แดดช่วงกลางวันบนถนนตะนาวทำให้อากาศข้างนอกร้อนจัด ผู้คนและรถยังเคลื่อนไปตามจังหวะของย่านเก่า ท่ามกลางอาคารที่เรียงตัวอยู่สองข้างถนน มีอาคารเก่าหลังหนึ่งที่สะดุดตา เพราะด้านหน้าถูกปรับปรุงจนดูสะอาดเรียบร้อย แต่ยังรักษารูปทรงของอาคารเดิมเอาไว้
เมื่อเปิดประตูเดินเข้าไป ความรู้สึกจากถนนด้านนอกค่อย ๆ เปลี่ยนไป ไม้ไผ่จริงที่นำมาใช้ในการตกแต่ง โทนไม้ที่ให้ความรู้สึกอบอุ่น กลิ่นหอมอ่อน ๆ และเสียงดนตรีเบา ๆ ทำให้พื้นที่ด้านในเหมือนแยกออกจากความร้อนและความจอแจที่เพิ่งเดินผ่านมา
ความแตกต่างระหว่างข้างนอกกับข้างในไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ แต่เป็นสิ่งที่เจ้าของสถานที่ตั้งใจไว้ตั้งแต่ต้น
“Ukiyo แปลว่าโลกที่ล่องลอย” สรัญญา ถวิลวิทู หรือ พี่อ๋าเจ้าของ Ukiyo Spa อธิบายความหมายของชื่อร้านในแบบของตัวเองว่า สำหรับเธอ คือการมีความสุขอยู่กับปัจจุบัน เพราะแต่ละวันคนต้องเผชิญทั้งความเครียด ความเหนื่อยจากงาน หรืออาการปวดเมื่อยจากการใช้ชีวิต เมื่อก้าวผ่านประตูเข้ามา เธอจึงอยากให้ลูกค้ารู้สึกเหมือนเดินเข้ามาในอีกโลกหนึ่งชั่วคราว
โลกที่พี่อ๋าพูดถึงถูกสร้างผ่านประสาทสัมผัส ตั้งแต่ภาพของไม้ไผ่และโทนไม้ เสียงดนตรี กลิ่นหอม สัมผัสจากการนวดและน้ำมัน ไปจนถึงรสชาติของข้าวเหนียวมะม่วงที่เสิร์ฟหลังจบการนวด ความตั้งใจคือให้คนที่เข้ามาได้พักจากสิ่งที่อยู่ข้างนอก ก่อนกลับออกไปใช้ชีวิตอีกครั้ง
แต่ก่อนจะกลายเป็น Ukiyo Spa อาคารหลังนี้มีเรื่องราวอีกแบบหนึ่งซ่อนอยู่ ….
จากโลกของลอตเตอรี่สู่ธุรกิจใหม่ในวัยกว่า 60 ปี
อาคาร Colonial Style อายุประมาณ 60-70 ปีแห่งนี้เป็นอาคารของวัดบวรนิเวศ สองคูหาที่กลายมาเป็นด้านหน้าของสปาเคยเป็นร้านเครื่องเงิน ส่วนพื้นที่ชั้นบนบางส่วนเคยเป็นที่พักอาศัยและบางส่วนว่างอยู่ ขณะที่บริเวณนี้ผูกพันกับธุรกิจค้าสลากมานาน
สำหรับพี่อ๋า ถนนตะนาวไม่ใช่สถานที่แปลกหน้า เพราะธุรกิจที่เธอทำมาตลอดชีวิตอยู่ที่นี่ เธอเป็นตัวแทนจำหน่ายของสำนักงานสลาก และเปิดพื้นที่ให้ผู้ค้าสลากเช่าทำแผง เป็นอาชีพที่ทำมาตั้งแต่เด็กจนถึงอายุ 62 ปี ชีวิตการทำงานของเธอแทบไม่เคยออกจากโลกของลอตเตอรี่
จุดเริ่มต้นของธุรกิจใหม่ไม่ได้มาจากการคิดว่า เมื่ออายุ 60 แล้วควรหาอะไรใหม่ทำ แต่เกิดจากพื้นที่ชั้นบนของอาคารที่ไม่ได้ถูกใช้งานเต็มที่ พี่อ๋าจึงเริ่มคิดว่าจะทำอย่างไรให้พื้นที่เหล่านี้มีประโยชน์มากขึ้น
ตอนแรกมีสองทางเลือก คือ เกสต์เฮ้าส์กับสปา แต่เมื่อพิจารณารูปแบบธุรกิจและข้อจำกัดของพื้นที่ สปากลายเป็นทางเลือกที่ลงตัวกว่า เพราะสามารถรับลูกค้าได้หลายรอบต่อวัน ต่างจากห้องพักที่รับลูกค้าเป็นรอบรายวัน ที่สำคัญ มันตรงกับสิ่งที่พี่อ๋าชอบอยู่แล้ว
“พี่ชอบการนวด” เธอบอก พร้อมเล่าว่า สามารถนวดได้ทุกวัน ความชอบเริ่มจากการอยากดูแลตัวเอง ก่อนขยายไปถึงพ่อแม่ น้อง ๆ และคนรอบตัว เมื่อมีพื้นที่อยู่แล้วและมีคนใกล้ตัวที่มีประสบการณ์ด้านสปา สิ่งที่เคยเป็นเพียงความชอบจึงเริ่มมีรูปร่างเป็นธุรกิจ
แต่การเป็นคนชอบนวดไม่ได้หมายความว่าจะบริหารสปาเป็น เมื่อรู้ว่าจะทำจริง พี่อ๋าจึงไปเรียนหลักสูตรผู้จัดการสปาของกระทรวงสาธารณสุข 100 ชั่วโมง ตั้งแต่การบริหารจัดการ การนวด คุณสมบัติของน้ำมันหอมระเหย การคิดต้นทุน ไปจนถึงการประชาสัมพันธ์ ก่อนสอบและได้รับประกาศนียบัตร
“ตอนทำก็ไม่ได้คิดถึงอายุนะคะ ว่าอายุเท่าไหร่” พี่อ๋าเล่า เพราะเมื่อรู้ว่าชอบและตัดสินใจแล้วว่าจะทำ เธอเลือกเรียนให้รู้จริงก่อนลงมือ
คนที่นำประสบการณ์อีกด้านเข้ามาเติมเต็มคือ นราธิป ผลบุณยรักษ์ หรือ พี่เผือก สามีของพี่อ๋า ซึ่งเคยทำงานด้านการออกแบบโรงแรมบันยันทรี รวมถึงงานที่เกี่ยวข้องกับรีสอร์ตและสปา เมื่อเกษียณแล้วจึงนำประสบการณ์ที่สะสมมาหลาย 10 ปี กลับมาใช้กับพื้นที่ของครอบครัว พร้อมกับคนที่เคยทำงานด้าน Interior และบริหารสปามาด้วยกัน หลายคนมีประสบการณ์มากกว่า 20 ปีและเกษียณจากงานประจำแล้ว
สิ่งที่นำมาใช้ ไม่ใช่การจำลองโรงแรมหรือสปาแห่งใดมาไว้บนถนนตะนาว แต่เป็นความรู้จากการทำงานจริง ตั้งแต่การออกแบบพื้นที่ไปจนถึงการบริหารบริการ เป้าหมายตั้งแต่ต้น คือทำสปาระดับพรีเมียมในราคาที่คนเข้าถึงได้ นำประสบการณ์จากโรงแรมและสปาระดับสูง มาปรับใช้กับพื้นที่ขนาดเล็กกลางชุมชน
อาคารอายุ 60-70 ปีต้องผ่านการปรับปรุงครั้งใหญ่ เพราะพื้น ผนัง เสา คาน และหลังคาหลายส่วนเสื่อมไปตามเวลา การรีโนเวตจึงไม่ใช่เพียงตกแต่งให้สวยขึ้น แต่ต้องเสริมโครงสร้าง เปลี่ยนพื้นและหลังคา รวมถึงวางระบบของอาคารใหม่ โดยพยายามรักษาภาพภายนอกให้ใกล้เคียงกับรูปแบบเดิม
การปรับปรุงใช้เวลาประมาณหนึ่งปีและงบมากกว่า 40 ล้านบาท โจทย์สำคัญอีกเรื่องคือการทำให้สปาที่ตั้งอยู่กลางชุมชนมีความสงบมากพอ เรื่องเสียงจึงต้องจัดการทั้งวัสดุกันเสียงและการออกแบบพื้นที่ ขณะที่ไม้ไผ่จริงถูกสั่งมาจากเชียงใหม่และคัดเลือกทีละชิ้น เพื่อนำความรู้สึกจากธรรมชาติเข้ามาอยู่ภายในอาคาร
ความสงบที่สัมผัสได้เมื่อเดินผ่านประตูเข้ามา จึงไม่ได้เกิดจากทำเลที่เงียบ แต่เกิดจากความพยายามสร้างพื้นที่สงบขึ้นมาท่ามกลางความจอแจของถนนตะนาว
Ukiyo Spa ไม่ได้เป็นสปาขนาดใหญ่ พื้นที่บริการประกอบด้วยห้องนวดน้ำมันทั้งแบบคู่และห้องเดี่ยว รวมถึงพื้นที่นวดไทยและนวดเท้า รองรับลูกค้าได้ประมาณ 20 คนต่อวันในภาวะปกติ ขนาดที่ไม่ใหญ่เกินไปเป็นสิ่งที่พี่เผือกมองว่าช่วยให้ทีมดูแลรายละเอียดและคุณภาพบริการได้ใกล้ชิด
พรีเมียมที่เข้าถึงได้ อยู่ในรายละเอียดของการดูแล
สำหรับพี่อ๋า แนวคิด “Luxury Within Reach” หรือพรีเมียมที่เข้าถึงได้ ไม่ได้หมายถึงการทำสถานที่ให้ดูแพง แต่เป็นการดูแลลูกค้าอย่างดีในสถานที่ที่สะอาด มีกลิ่นหอม สงบและเป็นส่วนตัว ใช้ผลิตภัณฑ์และอุปกรณ์ที่มีคุณภาพ พร้อมการนวดที่ได้มาตรฐาน เพื่อให้ลูกค้ารู้สึกว่าสิ่งที่ได้รับคุ้มค่ากับเงินที่จ่าย แนวคิดนี้วางคุณภาพและความใส่ใจในรายละเอียดไว้เหนือความหรูหราหรือราคาเพียงอย่างเดียว
ผลิตภัณฑ์ที่ใช้จึงเป็นรายละเอียดที่พี่อ๋าให้ความสำคัญ ทั้งน้ำมันหอมระเหย น้ำมันนวด และครีมที่ใช้กับลูกค้า เธอเลือกใช้ผลิตภัณฑ์จากแบรนด์ไทยที่มีมาตรฐานและใช้ในสปาระดับโรงแรม โดยไม่ลดทอนคุณภาพของผลิตภัณฑ์เพื่อประหยัดต้นทุน
น้ำมันบางส่วนทำในลักษณะ Co-branding โดยพี่อ๋าเป็นคนเลือกกลิ่นที่ต้องการ แล้วให้ผู้ผลิตทำขึ้นสำหรับ Ukiyo Spa ส่วนครีมและผลิตภัณฑ์ที่ใช้ในการดูแลผิวเลือกจากแบรนด์ไทยที่มีตลาดในต่างประเทศ แม้จะเคยคิดถึงการทำผลิตภัณฑ์ของตัวเอง แต่พี่อ๋ายังไม่รีบไปถึงจุดนั้น เพราะมองว่าน้ำมันและผลิตภัณฑ์ที่สัมผัสกับผิวโดยตรง โดยเฉพาะผลิตภัณฑ์ Organic ต้องให้ความสำคัญกับคุณภาพและเรื่องอาการแพ้ของลูกค้า
รายละเอียดเหล่านี้เชื่อมกลับไปถึงแนวคิด Five Senses ที่พี่อ๋าวางไว้ตั้งแต่ต้น เพราะกลิ่นไม่ได้ทำหน้าที่เพียงทำให้ร้านหอม แต่น้ำมันหอมระเหยและกลิ่นที่ใช้ระหว่างการนวดยังเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ที่เธอต้องการให้ลูกค้ารู้สึกผ่อนคลายตั้งแต่เข้ามาจนจบการบริการ
หลังเปิดมาประมาณ 9 เดือน สิ่งที่เกิดขึ้นกลับต่างจากภาพที่พี่อ๋าคิดไว้ตอนต้น เพราะเดิมเธอไม่ได้ตั้งใจทำร้านเพื่อจับตลาดนักท่องเที่ยวต่างชาติ แต่ลูกค้าต่างชาติกลับกลายเป็นลูกค้าส่วนใหญ่ โดยเธอประเมินว่าอยู่ที่ประมาณ 80%
หลายคนไม่ได้พักอยู่ในย่านนี้ แต่ค้นพบ Ukiyo Spa จาก Google แล้วนั่ง Grab มาใช้บริการ บางคนกลับมานวดหลายครั้งภายในทริปเดียว และบางคนเมื่อกลับประเทศไปแล้วก็ส่งข้อความมาจองสำหรับการเดินทางมาไทยครั้งต่อไป พี่อ๋าระบุว่า ลูกค้าที่กลับมาใช้บริการซ้ำมีประมาณ 70%
ช่วงแรกเธอเคยเดินแจกโบรชัวร์ด้วยตัวเอง ก่อนค่อย ๆ พบว่า Google และรีวิวจากลูกค้ากลายเป็นช่องทางสำคัญที่พาคนมาถึงร้าน สิ่งที่ทำให้เธอรู้สึกว่าธุรกิจกำลังเดินไปในทางที่ตั้งใจจึงไม่ใช่เพียงจำนวนลูกค้า แต่เป็นการที่คนซึ่งเคยเดินเข้าประตูมาแล้วเลือกกลับมาอีก
เสียงตอบรับที่ดีไม่ได้ทำให้พี่อ๋ารีบคิดถึงสาขาสอง ตรงกันข้าม เธอมองว่าความท้าทายต่อจากนี้คือทำอย่างไรให้คุณภาพที่ลูกค้าได้รับในวันนี้ยังคงอยู่ในวันข้างหน้า
ช่วง Soft Opening เคยมีลูกค้าบอกว่ารู้สึกหนาวระหว่างการขัดผิว พี่อ๋าจึงเพิ่มอุปกรณ์ทำความร้อนในห้อง หลังจากนั้นปัญหานี้ก็ไม่เกิดขึ้นอีก สำหรับเธอ คำวิจารณ์ของลูกค้าจึงไม่ใช่เพียงรีวิว แต่เป็นข้อมูลที่ต้องนำกลับมาแก้บริการ
“พี่จะทำตรงนี้ให้ดีที่สุดค่ะ”
อยากให้คนรู้จักถนนตะนาวมากขึ้น
การไม่รีบเปิดสาขา 2 สอดคล้องกับวิธีที่พี่อ๋ามองผลตอบแทนจากธุรกิจมาตั้งแต่ก่อนเปิด Ukiyo Spa ตอนเรียนหลักสูตรผู้จัดการสปา เธอเคยทำแผนธุรกิจและคำนวณระยะเวลาคืนทุนออกมาเกือบ 8 ปี ขณะที่คนอื่นในชั้นเรียนวางแผนคืนทุนกันประมาณ 1-2 ปี จนอาจารย์ทักว่าใช้เวลานานเกินไป
แต่พี่อ๋าไม่ได้กลับไปลดสิ่งที่อยากทำเพื่อให้คืนทุนเร็วขึ้น เพราะสำหรับเธอ เงินไม่ใช่เป้าหมายหลักของการเริ่มธุรกิจครั้งนี้ หลังทำงานมาหลายสิบปี สิ่งที่อยากได้จากการเริ่มต้นใหม่คือความสุขจากการได้ทำสิ่งที่ตัวเองชอบ และความสุขเมื่อเห็นว่าคนที่เข้ามาใช้บริการชอบสิ่งที่เธอและทีมตั้งใจทำ
“เวลาพี่อ่านรีวิว แล้วลูกค้าชม พี่ก็รู้สึกมีความสุข” พี่อ๋าเล่า ก่อนบอกถึงวิธีคิดของตัวเองว่า “พี่ก็คิดว่าเดี๋ยวพอเวลาเราทำดี ๆ เรื่องอื่น ๆ เดี๋ยวมันตามมาเอง”
หลังเปิดมาได้ประมาณ 9 เดือน รายได้ของ Ukiyo Spa อยู่ในหลักแสนบาทต่อเดือนและยังไม่ถึงหนึ่งล้านบาท แต่สามารถครอบคลุมเงินเดือนและค่าใช้จ่ายของกิจการได้แล้ว สำหรับพี่อ๋า สิ่งที่ต้องทำต่อจึงไม่ใช่เร่งจำนวนสาขาหรือเร่งตัวเลขให้โต แต่เป็นการรักษาคุณภาพของร้าน และทำให้ Ukiyo เป็นชื่อที่คนจดจำ เมื่อพูดถึงสปา เธออยากให้คนคิดถึงที่นี่ด้วย
ความคิดที่จะทำต่อจึงไม่ได้เริ่มจากคำถามว่าจะเปิด Ukiyo Spa แห่งใหม่ที่ไหน แต่กลับมาที่พื้นที่รอบตัว เพราะลูกค้าต่างชาติที่เดินเข้ามาทำให้พี่อ๋าเห็นว่า นักท่องเที่ยวจำนวนหนึ่งกำลังเที่ยวต่างจากเดิม พวกเขาค้นหาสถานที่ด้วยตัวเอง นั่ง Grab หรือมอเตอร์ไซค์เข้ามาตามร้านในชุมชน และอยากสัมผัสสิ่งที่เป็น Local มากขึ้น
ถนนตะนาวในสายตาของพี่อ๋าจึงมีมากกว่าสปาของเธอ รอบ ๆ ยังมีร้านอาหาร วัฒนธรรม และวิถีชีวิตที่มีอยู่แล้ว
“พี่มองว่าพื้นที่ตรงนี้มันมีเสน่ห์นะ มันเป็นเรื่องของอาหาร แล้วก็มีวัฒนธรรม มันมีวิถีชีวิตของมัน แต่ว่าคนยังไม่ได้มาลงลึก”
เธอจึงคิดถึงการใช้พื้นที่ส่วนที่เหลือ ทำสถานที่ที่ทำให้คนหยุดอยู่ในย่านได้นานขึ้น อาจมีเบเกอรีแบบ Grab and Go พื้นที่ให้นั่งพักหรือนั่งทำงาน และกิจกรรมเกี่ยวกับอาหารไทยในวันหยุด ความคิดนี้มาจากประสบการณ์ตรงกับลูกค้า บางคนสนใจอาหารไทย จนขอให้ช่วยซื้อข้าวคั่วกลับไปทำลาบที่เยอรมนี ทำให้พี่อ๋าเห็นว่า สิ่งเล็ก ๆ จากย่านหนึ่ง สามารถติดกลับไปเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำในการเดินทางได้
ภาพที่เธออยากเห็นจึงไม่ใช่การมี Ukiyo Spa หลายสาขา แต่เป็นการทำให้คนที่มาถึงแล้วใช้เวลากับถนนตะนาวมากขึ้น และเมื่อมีคนเข้ามา ร้านค้าอื่นในพื้นที่ก็มีโอกาสได้รับประโยชน์ตามไปด้วย
เมื่อย้อนกลับมายืนที่ประตูอีกครั้ง ความแตกต่างระหว่างถนนด้านนอกกับพื้นที่ด้านในจึงชัดขึ้น อาคารที่เคยมีร้านเครื่องเงินอยู่ชั้นล่างและมีพื้นที่ว่างอยู่ด้านบน ไม่ได้ถูกทุบทิ้งเพื่อสร้างอาคารใหม่ แต่ถูกนำกลับมาใช้ในบทบาทใหม่โดยคนวัยกว่า 60 ปี ซึ่งอยู่กับธุรกิจลอตเตอรี่มาตลอดชีวิต ก่อนตัดสินใจกลับไปเรียนเรื่องสปาและเริ่มทำสิ่งที่ไม่เคยทำมาก่อน
ส่วนพี่เผือก ความสุขคือได้นำประสบการณ์จากงานออกแบบ โรงแรมและสปาที่สะสมมาหลายสิบปีกลับมาใช้กับอาคารเก่ากลางชุมชน พร้อมกับคนทำงานที่ผ่านประสบการณ์ของตัวเองมาแล้ว ไม่ใช่เพื่อสร้างโรงแรมหรือรีสอร์ตขนาดใหญ่ แต่เพื่อทำพื้นที่ขนาดเล็กที่คนเดินผ่านถนนตะนาวแล้วสามารถเปิดประตูเข้ามาได้
ข้างนอกยังเป็นถนนตะนาวเส้นเดิม แดดยังร้อน รถยังวิ่งผ่าน และเสียงจากชุมชนไม่ได้หายไปไหน แต่เมื่อประตูปิดลง กลิ่นหอมอ่อน ๆ เสียงดนตรี และแนวไม้ไผ่ก็กลับเข้ามาแทนที่
เป็นช่วงเวลาสั้น ๆ ที่ตรงกับความหมายของ Ukiyo ในแบบที่ พี่อ๋า สรัญญา ตั้งใจไว้ตั้งแต่แรก ทิ้งเรื่องราวจากโลกข้างนอกเอาไว้ชั่วคราว พักให้เต็มที่ แล้วค่อยเปิดประตูกลับออกไปใช้ชีวิตต่อ ….
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
Algebra of Luck ‘สมการแห่งโชค’ ของคุณธนา เธียรอัจฉริยะ ที่เริ่มจากผู้คน
Modern Wellness Crisis: เมื่อข้อมูลสุขภาพยิ่งมาก เรายิ่งต้องฟังร่างกายตัวเอง
เวอร์จิ้นแอ็คทีฟ ชี้ ‘Recovery Gap’ คนไทยออกกำลังกายหนัก แต่ฟื้นฟูยังไม่พอ
