ในงานประชุมวิชาการประจำปี สวทช. ครั้งที่ 21 (NAC 2026) ดร.ศราวุธ เลิศบำรุงสันติ รองผู้อำนวยการศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (MTEC) สวทช. ได้ร่วมถ่ายทอดประสบการณ์การพัฒนานวัตกรรมวัสดุเพื่อรับมือกติกาการค้าโลกยุคใหม่ ในวันที่ตลาดไม่ได้ตัดสินเพียงแค่ราคาหรือคุณภาพ แต่พุ่งเป้าไปที่ “รอยเท้าคาร์บอน” ในทุกกระบวนการผลิต
ดร.ศราวุธ ได้นำเสนอแนวคิดนวัตกรรมวัสดุพร้อมเสิร์ฟเพื่อประคับประคองผู้ประกอบการไทยท่ามกลางเศรษฐกิจคาร์บอนต่ำที่บีบคั้น พร้อมระบุจุดเปลี่ยนสำคัญว่า “เราตั้งใจจะเปลี่ยนภาระในเรื่อง Net Zero ที่หลายฝ่ายกังวล ให้กลายเป็นโอกาสใหม่ทางธุรกิจสำหรับทุกท่าน” โดยเฉพาะในอุตสาหกรรมเหล็กและอะลูมิเนียมที่เริ่มได้รับผลกระทบจากมาตรการ CBAM อย่างชัดเจน การปรับตัวในครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงการรักษาภาพลักษณ์ แต่คือความอยู่รอดในเวทีสากล
เปลี่ยนขยะอุตสาหกรรมเป็นต้นทุนใหม่
หัวใจสำคัญที่ MTEC นำเสนอในงาน NAC 2026 คือยุทธศาสตร์การเปลี่ยนกากของเสียให้เป็นมูลค่า หรือ From Waste to Credit ตัวอย่างที่เด่นชัดคือการจัดการฝุ่นจากโรงหล่ออะลูมิเนียม (Aluminum dross) ซึ่งเป็นขยะอันตรายห้ามฝังกลบ โดย MTEC ร่วมกับผู้ประกอบการพัฒนากระบวนการนำฝุ่นเหล่านี้กลับไปเป็นวัตถุดิบในอุตสาหกรรมปูนซีเมนต์ วัสดุทนไฟ และดึงค่าพลังงานมาใช้ประโยชน์
นอกจากนี้ ยังมีงานวิจัยเปลี่ยนเถ้าจากโรงไฟฟ้าชีวมวลเป็นบล็อกคอนกรีตรักษ์โลกน้ำหนักเบา การสกัดโครเมียมจากน้ำเสียฟอกหนังมาทำผงสีเซรามิก และการนำแร่โดโลไมต์มาใช้ทดแทนปูนซีเมนต์เพื่อลดการปล่อยคาร์บอน ซึ่ง ดร.ศราวุธ ย้ำว่านวัตกรรมเหล่านี้ต้องเข้าใจทั้งบริบทผู้ใช้งานและต้นทุนของผู้ประกอบการเพื่อสร้างโอกาสทางธุรกิจที่จับต้องได้จริง
ฐานข้อมูลคาร์บอนและพลังงานสะอาด
นอกจากการพัฒนาวัสดุ MTEC ยังมุ่งสร้างโครงสร้างพื้นฐานด้านข้อมูลที่เชื่อถือได้ โดยเฉพาะฐานข้อมูล Carbon Footprint เพื่อรองรับเกณฑ์การจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว (Green Procurement) และมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ รวมถึงการพัฒนาระบบตรวจสอบ DMRV ผ่านเทคโนโลยี IoT และเซนเซอร์ร่วมกับ NECTEC เพื่อประเมินการกักเก็บคาร์บอนจากผลิตภัณฑ์ไบโอชาร์อย่างแม่นยำ
“วันนี้เวลาท่านจะส่งออกสินค้าไปต่างประเทศ เขาไม่ได้ถามแค่ราคาหรือคุณภาพ แต่จะถามว่าสินค้าชิ้นนี้ก่อให้เกิดคาร์บอนเท่าไหร่ และข้อมูลที่ท่านให้นั้นยืนยันความถูกต้องได้จริงหรือไม่”
นวัตกรรมเพื่อยานยนต์ไฟฟ้าและอุตสาหกรรมยั่งยืน
ในมิติของยานยนต์แห่งอนาคต นวัตกรรมวัสดุได้เข้าไปมีบทบาทตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ อาทิ การแก้ปัญหากลิ่นน้ำยางในอุตสาหกรรมยางแท่งเพื่อส่งต่อสู่อุตสาหกรรมยางล้อรถ EV การร่วมกำหนดมาตรฐานเชื้อเพลิงอากาศยานยั่งยืน (SAF) จากน้ำมันใช้แล้วและกากน้ำตาล ไปจนถึงการยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยรถพยาบาลไฟฟ้าและการเชื่อมโยงระบบนิเวศสถานีชาร์จ แม้กระทั่งปัญหาเชิงเทคนิคในโรงไฟฟ้าชีวมวลอย่างท่อแตกจากการใช้ใบอ้อยเป็นเชื้อเพลิง ทีมวิจัยก็ได้เข้าไปช่วยแก้ไขอย่างครบวงจร
ทั้งหมดนี้คือความมุ่งมั่นของ MTEC ที่สื่อสารผ่านงาน NAC 2026 เพื่อให้เทคโนโลยีวัสดุศาสตร์เป็นแรงสำคัญในการขับเคลื่อนอุตสาหกรรมไทยสู่เป้าหมาย Net Zero โดยไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
Bangkok Cable ซื้อ ION Energy รุก Ecosystem โซลาร์ครบวงจร
PEA จับมือ RISE ลุย Hackathon 2026 ปั้นนวัตกรรมพลังงานไทย
