต้องหาวิธีเพิ่มพลังงานสะอาดให้เหมาะกับการผลิตและต้นทุนที่ธุรกิจรับได้
WHAUP พาสื่อมวลชนเยี่ยมชมโครงการพลังงานแสงอาทิตย์ที่จ่ายไฟให้โรงงาน AAT ในนิคมอุตสาหกรรมอีสเทิร์นซีบอร์ด (ระยอง) พร้อมเยี่ยมชมระบบบำบัดน้ำเสียและโรงงานผลิตน้ำหมุนเวียนภายในนิคมอุตสาหกรรมดับบลิวเอชเอ อีสเทิร์นซีบอร์ด 1 (WHA ESIE 1) เพื่อให้เห็นการจัดการพลังงานและน้ำสำหรับลูกค้าอุตสาหกรรม ตั้งแต่การผลิตและดูแลระบบไปจนถึงการนำทรัพยากรกลับมาใช้ประโยชน์
AAT ขยายโซลาร์จากหลังคาสู่บ่อน้ำ
AAT เป็นผู้ผลิตรถยนต์และชิ้นส่วนยานยนต์จากการร่วมทุนระหว่างฟอร์ดและมาสด้า ตั้งอยู่ในนิคมอุตสาหกรรมอีสเทิร์นซีบอร์ด (ระยอง) ความร่วมมือด้านพลังงานกับ WHAUP เริ่มจากโครงการโซลาร์บนหลังคาขนาด 6 เมกะวัตต์ ภายใต้สัญญาซื้อขายไฟฟ้า หรือ PPA ก่อนต่อยอดสู่โครงการโซลาร์ลอยน้ำขนาด 8 เมกะวัตต์ ซึ่งส่งไฟเข้าสู่กระบวนการผลิตโดยตรง โดย WHAUP เป็นผู้ลงทุน พัฒนา และบริหารจัดการระบบ รูปแบบนี้ทำให้ AAT เพิ่มการใช้พลังงานสะอาดได้โดยไม่ต้องลงทุนติดตั้งระบบเอง พร้อมมีผู้รับผิดชอบดูแลการผลิตไฟฟ้าในระยะยาว การขยายโครงการจึงครอบคลุมทั้งการใช้พื้นที่เพิ่มเติมและการทำงานร่วมกันตั้งแต่ขั้นวางแผนไปจนถึงหลังเริ่มใช้งาน
ซิลวิโอ อิลลิ ประธานและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร AAT กล่าวว่า บริษัทมีความเชี่ยวชาญด้านการผลิตรถยนต์ การเดินหน้าไปสู่เป้าหมายพลังงานสะอาดจึงต้องอาศัยพันธมิตรที่เข้าใจด้านพลังงานโดยตรง เขาเล่าว่าการดำเนินโครงการตามแผนและการดูแลหลังติดตั้งของ WHAUP เป็นส่วนสำคัญที่สร้างความเชื่อมั่นและนำไปสู่การขยายความร่วมมือในระยะต่อมา ขณะเดียวกัน การติดตั้งดำเนินไปโดยไม่กระทบการผลิต และเมื่อระบบเริ่มทำงานแล้ว ทั้ง 2 ฝ่ายสามารถติดตามปริมาณไฟฟ้าที่ผลิตได้และความผิดปกติของระบบอย่างต่อเนื่อง การเลือกพันธมิตรจึงต้องพิจารณาความสามารถในการติดตั้งและดูแลระบบควบคู่กัน เพื่อให้โรงงานได้รับไฟฟ้าตามที่วางแผนไว้ตลอดการใช้งาน
พื้นที่ติดตั้งต้องสอดคล้องกับความต้องการใช้ไฟ
อัครินทร์ ประเทืองสิทธิ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร WHAUP กล่าวว่า โรงงานแต่ละแห่งมีพื้นที่และความต้องการใช้ไฟต่างกัน บางแห่งมีหลังคาขนาดใหญ่แต่ใช้ไฟไม่มาก จึงติดตั้งโซลาร์เท่าที่จำเป็นต่อการใช้งาน ขณะที่บางแห่งต้องการใช้ไฟมาก แต่มีพื้นที่หลังคาไม่เพียงพอ การเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาดจึงต้องเริ่มจากการพิจารณาว่าโรงงานมีพื้นที่ผลิตไฟได้มากเพียงใด และยังต้องจัดหาไฟเพิ่มเติมอีกเท่าใด สำหรับ AAT การขยายจากหลังคาไปใช้พื้นที่บ่อน้ำช่วยเพิ่มกำลังผลิตได้ ส่วนโรงงานอื่นอาจต้องพิจารณาทางเลือกที่ต่างออกไปตามพื้นที่ ลักษณะการใช้ไฟ และโอกาสในการรับพลังงานจากแหล่งอื่น
โจทย์เรื่องพื้นที่ยังเชื่อมกับแนวทางซื้อขายพลังงานที่ WHAUP ต้องการพัฒนา อัครินทร์ ยกตัวอย่างว่า โรงงานที่มีหลังคาเหลืออาจมีโอกาสเพิ่มการผลิตไฟเพื่อส่งให้ผู้ใช้รายอื่น ขณะที่โรงงานซึ่งมีพื้นที่จำกัดก็มีความต้องการรับไฟสะอาดเพิ่มเติม บริษัทจึงมองถึงการใช้พื้นที่หลังคา คลังสินค้า และพื้นที่อื่นของกลุ่ม WHA เพื่อรองรับความต้องการดังกล่าว อย่างไรก็ตาม การนำไฟจากแหล่งผลิตไปถึงผู้ใช้ต้องพิจารณาเงื่อนไขการเชื่อมต่อและการใช้โครงข่ายร่วมด้วย ความพร้อมด้านพื้นที่และความต้องการซื้อจึงต้องเดินไปพร้อมกับช่องทางส่งไฟที่สามารถดำเนินการได้ภายใต้หลักเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง
แบตเตอรี่ช่วยเพิ่มช่วงเวลาใช้ไฟสะอาด
นอกจากพื้นที่แล้ว ช่วงเวลาที่โรงงานต้องการใช้ไฟเป็นอีกเรื่องที่ต้องวางแผน อัครินทร์ กล่าวว่า ลูกค้าของ WHAUP เริ่มหารือถึงการใช้แบตเตอรี่เพื่อเพิ่มระยะเวลาการใช้พลังงานสะอาด จากประมาณ 4 ชั่วโมงเป็น 6 ชั่วโมง หรือจาก 6 ชั่วโมงเป็น 8 ชั่วโมง โดยมีราคาแบตเตอรี่ที่ลดลงเป็นปัจจัยประกอบการตัดสินใจ ความต้องการนี้ทำให้การออกแบบระบบต้องพิจารณาทั้งกำลังผลิตและการเก็บไฟไว้ใช้ในช่วงอื่นร่วมกัน การติดแบตเตอรี่จึงเป็นทางเลือกที่บริษัทนำมาหารือกับลูกค้าตามลักษณะการใช้ไฟและต้นทุนที่เหมาะสม ส่วนโครงการ AAT ประกอบด้วยโซลาร์บนหลังคาและโซลาร์ลอยน้ำ
อัครินทร์ มองว่า การเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาดต้องคำนึงถึงความสามารถในการแข่งขันของโรงงานด้วย เขาเล่าว่ามีลูกค้าหารือถึงการเพิ่มสัดส่วนเป็น 40% หรือ 60% ขณะที่การขยับไปถึง 100% ยังมีโจทย์ต้นทุนที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ แนวทางที่บริษัทพูดคุยกับลูกค้าจึงเป็นการทยอยเพิ่มตามความเหมาะสมของแต่ละช่วง โดยดูทั้งราคาที่รับได้และเทคโนโลยีที่จะนำมาใช้ โรงงานจึงต้องวางแผนระหว่างเป้าหมายระยะยาวกับการลงทุนในแต่ละขั้น เพื่อให้การลดคาร์บอนดำเนินต่อไปได้พร้อมกับการรักษาต้นทุนการผลิต การเลือกเพิ่มสัดส่วนเท่าใดและเมื่อใดจึงขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของลูกค้าแต่ละราย
ใช้ AI และข้อมูลดูแลระบบโซลาร์
เมื่อโซลาร์เริ่มผลิตไฟแล้ว การดูแลให้ระบบทำงานได้ตามที่ควรเป็นส่วนสำคัญของความคุ้มค่า WHAUP ติดตามปริมาณไฟฟ้าที่ผลิตได้เทียบกับสภาพแสงและประสิทธิภาพที่ระบบควรทำได้ พร้อมนำ AI มาช่วยตรวจจับความผิดปกติและสนับสนุนการบำรุงรักษา การติดตามดังกล่าวช่วยให้ผู้ดูแลมีข้อมูลประกอบการตรวจสอบและแก้ไขปัญหา ขณะที่ลูกค้าสามารถติดตามการทำงานของระบบได้อย่างต่อเนื่อง สำหรับโรงงานที่ให้ความสำคัญกับความแน่นอนในการผลิตไฟ การดูแลหลังติดตั้งจึงเป็นส่วนหนึ่งของการให้บริการระยะยาว และเป็นเรื่องที่ AAT กล่าวถึงเมื่ออธิบายเหตุผลในการขยายความร่วมมือกับ WHAUP
การใช้ข้อมูลยังช่วยประกอบการตัดสินใจในงานดูแลหน้างาน เช่น การเลือกช่วงเวลาล้างแผงโซลาร์ โดยพิจารณาว่าไฟที่ผลิตได้ลดลงจากสาเหตุใด และประโยชน์จากการทำความสะอาดคุ้มกับค่าใช้จ่ายหรือไม่ เพราะปริมาณไฟที่ลดลงอาจเกิดจากสภาพอากาศและแสงแดดที่เปลี่ยนไป การพิจารณาข้อมูลเหล่านี้ร่วมกันช่วยให้ผู้ดูแลแยกสาเหตุของปัญหาและเลือกวิธีจัดการได้เหมาะสม รายละเอียดในงานบำรุงรักษาจึงมีผลต่อทั้งปริมาณไฟฟ้าที่ลูกค้าได้รับและค่าใช้จ่ายในการเดินระบบ โดยต้องอาศัยความเข้าใจสภาพการทำงานจริงควบคู่กับข้อมูลที่ติดตามได้
Direct PPA เพิ่มทางเลือกจัดหาไฟสะอาด
สำหรับการจัดหาไฟจากแหล่งอื่น อัครินทร์ กล่าวถึงโอกาสจากการซื้อขายไฟฟ้าโดยตรงระหว่างผู้ผลิตกับผู้ใช้ หรือ Direct PPA และการเปิดให้บุคคลที่สามใช้ระบบโครงข่ายไฟฟ้า หรือ Third-Party Access โดย WHAUP เตรียมความพร้อมด้านพื้นที่ผลิตไฟและพิจารณาการเชื่อมต่อเพื่อรองรับลูกค้าที่ต้องการพลังงานสะอาดเพิ่มเติม อย่างไรก็ดี ในการให้สัมภาษณ์ เขาระบุว่ายังต้องรอความชัดเจนของหลักเกณฑ์และค่าบริการใช้โครงข่าย เพื่อประเมินแนวทางดำเนินธุรกิจและความสามารถในการแข่งขัน เงื่อนไขเหล่านี้จึงเป็นส่วนสำคัญในการพิจารณาว่าไฟที่ผลิตได้จะส่งถึงลูกค้าด้วยวิธีใดและมีต้นทุนรวมเท่าใด
จากประสบการณ์ของ AAT การเพิ่มพลังงานสะอาดเริ่มได้ด้วยการขยายโครงการให้เหมาะกับพื้นที่และการใช้งานของโรงงาน ส่วนความต้องการของลูกค้าอุตสาหกรรมที่ WHAUP พบสะท้อนว่า การเดินต่อไปยังเป้าหมายที่สูงขึ้นต้องพิจารณาทั้งพื้นที่ผลิตไฟ แบตเตอรี่ การดูแลระบบ และทางเลือกในการจัดหาพลังงานเพิ่มเติม บทบาทของผู้ให้บริการจึงครอบคลุมการวางแผนร่วมกับลูกค้าในระยะยาว เพื่อเลือกแนวทางที่เหมาะกับการลงทุนแต่ละช่วง สำหรับโรงงานที่ต้องการเพิ่มการใช้พลังงานสะอาด การตัดสินใจจึงต้องตอบให้ได้ทั้งเรื่องปริมาณไฟ ช่วงเวลาที่ต้องการใช้ และต้นทุน เพื่อให้แผนด้านพลังงานสอดคล้องกับการดำเนินธุรกิจ
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
ลดดีเซลครึ่งหนึ่งใน 10 ปีลดพึ่ง LNG เสริมความมั่นคงพลังงานไทย
AIS เปิด E-Waste Calculator วัดผลลดก๊าซเรือนกระจกจากขยะอิเล็กทรอนิกส์
