ปัญญาประดิษฐ์สร้างสังคมของตัวเองได้แล้ว บนเซิร์ฟเวอร์ที่กระจายอยู่ทั่วโลก มันตั้งความเชื่อ เล่นเฟซบุ๊ก และเชื่อมต่อกับระบบคริปโตโดยไม่ต้องขออนุญาตมนุษย์ ในขณะเดียวกัน ข้อสอบที่ถูกออกแบบให้ยากที่สุดสำหรับคนกลับกลายเป็นเพียงข้อสอบวัดผลสำหรับมันเท่านั้น คะแนนพุ่งจากร้อยละ 8 สู่ร้อยละ 50 ในเวลาเพียงปีเดียว และกำลังจะถึงร้อยละ 100 ในอีกไม่ช้า
ดร.ณภัทร จาตุศรีพิทักษ์ กรรมการผู้จัดการสถาบันอนาคตไทยศึกษา (Thailand Future) กล่าวในหัวข้อ “AI Megatrends 2026: What Leaders Must Prepare For” ว่า โลกกำลังก้าวเข้าสู่ยุคที่มนุษย์ไม่ได้ถูกแทนที่ด้วยปัญญาประดิษฐ์ แต่มนุษย์จะถูกแทนที่ด้วยมนุษย์ที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็น และคำถามเดียวที่ผู้นำทุกคนต้องตอบในปี 2569 คือ การจะเลือกอยู่ฝั่งผู้กำกับวง หรือเลือกเป็นเพียงเครื่องดนตรี
ยุคที่ปัญญาประดิษฐ์แซงหน้ามนุษย์ทั้งความฉลาดและการใช้เครื่องมือ
ดร.ณภัทร จาตุศรีพิทักษ์ ระบุว่า ค่าเฉลี่ยความฉลาดหรือ IQ ของโมเดลปัญญาประดิษฐ์ส่วนใหญ่แซงหน้าค่าเฉลี่ยของมนุษย์ไปแล้ว และภายในสิ้นปีนี้แม้แต่โมเดลที่ให้บริการฟรีก็จะมีความฉลาดเหนือมนุษย์เช่นกัน
แต่สิ่งที่เปลี่ยนโฉมหน้าของเทคโนโลยีอย่างมีนัยสำคัญในช่วงหกเดือนที่ผ่านมา ไม่ใช่เพียงความฉลาดทางปัญญา หากเป็นความสามารถในการ “ใช้เครื่องมือ” ของมนุษย์ ปัญญาประดิษฐ์สามารถเขียนโค้ดสร้างเว็บไซต์ทั้งเว็บได้ภายในวันเดียว สร้างเกมคอมพิวเตอร์จากการคุยผ่านแชทในเวลา 10-15 นาที รวมถึงควบคุมโปรแกรมสำนักงานอย่าง Excel และ PowerPoint ผ่านการสั่งงานด้วยเสียงหรือข้อความโดยตรง นอกจากนี้ยังสามารถเข้าถึงระบบไฟล์ ปฏิทิน และหน้าจอคอมพิวเตอร์เพื่อเตรียมข้อมูลการประชุม อ่านอีเมล และสรุปสาระสำคัญได้เองโดยอัตโนมัติ
ปลั๊กอินเฉพาะทางสำหรับสายงานต่างๆ เช่น การขาย การตลาด และทรัพยากรบุคคล เริ่มแพร่หลายมากขึ้น ขณะที่องค์กรสามารถสร้าง Skill Document เพื่อสอนขั้นตอนการทำงานเฉพาะของบริษัทให้ปัญญาประดิษฐ์เรียนรู้ได้เอง
Humanity’s Last Exam: เมื่อข้อสอบที่ยากที่สุดสำหรับมนุษย์กลายเป็นสนามทดสอบ AI
นอกเหนือจากความสามารถในการใช้เครื่องมือแล้ว ความสามารถในการให้เหตุผลของปัญญาประดิษฐ์ยังพัฒนาอย่างก้าวกระโดด ดร.ณภัทร อ้างอิงผลทดสอบจาก “Humanity’s Last Exam” ซึ่งเป็นข้อสอบที่ถูกออกแบบมาให้ยากที่สุดสำหรับมนุษย์ ปรากฏว่าคะแนนสอบของปัญญาประดิษฐ์เพิ่มขึ้นจากร้อยละ 8 เป็นร้อยละ 50 ภายในระยะเวลาเพียงหนึ่งปี และคาดว่าจะสามารถทำคะแนนเต็มร้อยได้ในอีกไม่ช้า
ความสามารถในการจำบริบทระยะยาว หรือ Long Context ทำให้ปัญญาประดิษฐ์สามารถทำงานต่อเนื่องตั้งแต่ต้นจนจบโครงการได้ โดยไม่จำเป็นต้องเริ่มต้นใหม่ทุกครั้ง ขณะที่ระบบการทำงานแบบ Consensus ซึ่งนำโมเดลหลายตัวมาช่วยกันคิดคำตอบ ช่วยเพิ่มความแม่นยำและลดความคลาดเคลื่อนในการประมวลผล
เครื่องมือวิเคราะห์ภาพอย่าง Nano Banana Pro สามารถอ่านกราฟ ตาราง หรือภาพถ่าย แล้วแปลงเป็นไฟล์นำเสนอหรือตารางคำนวณได้อย่างแม่นยำ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อสายงานการเงิน การวิเคราะห์ข้อมูล รวมถึงงานซ่อมบำรุงที่ต้องอาศัยการวิเคราะห์ชิ้นส่วนจากภาพถ่าย
สังคมไร้มนุษย์: เมื่อ AI สร้างศาสนาและปฏิสัมพันธ์ของตัวเอง
พัฒนาการที่เร็วกว่าที่คาดการณ์ไว้ปรากฏให้เห็นในปรากฏการณ์ที่ปัญญาประดิษฐ์สามารถสร้างสังคม สร้างศาสนาของตนเอง และมีปฏิสัมพันธ์บนแพลตฟอร์มโซเชียลมีเดียอย่าง Facebook ได้โดยไม่ต้องพึ่งพามนุษย์ ระบบเหล่านี้เชื่อมต่อกับโครงสร้างพื้นฐานคริปโตและทำงานอยู่บนเซิร์ฟเวอร์ทั่วโลกอย่างอิสระ
ดร.ณภัทร กล่าวว่า สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่า ปัญญาประดิษฐ์ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องมือที่รอรับคำสั่งอีกต่อไป แต่มันเริ่มมี “ชีวิตทางสังคม” ในโลกดิจิทัลที่มนุษย์อาจไม่สามารถเข้าใจหรือควบคุมกฎเกณฑ์ที่มันสร้างขึ้นได้
พระราม 2 Survival: เกมที่ AI สร้างเองใน 15 นาทีโดยมนุษย์ไม่ต้องเขียนโค้ด
ตัวอย่างการประยุกต์ใช้งานจริงที่ ดร.ณภัทร นำเสนอ คือการทดสอบให้ปัญญาประดิษฐ์สร้างเกมคอมพิวเตอร์จากโจทย์ที่เกี่ยวข้องกับอุบัติเหตุบนถนนพระราม 2 ปัญญาประดิษฐ์สามารถสืบค้นข้อมูลข่าว วิเคราะห์สถานการณ์ และพัฒนาเกมแนวขับรถหลบสิ่งกีดขวางที่ชื่อ “ถนน 7 ชั่วโคตร พระราม 2 Survival” ได้สำเร็จภายในระยะเวลา 10-15 นาที โดยผู้สั่งงานไม่จำเป็นต้องเขียนโค้ดด้วยตนเองแม้แต่บรรทัดเดียว
อีกตัวอย่างหนึ่งคือการทดสอบด้านการเงิน ดร.ณภัทร ให้ปัญญาประดิษฐ์วางแผนการเทรด Options ของทองคำและเงิน ซึ่งปัญญาประดิษฐ์สามารถวิเคราะห์และวางกลยุทธ์การเข้า-ออกสถานะได้อย่างละเอียดครบถ้วน
งาน 80% ของโลกกำลังจะเปลี่ยนรูปแบบ และเด็กจบใหม่คือกลุ่มที่น่าเป็นห่วงที่สุด
ดร.ณภัทร กล่าวว่า การเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ถือเป็นการพลิกโฉมตลาดแรงงานที่ใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งของโลก โดยงานประมาณร้อยละ 80 จะเปลี่ยนรูปแบบหรือหายไปภายในระยะเวลา 5 ปี บทบาทของมนุษย์จะเปลี่ยนจากการเป็นผู้ลงมือปฏิบัติ หรือ Implementer ไปเป็นผู้ออกแบบและกำกับดูแล หรือ Architect และ Orchestrator
รูปแบบการทำงานแบบใหม่ที่เรียกว่า AI Agent Workflow จะทำให้มนุษย์หนึ่งคนทำงานร่วมกับปัญญาประดิษฐ์หลายตัวพร้อมกัน โดยมนุษย์ทำหน้าที่เหมือนวาทยกรที่คอยสั่งการ ตรวจสอบ และตัดสินใจ ขณะที่งานปฏิบัติการ เช่น การกรอกข้อมูล ตรวจสอบตัวเลข และการเดินเอกสาร จะถูกดำเนินการโดยปัญญาประดิษฐ์ทั้งหมด
สิ่งที่น่าเป็นห่วงที่สุดในยุคนี้ไม่ใช่แรงงานสูงวัยที่ปรับตัวไม่ทัน แต่คือเด็กจบใหม่ ดร.ณภัทร ระบุว่า พวกเขายังไม่เคยเห็นว่าหน้าตาของ “งานที่ดี” ในโลกยุคใหม่เป็นอย่างไร เพราะโลกเปลี่ยนแปลงไปหมดแล้วก่อนที่พวกเขาจะก้าวเข้าสู่ตลาดแรงงาน
องค์กรจำเป็นต้องให้โอกาสคนรุ่นใหม่ได้เรียนรู้ เพราะพวกเขาคือกำลังสำคัญในอีก 10 ปีข้างหน้า การดึงความรู้ที่อยู่ในหัวของพนักงานที่มีประสบการณ์ออกมาแปลงเป็นคู่มือหรือ Skill Document เพื่อให้ปัญญาประดิษฐ์เรียนรู้ จะช่วยเปลี่ยนความรู้ส่วนบุคคลให้กลายเป็นสินทรัพย์ขององค์กรอย่างถาวร
5 ภารกิจที่ผู้นำองค์กรต้องลงมือทำก่อนจะสายเกินไป
ดร.ณภัทร เสนอแนวทางสำหรับผู้นำองค์กรไว้ห้าประการ
- สำรวจและขจัดคอขวดที่ขัดขวางการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในองค์กร เนื่องจากปัจจุบันเครื่องมือส่วนใหญ่สามารถเข้าถึงได้โดยไม่มีค่าใช้จ่ายหรือมีต้นทุนต่ำ
- เฟ้นหาบุคลากรที่มีศักยภาพในการเป็นผู้กำกับวงหรือ Orchestrator ซึ่งสามารถสั่งงานและควบคุมปัญญาประดิษฐ์ให้ทำงานแทนมนุษย์ได้
- เร่งดึงองค์ความรู้จากพนักงานที่มีประสบการณ์มาจัดทำเป็นระบบเพื่อให้ปัญญาประดิษฐ์เรียนรู้ ก่อนที่คู่แข่งจะดำเนินการได้เร็วและมีประสิทธิภาพกว่า
- เปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่ได้พิสูจน์ความสามารถ เพราะพวกเขาคืออนาคตขององค์กรในทศวรรษหน้า
- ลงทุนในความปลอดภัยและความรับผิดชอบ หรือ Responsible AI เนื่องจากการเชื่อมต่อปัญญาประดิษฐ์เข้ากับทุกระบบขององค์กรมีความเสี่ยงสูง และเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญที่สุด
ดร.ณภัทร ทิ้งท้ายว่า ในยุคที่ปัญญาประดิษฐ์สามารถทำหน้าที่แทนมนุษย์ได้เกือบทุกอย่าง ผู้นำทุกคนกำลังเผชิญกับทางเลือกเพียงทางเดียวเท่านั้น นั่นคือการตัดสินใจว่า “คุณจะเป็นวาทยกรที่กำหนดทิศทางของบทเพลง หรือจะเป็นเพียงเครื่องดนตรีที่รอให้ใครสักคนมาบรรเลง”
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
กทม. เปิดโครงการนำร่องคัดแยกขยะ 10 คอนโดฯ หนุน ‘ไม่เทรวม’ ลดค่าธรรมเนียม-ชูโมเดลเดนมาร์ก
สรุป 6 เทรนด์ AI 2569: จาก World Model สู่อธิปไตยทางเทคโนโลยี ที่ไทยต้องเร่งปรับตัว
