TH | EN
TH | EN
หน้าแรก Columnist “วิกฤติอาหาร” หายนะรอบใหม่

“วิกฤติอาหาร” หายนะรอบใหม่

ดังที่รู้กันว่าผลจากวิกฤติโควิด-19 ที่เริ่มเข้าสู่ขาลง ทำให้ความต้องการน้ำมันทั่วโลกเพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากหลาย ๆ ประเทศเริ่มเข้าสู่ภาวะปกติ เศรษฐกิจเริ่มฟื้นตัว การใช้น้ำมันจึงเพิ่มสูงขึ้น แต่สถานการณ์ก็ยังไม่ถือว่ารุนแรงถึงขั้นขาดแคลน เพียงแต่น้ำมันดิบในตลาดโลกขยับราคาขึ้นค่อนข้างสูง ส่งผลค่าครองชีพสูงขึ้นและทำให้เกิดภาวะเงินเฟ้อตามมา

ทันทีที่เกิดสงครามระหว่างรัสเซียกับยูเครน สถานการณ์ “วิกฤติพลังงาน” ก็เริ่มชัดขึ้น เพราะรัสเซียคือประเทศที่ผลิตน้ำมันอันดับสองของโลก และมีแหล่งก๊าซธรรมชาติใหญ่ที่สุดในโลก วิกฤติพลังงานรอบนี้ทำให้ทั้งโลกปั่นป่วน ประเทศไทยเองก็หนีไม่พ้นวิกฤตินี้

สิ่งที่หลาย ๆ คนเริ่มวิตกกังวลมากกว่า นั่นคือ เริ่มมีสัญญาณการเกิด “วิกฤติอาหาร” ที่มีแนวโน้มว่าจะรุนแรงกว่าวิกฤติพลังงานเสียอีก ส่วนหนึ่งเพราะปัญหาสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะโลกร้อน นับวันจะยิ่งหนักทำให้สภาพภูมิอากาศปรวนแปร ไม่แน่นอน ส่งผลกระทบต่อการทำการเกษตร การผลิตอาหารของโลก

แต่สาเหตุสำคัญจริง ๆ เนื่องจากหลาย ๆ ประเทศที่เป็นแหล่งผลิตอาหารของโลกไม่มั่นใจต่อสถานการณ์สงครามระหว่างรัสเซียและยูเครนว่าจะจบลงเมื่อไร จึงพากันกักตุนอาหารไว้ใช้ในประเทศเพื่อไม่ให้ประชาชนของตนต้องเดือดร้อน หากขาดแคลนหรือมีราคาสูงขึ้น จึงประกาศ “งด” ส่งออกอาหารและวัตถุดิบอาหาร ล่าสุดมีถึง 14 ประเทศซึ่งล้วนเป็นผู้ผลิตส่งออกอาหารรายใหญ่

สถาบันวิจัยเศรษฐกิจชื่อดังของสหรัฐ Paterson Institute for International Economics ระบุว่า สงครามระหว่างรัสเซียกับยูเครนที่ยืดเยื้ออาจส่งผลให้โลกต้องเผชิญภาวะขาดแคลนอาหาร โดยเฉพาะธัญพืชและน้ำมันสกัดที่ปรับราคาสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว หลังจากหลายประเทศได้จำกัดการส่งออกด้วยเหตุผลความมั่นคงทางอาหารของตัวเอง

สะท้อนจากราคาข้าวสาลีได้สูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง อินเดียเป็นประเทศล่าสุดที่แบนการส่งออกข้าวสาลีต่อจากรัสเซีย ยูเครน อียิปต์ คาซัคสถาน เซอร์เบีย และโคโซโว การที่อินเดียแบนการส่งออกทำให้ราคาข้าวสาลีในตลาดโลกปรับราคาขึ้นทันที 6%

อีกสาเหตุที่ทำให้เกิด “วิกฤติอาหาร” เกิดจากพืชบางชนิด เช่น อ้อยและปาล์ม เป็นพืชที่ใช้ได้ทั้งผลิตผลิตอาหารและพลังงาน เวลาเกิดวิกฤติพลังงาน พืชน้ำมัน เช่น ปาล์มและอ้อย จะถูกนำไปผลิตเป็นไบโอดีเซลและเอทานอล นำไปผสมกับน้ำมันใช้เป็นพลังงานแทน ซึ่งได้ราคาสูงกว่าการนำไปผลิตเป็นอาหาร จึงเกิดการแย่งกันระหว่างอาหารกับพลังงาน 

ล่าสุด บราซิลซึ่งผลิตน้ำตาลอันดับ 1 ของโลกและผลิตเอทานอลอันดับ 2 ของโลก เมื่อบรรดาโรงงานน้ำตาลในบราซิลฉีกสัญญาส่งออกจำนวนราว 4 แสนตัน โดยยอมจ่ายค่าปรับฐานผิดสัญญาเพราะเอาวัตถุดิบอ้อยที่ใช้สำหรับผลิตน้ำตาลไปผลิตเอทานอลเพื่อไปผสมน้ำมันแทนซึ่งได้กำไรดีกว่า 

นั่นหมายความว่าอีกไม่นานน้ำตาลในตลาดโลกจะขาดแคลนและราคาปรับสูงขึ้น อย่างแน่นอน

ก่อนหน้านี้อินโดนีเซียเป็นผู้ส่งออกน้ำมันปาล์ม 50% ของโลกก็ระงับการส่งออก ทำให้ราคาน้ำมันปาล์มในตลาดโลกปรับราคาสูงขึ้นทันที เพิ่งยกเลิกประกาศดังกล่าวเมื่อวันก่อนทำให้สถานการณ์น้ำมันปาล์มในตลาดโลกน่าจะคลี่คลายบ้าง 

ปัญหาการขาดแคลนอาหารทั่วโลกกำลังผลักดันราคาอาหารให้สูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ โดยมีผลกระทบทางเศรษฐกิจ และเป็นภัยคุกคามต่อความอดอยากและหนี้สินในประเทศเศรษฐกิจเกิดใหม่หลายประเทศ

มีรายงานว่า การที่รัสเซียบุกรุกยูเครน ทำให้เกิดความไม่มั่นคงด้านอาหาร เพราะทั้งสองประเทศ มีสัดส่วนมากกว่า 10% ของอาหารที่ซื้อขายทั่วโลก โดยทั้งรัสเซียและยูเครนผลิตข้าวสาลีส่งออกร้อยละ 30 ของโลก และร้อยละ 60 ของน้ำมันดอกทานตะวัน 

น่าสนใจตรงที่มีอย่างน้อย 26 ประเทศพึ่งพาธัญพืชจากรัสเซียและยูเครนสัดส่วนรวมกันมากกว่าครึ่งหนึ่ง

ขณะเดียวกันข้อมูลขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ ระบุว่า สงครามจะทำให้พื้นที่การเกษตรของยูเครน 20-30% ไม่ได้รับการเพาะปลูก หรือไม่ได้รับการเก็บเกี่ยวในฤดูกาล 2022 ธัญพืชที่เก็บเกี่ยวแล้วติดปัญหาการขนส่ง เนื่องจากท่าเรือของยูเครนถูกรัสเซียขัดขวาง

ส่วนรัสเซียซึ่งเป็นผู้ส่งออกปุ๋ยรายใหญ่ที่สุดของโลก ประกาศห้ามส่งออกในช่วงต้นเดือนมีนาคม การส่งออกจากเบลารุสซึ่งเป็นพันธมิตรกับรัสเซียถูกคว่ำบาตร จีนสั่งห้ามส่งออกปุ๋ยเมื่อฤดูร้อนปีที่แล้ว ขณะนี้เกิดปัญหาการขาดแคลนปุ๋ยทั่วโลก ราคาพุ่งสูงขึ้น ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรทั่วโลกรวมถึงประเทศไทยด้วยเช่นกัน

แต่ที่น่าห่วงที่สุดตอนนี้ ดัชนีราคาอาหารของ FAO ระบุว่า ราคาอาหารพุ่งขึ้นเกือบ 30% เมื่อเทียบเป็นรายปีในเดือนเมษายน ส่งผลต่อประเทศรายได้น้อย เพราะการซื้ออาหารคิดเป็นอย่างน้อยครึ่งหนึ่งของค่าใช้จ่ายครัวเรือนทั้งหมด จากข้อมูลของธนาคารโลก ผู้คน 10 ล้านคนถูกผลักให้เข้าสู่ความยากจนขั้นรุนแรงทั่วโลกสำหรับราคาอาหารที่เพิ่มขึ้นทุก ๆ เปอร์เซ็นต์

ในบ้านเราแม้จะได้ชื่อว่าในน้ำมีปลาในนามีข้าว แต่อย่าประมาทกับวิกฤติอาหารที่กำลังส่อเค้ารุนแรงและขยายวงกว้างขึ้นเรื่อย ๆ เพราะสินค้าหลาย ๆ อย่างก็เป็นพืชที่สามารถใช้เป็นอาหารและพลังงานจึงเกิดการแย่งกันระหว่างอุตสาหกรรมอาหารและพลังงาน อย่างที่กำลังเกิดขึ้นกับน้ำมันปาล์มที่นำเอาทำเป็นไบโอดีเซลผสมกับน้ำมันดีเซลเพื่อให้ผู้ใช้รถได้ใช้น้ำมันราคาถูก แต่ผู้บริโภคน้ำมันพืชต้องเดือดร้อนที่ต้องซื้อในราคาแพงแถมยังขาดตลาด 

ขณะที่ภาคการเกษตรก็ประสบปัญหาอย่างหนักจากกรณีวัตถุดิบสำหรับผลิตปุ๋ยต้องนำเข้าจากต่างประเทศราคาแพง ทำให้ราคาปุ๋ยในประเทศมีราคาแพงเว่อร์ ว่ากันว่าราคาปุ๋ยแพงกว่าราคาข้าวของชาวนา ส่งผลกระทบทำให้ต้นทุนของเกษตรกรสูงขึ้น สุดท้ายเกษตรกรแบกรับภาระไม่ไหว ก็อาจจะปลุกแค่พอกิน เพราะปลูกแล้วไม่คุ้ม อาจจะกลายเป็นปัญหาในอนาคต

แม้เวลานี้วิกฤติอาหารในบ้านเราอาจจะดูว่ายังอยู่อีกไกล แต่อย่างน้อย ๆ ถ้าสินค้าอาหารมีราคาแพงขึ้นย่อมส่งผลกระทบกับผู้บริโภคอย่างมิอาจหลีกเลี่ยง จึงต้องเตรียมแผนรับมือทั้งระยะสั้นและระยะยาวไว้แต่เนิ่น ๆ มิเช่นนั้น จะเป็นหายนะระลอกใหม่ที่รุนแรงกว่าวิกฤติพลังงานก็เป็นได้

ผู้เขียน: ทวี มีเงิน

บทความอื่น ๆ ของผู้เขียน

“ค่าเงินบาทอ่อน” … ดาบสองคม

นโยบายรถ EV ปลุกผี … “ดีทรอยด์เอเชีย” .. ?

น้ำมัน-ทุนผูกขาด… ดันค่า”ครองชีพ”พุ่ง

STAY CONNECTED

0แฟนคลับชอบ
0ผู้ติดตามติดตาม

Lastest News

แคนนอน เปิดตัวกล้องมิเรอร์เลส EOS R7 ราคาเริ่มต้น 49,900 บาท

แคนนอน (Canon) ตอกย้ำผู้นำตลาดกล้องมิเรอร์เลส เปิดตัวกล้อง Canon EOS R7 และ EOS R10 ที่ได้รับการส่งต่อเทคโนโลยีระบบโฟกัสจาก Canon EOS R3

TOD โคเปนเฮเกน กับการพัฒนาเส้นทางจักรยานอันดับหนึ่งของโลก

อะไรที่ทำให้ TOD ของเมืองโคเปนเฮเกน มุ่งเน้นการพัฒนาเส้นทางจักรยาน จนได้ชื่อว่าเป็น "เมืองหลวงแห่งจักรยาน"

Aruba แนะโรงงานอุตสาหกรรมใช้ AIOps ผนวก IT กับ OT ให้เป็นหนึ่งเดียวฝ่าอุปสรรคหลังยุคโควิด

ยุคหลังการแพร่ระบาดโควิด โรงงานอุตสาหกรรมต่าง ๆ จะต้องปรับเปลี่ยนตนเองเข้าสู่เส้นทางเศรษฐกิจดิจิทัลให้เท่าทันหรือล้ำหน้าคู่แข่งทั่วโลก ด้วยการใช้ประโยชน์จากเครื่องมือและโซลูชันที่เหมาะสม

บลูบิค ส่งนวัตกรรม ‘LISMA’ ที่ใช้งาน SAP ผ่าน LINE App ได้เรียลไทม์

บริษัท บลูบิค กรุ๊ป จำกัด (มหาชน) หรือ BBIK โปรโมตนวัตกรรม LISMA: LINE as SAP Mobile Application ที่เชื่อมต่อระบบ SAP เข้ากับแอปพลิเคชัน LINE

อนุรักษ์กระบือไทย ไม่ให้สูญพันธุ์

คำเปรียบเปรยที่ว่า “โง่เหมือนควาย” มาจากไหน? เพราะในความเป็นจริงแล้ว ควายฉลาดและสอนได้ ตลอดเวลาที่ผ่านมาควายจึงถูกใช้เป็นแรงงานหลักในการทำเกษตรกรรม  “ควาย” หรือ “กระบือ” สามารถทำงานได้ปีละประมาณ 4 เดือน ทำงานวันละ 5 ชั่วโมง กระบือตัวหนึ่งใช้งานไถนาเฉลี่ยปีละ 10 ไร่   ในภาพความทรงจำ ควาย คือ สัตว์เลี้ยงที่มีบุญคุณมานานนับปีที่สามารถช่วยสร้างรายได้ให้กับชาวนา แต่ในปัจจุบันกระแสการเปลี่ยนแปลงของสังคมและเศรษฐกิจส่งผลให้การใช้แรงงานควาย หรือ กระบือลดน้อยลง แต่กลับเน้นในเรื่องของการบริโภค จึงต้องมีการอนุรักษ์กระบือไทยอย่างจริงจัง เพื่อให้เกิดสมดุลระหว่างการผลิตและการบริโภค

บี.กริม เพาเวอร์ ยกระดับอุตสาหกรรมพลังงานดิจิทัล ดันสตาร์ตอัพช่วยลดคาร์บอน

บี.กริม เพาเวอร์ ตอกย้ำความมุ่งมั่นขับเคลื่อนองค์กรสู่ผู้นำผลิตพลังงานชั้นนำระดับโลก เดินหน้าสร้างนวัตกรรมและเทคโนโลยีสนับสนุนการใช้พลังงานสะอาด ร่วมสนับสนุนสตาร์ตอัพค้นหาโซลูชันช่วยอุตสาหกรรมไทยลดการปล่อยคาร์บอน

เจาะลึกเทรนด์ NFT กระแสโลกมาแรง ต่อยอดสู่การตลาดยุคใหม่

เมื่อเทรนด์ของสะสมในโลกดิจิทัลอย่าง NFT กำลังได้รับความนิยมจากคนทั้งโลกรวมถึงคนไทย นักการตลาดจากทั่วโลกเชื่อว่า NFT กำลังจะกลายเป็นหนึ่งในรูปแบบการทำตลาดยุคดิจิทัลที่มาแรงมาก

‘แปซิฟิก ไพพ์’ จาก ‘กงสี’ สู่ ‘มืออาชีพ’ … ทรานส์ฟอร์มก่อนถูกดิสรัป

กระแส Technology Disruption หรือ Digital Disruption ยิ่งมายิ่งแรง ส่งผลสะเทือนเป็นวงกว้างไปทั่วทุกอุตสาหกรรม จากเทคโนโลยีดิจิทัลกลายเป็นตัวแปรสำคัญที่ทำให้กิจกรรม หรือกิจการที่ดำเนินมาในอดีตต้องพลิกผันอย่างรวดเร็ว

เงินเฟ้อ ดอกเบี้ย และมาม่า

น้ำมันแพงส่งผลให้ต้นทุนสินค้า บริการ รวมไปถึงต้นทุนในการดำรงชีวิตพุ่งพรวด และเป็นเหตุให้โรคเงินเฟ้อกลับมากำเริบและระบาดไปทั่วโลก

The boy in the striped pyjamas … สงครามกับความไร้เดียงสา

สงครามระหว่างรัสเซียและยูเครนทำให้คนยุโรปหวนคิดถึงสงครามโลกครั้งที่ 2 ช่วงทศวรรษ 1940s

MUST READ

เงินเฟ้อ ดอกเบี้ย และมาม่า

น้ำมันแพงส่งผลให้ต้นทุนสินค้า บริการ รวมไปถึงต้นทุนในการดำรงชีวิตพุ่งพรวด และเป็นเหตุให้โรคเงินเฟ้อกลับมากำเริบและระบาดไปทั่วโลก

Town Star คว้ารางวัลเกมบล็อกเชนที่ดีที่สุดแห่งปี 2022

เกม Town Star (ทาวน์สตาร์) จาก Gala Games ได้รับรางวัลชนะเลิศในหมวดเกมบล็อกเชนจากงาน AIBC 2022 ซึ่งเป็นรางวัลระดับโลก ด้วยคอนเซ็ปต์ของเกมที่เน้นความสนุกของตัวเกมเป็นอันดับแรก

‘แปซิฟิก ไพพ์’ จาก ‘กงสี’ สู่ ‘มืออาชีพ’ … ทรานส์ฟอร์มก่อนถูกดิสรัป

กระแส Technology Disruption หรือ Digital Disruption ยิ่งมายิ่งแรง ส่งผลสะเทือนเป็นวงกว้างไปทั่วทุกอุตสาหกรรม จากเทคโนโลยีดิจิทัลกลายเป็นตัวแปรสำคัญที่ทำให้กิจกรรม หรือกิจการที่ดำเนินมาในอดีตต้องพลิกผันอย่างรวดเร็ว

TOD โคเปนเฮเกน กับการพัฒนาเส้นทางจักรยานอันดับหนึ่งของโลก

อะไรที่ทำให้ TOD ของเมืองโคเปนเฮเกน มุ่งเน้นการพัฒนาเส้นทางจักรยาน จนได้ชื่อว่าเป็น "เมืองหลวงแห่งจักรยาน"

ดีป้าคว้ารางวัลจากสหประชาชาติ ผลงานส่งเสริมนวัตกรรมดิจิทัลเพื่อชุมชนเกาะลิบง

ดีป้า คว้ารางวัลระดับสากลจากสหประชาชาติ United Nations Public Service Awards 2022 ในสาขาการส่งเสริมนวัตกรรมเพื่อส่งมอบบริการที่ครอบคลุม และมีความเสมอภาคเป็นธรรม
Newsletter

สนใจรับข่าวสารจาก The Story Thailand อัพเดตก่อนใคร สมัคร Newsletter กับเราเพียงกรอกอีเมลเท่านั้น