ท่ามกลางกระแสความตื่นตัวของเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์หรือ AI ที่กำลังรุกคืบเข้ามามีบทบาทในทุกอุตสาหกรรม วงการสถาปัตยกรรมไทยกำลังเผชิญกับคำถามสำคัญที่ว่ามนุษย์จะดำรงอยู่ร่วมกับความฉลาดทางเทคโนโลยีนี้ได้อย่างไรในมิติของการออกแบบและการใช้ชีวิต ประเด็นดังกล่าวกลายเป็นหัวใจหลักของงาน สถาปนิก’69 ซึ่งจัดขึ้นภายใต้แนวคิด “สติมา : ปัญญา : พร้อม(ท์) | SATI : WISDOM : PROMPT” เพื่อมุ่งเน้นการวางรากฐานภูมิปัญญาใหม่บนความเปลี่ยนแปลงของโลกแห่งการทำงานและชีวิตที่ต้องปรับตัวอย่างเท่าทัน
สถาปนิกกับการตั้งสติรับมือ AI
อเส สุขยางค์ นายกสมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ ได้ให้มุมมองต่อประเด็นนี้ว่าในระยะแรกเริ่มสถาปนิกหลายท่านอาจมีความกังวลถึงการถูกแย่งอาชีพ แต่เมื่อเวลาผ่านไปผู้ประกอบวิชาชีพเริ่มปรับตัวและมองเห็นว่า AI เป็นเพียงเครื่องมือชนิดหนึ่งที่ช่วยเสริมประสิทธิภาพการทำงาน เช่นเดียวกับเมื่อสามสิบปีก่อนที่คอมพิวเตอร์เริ่มเข้ามามีบทบาทในงานออกแบบ ปัจจุบันมีการนำ AI มาใช้ในงานระดับทักษะฝีมืออย่างการเขียนแบบหรือการจำลองภาพเสมือนจริงซึ่งช่วยลดระยะเวลาจากเดิมที่ต้องใช้เวลานานนับวันให้เหลือเพียงไม่กี่นาที ทว่าในท้ายที่สุดสติของมนุษย์จะเป็นผู้คัดเลือกและตัดสินใจ โดยที่เทคโนโลยียังไม่สามารถทดแทนมุมมองหรือการตัดสินใจในระดับจิตวิญญาณของมนุษย์ได้ทั้งหมด
“วันนี้เราต้องยอมรับการมีอยู่ของ AI แต่สิ่งสำคัญที่สุดคือสติของมนุษย์ที่จะเป็นผู้เลือกและกำกับทิศทางการใช้งานเทคโนโลยีเหล่านั้นให้เกิดประโยชน์สูงสุด” คุณอเส กล่าว
ไฮไลต์สถาปัตยกรรมระดับโลกและพืชอัจฉริยะ
นิทรรศการหลักภายในงานปีนี้ตั้งใจถ่ายทอดการผสมผสานระหว่างภูมิปัญญาดั้งเดิมเข้ากับความทันสมัย โดยมีจุดสนใจสำคัญอยู่ที่ส่วนแสดงผลงานของสถาปนิกไทยผู้มีชื่อเสียงในระดับสากล 3 ท่านในโซน Thai Intelligence ได้แก่ อาจารย์บุญเสริม เปรมธาดา, กุลภัทร ยันตรศาสตร์ และ ป้อ กุลธิดา ทรงกิตติภักดี (Has Design and Research) ซึ่งล้วนเป็นผลงานที่ได้รับการยอมรับและกวาดรางวัลจากเวทีโลกมาแล้ว นอกจากนี้ยังมีการนำนวัตกรรมพืชอัจฉริยะอย่าง “HERBIE the Autonomous Plant” ซึ่งเป็นพืชที่เคลื่อนที่ได้ด้วยตัวเองเมื่อต้องการน้ำและแสง ทำงานด้วยระบบ AI ที่สามารถสื่อสารเป็นภาษาไทยได้ บินตรงจากต่างประเทศมาจัดแสดงเพื่อให้เห็นภาพการอยู่ร่วมกันระหว่างสิ่งมีชีวิตและเทคโนโลยีได้อย่างเป็นรูปธรรมในวันที่ 2 พฤษภาคม 2569
ขับเคลื่อนเศรษฐกิจ 22,000 ล้านบาท และการพัฒนาเมือง
ในมิติเชิงพาณิชย์และการกระตุ้นเศรษฐกิจ ศุภแมน มรรคา รองกรรมการผู้จัดการ บริษัท ทีทีเอฟ อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด ผู้จัดงานสถาปนิก’69 เปิดเผยข้อมูลว่า งานครั้งนี้รวบรวมผู้แสดงสินค้ากว่า 913 ราย โดยมีสัดส่วนพื้นที่จัดแสดงจากผู้ผลิตวัสดุต่างประเทศประมาณร้อยละ 10 ซึ่งส่วนใหญ่มาจากทวีปเอเชียถึงร้อยละ 99.5 คาดการณ์ว่าจะมีการเข้าชมงานตลอดหกวันกว่า 325,000 คน ซึ่งร้อยละ 70 เป็นกลุ่ม Professional Visitors เช่น สถาปนิก นักออกแบบ และนักพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ โดยประเมินว่ากิจกรรมครั้งนี้จะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจในอุตสาหกรรมก่อสร้างได้สูงถึง 22,000 ล้านบาท
“งานสถาปนิกครั้งนี้คือจุดนัดพบประจำปีของคนในวงการก่อสร้างจากทั่วโลก และเราเชื่อมั่นว่าจะเป็นแรงขับเคลื่อนสำคัญในการกระตุ้นเศรษฐกิจภาคการก่อสร้างของประเทศให้ขยายตัว” คุณศุภแมน กล่าว
นอกเหนือจากการจัดแสดงนวัตกรรมวัสดุแล้ว งานปีนี้ยังมีไฮไลต์สำคัญอย่าง Thematic Pavilion ที่จัดขึ้นมากที่สุดเป็นประวัติการณ์ถึง 8 พื้นที่ และ Palette of Materials Pavilion ที่รวบรวมวัสดุกว่า 800 ชิ้นมานำเสนอในรูปแบบ Mood Board อีกทั้งยังขยายขอบเขตไปสู่การแก้ปัญหาเมืองผ่านกิจกรรม TOD Forum เพื่อหาแนวทางพัฒนาพื้นที่รอบสถานีรถไฟฟ้าให้เชื่อมต่อกันได้อย่างเป็นระบบ รวมถึงการเปิดตัวนวัตกรรมใหม่ครั้งแรก เช่น “Hafele Lighting Solution” และกิจกรรมพิเศษอย่างการวาดภาพศิลปะสดโดย โลเล ทวีศักดิ์ ศรีทองดี
ทิศทางการออกแบบและความยั่งยืนในอนาคต
สำหรับทิศทางและแนวโน้มการออกแบบในปัจจุบัน คุณอเสตั้งข้อสังเกตว่าสถาปัตยกรรมไทยกำลังเคลื่อนที่เข้าสู่ช่วงเวลาของความซับซ้อนและความฉูดฉาด หลังจากผ่านยุคสมัยของความเรียบง่ายมานานนับ 10 ปี ทว่า สิ่งสำคัญที่สถาปนิกต้องคำนึงถึงควบคู่ไปกับความงาม คือการประหยัดพลังงานและความยั่งยืน ซึ่งต้องเกิดจากทั้งการออกแบบที่ชาญฉลาด และพฤติกรรมการใช้งานที่เหมาะสมของผู้คน แม้ในสภาวะที่ตลาดอสังหาริมทรัพย์ได้รับผลกระทบจากปัจจัยภายนอก และเศรษฐกิจที่ชะลอตัว แต่วิชาชีพสถาปนิกยังคงต้องปรับตัว และแสวงหาโอกาสใหม่ ๆ ทั้งในงานภาคเอกชนและงานเพื่อสังคม เพื่อรักษาบทบาทในการเป็นผู้สร้างสรรค์พื้นที่การใช้ชีวิตที่มีคุณภาพต่อไป
สถาปนิก’69 จัดขึ้นระหว่างวันที่ 28 เมษายน – 3 พฤษภาคม 2569 ณ อาคารชาเลนเจอร์ 1 – 3 อิมแพ็ค เมืองทองธานี โดยสามารถเดินทางได้สะดวกด้วย MRT สายสีชมพู สถานีอิมแพ็ค เมืองทองธานี (MT01) เชื่อมสู่ประตู Sky Entrance โดยตรง
ข่าวอื่น ๆ ที่น่าสนใจ
60 ปีสยามดนตรียามาฮ่า: จาก ‘คนขายเครื่องดนตรี’ สู่ ‘ผู้เยียวยา’ ผ่านเสียงเพลงในยุค AI
CP จับมือ NTT DOCOMO ดัน Amaze สู่ Loyalty Commerce เชื่อมแต้มไทย-ญี่ปุ่น
